ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅಚಕ್ಷುರಪಿ ಯಃ ಪಶ್ಯತ್ಯಕರ್ಣೋ ಽಪಿ ಶೃಣೋತಿ ಯಃ ಸರ್ವಂ ವೇತ್ತಿ ನ ವೇತ್ತಾಸ್ಯ ತಮಾಹುಃ ಪುರುಷಂ ಪರಮ್

ಅವನಿಗೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಕಿವಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಅವನನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ—ಅವನನ್ನು ಪರಪುರುಷನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಣೋರಣೀಯಾನ್ಮಹತೋ ಮಹೀಯಾನಯಮವ್ಯಯಃ ಗುಹಾಯಾಂ ನಿಹಿತಶ್ಚಾಪಿ ಜಂತೋರಸ್ಯ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಅವನು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮನೂ, ಅತಿ ಮಹತ್ತಾದವನು, ಅವಿನಾಶಿಯೂ, ಜೀವಿಯ ಹೃದಯಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇರುವ ಮಹೇಶ್ವರನು.

ತಮಕ್ರತುಂ ಕ್ರತುಪ್ರಾಯಂ ಮಹಿಮಾತಿಶಯಾನ್ವಿತಮ್ ಧಾತುಃ ಪ್ರಸಾದಾದೀಶಾನಂ ವೀತಶೋಕಃ ಪ್ರಪಶ್ಯತಿ

ಯಾರು ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ ಧಾತೃನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲವಾದ, ಮಹಿಮೆ ತುಂಬಿದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

ವೇದಾಹಮೇನಮಜರಂ ಪುರಾಣಂ ಸರ್ವಗಂ ವಿಭುಮ್ ನಿರೋಧಂ ಜನ್ಮನೋ ಯಸ್ಯ ವದಂತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ

ನಾನು ಈ ಜರೆಯಾಗದ, ಪುರಾತನ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದವನನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಅವನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನ ಅಂತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಏಕೋ ಽಪಿ ತ್ರೀನಿಮಾಂಲ್ಲೋಕಾನ್ ಬಹುಧಾ ಶಕ್ತಿಯೋಗತಃ

ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವಿಶ್ವಧಾತ್ರೀತ್ಯಜಾಖ್ಯಾ ಚ ಶೈವೀ ಚಿತ್ರಾ ಕೃತಿಃ ಪರಾ ತಾಮಜಾಂ ಲೋಹಿತಾಂ ಶುಕ್ಲಾಂ ಕೃಷ್ಣಾಮೇಕಾಂ ತ್ವಜಃ ಪ್ರಜಾಮ್

ವಿಶ್ವದ ಧಾರಿಣಿ, ಅಜಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಶೈವೀ ಪರಾಶಕ್ತಿ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯುಳ್ಳವಳು, ಅವಳೇ ಅಜಾ, ಕೆಂಪು, ಬಿಳುಪು, ಕಪ್ಪು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಜನನದ ಕಾರಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಜನಿತ್ರೀಮನುಶೇತೇ ಽನ್ಯೋಜುಷಮಾಣಸ್ಸ್ವರೂಪಿಣೀಮ್ ತಾಮೇವಾಜಾಮಜೋ ಽನ್ಯಸ್ತು ಭಕ್ತಭೋಗಾ ಜಹಾತಿ ಚ

ಅಜನು ತಾಯಿಯೊಡನೆ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಇನ್ನೊಬ್ಬನು, ಅವನು ಕೂಡ ಅಜನಾದವನು, ಭಕ್ತರ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ದ್ವೌ ಸುಪರ್ಣೌ ಚ ಸಯುಜೌ ಸಮಾನಂ ವೃಕ್ಷಮಾಸ್ಥಿತೌ ಏಕೋ ಽತ್ತಿ ಪಿಪ್ಪಲಂ ಸ್ವಾದು ಪರೋ ಽನಶ್ನನ್ ಪ್ರಪಶ್ಯತಿ

ಎರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ, ಒಂದೇ ಮರದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿವೆ. ಒಂದು ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಆನಂದಿಸುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ತಿನ್ನದೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ವೃಕ್ಷೇಸ್ಮಿನ್ ಪುರುಷೋ ಮಗ್ನೋ ಗುಹ್ಯಮಾನಶ್ಚ ಶೋಚತಿ ಜುಷ್ಟಮನ್ಯಂ ಯದಾ ಪಶ್ಯೇದೀಶಂ ಪರಮಕಾರಣಮ್

ಈ ಮರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಮುಳುಗಿ, ಅಡಗಿಕೊಂಡು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು, ಅಂದರೆ ಪರಮ ಕಾರಣವಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ತದಾಸ್ಯ ಮಹಿಮಾನಂ ಚ ವೀತಶೋಕಸ್ಸುಖೀ ಭವೇತ್ ಛಂದಾಂಸಿ ಯಜ್ಞಾಃ ಋತವೋ ಯದ್ಭೂತಂ ಭವ್ಯಮೇವ ಚ

ಆಗ ಅವನು ಆ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ದುಃಖವನ್ನೆಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ವೇದಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ಋತುಗಳು, ಭೂತಕಾಲ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಕಾಲ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ಮಾಯೀ ವಿಶ್ವಂ ಸೃಜತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನಿವಿಷ್ಟೋ ಮಾಯಯಾ ಪರಃ ಮಾಯಾಂ ತು ಪ್ರಕೃತಿಂ ವಿದ್ಯಾನ್ಮಾಯಿನಂ ತು ಮಹೇಶ್ವರಮ್

ಮಹೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಮಾಯೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ, ಮಾಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವವನು ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತಸ್ಯಾಸ್ತ್ವವಯವೈರೇವ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಸರ್ವಮಿದಂ ಜಗತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಮೀಶಾನಂ ಕಲಲಸ್ಯಾಪಿ ಮಧ್ಯತಃ

ಅವನ ಅಂಗಗಳಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾದ ಈಶ್ವರನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ಸ್ರಷ್ಟಾರಮಪಿ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ವೇಷ್ಟಿತಾರಂ ಚ ತಸ್ಯ ತು ಶಿವಮೇವೇಶ್ವರಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಶಾಂತಿಮತ್ಯಂತಮೃಚ್ಛತಿ

ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸುವವನು ಶಿವನೇ ಎಂದು ತಿಳಿದವನು ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಏವ ಕಾಲೋ ಗೋಪ್ತಾ ಚ ವಿಶ್ವಸ್ಯಾಧಿಪತಿಃ ಪ್ರಭುಃ ತಂ ವಿಶ್ವಾಧಿಪತಿಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮೃತ್ಯುಪಾಶಾತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ಅವನೇ ಕಾಲ, ರಕ್ಷಕ, ಜಗತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭು. ಆ ವಿಶ್ವಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮರಣದ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಘೃತಾತ್ಪರಂ ಮಂಡಮಿವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸ್ಥಿತಂ ಪ್ರಭುಮ್ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಗೂಢಂ ಚ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ತುಪ್ಪಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಡಗಿರುವ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಅರಿತವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಏಷ ಏವ ಪರೋ ದೇವೋ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಹೃದಯೇ ಸಂನಿವಿಷ್ಟಂ ತಂ ಜ್ಞಾತ್ವೈವಾಮೃತಮಶ್ನುತೇ

ಅವನೇ ಪರಮ ದೇವರು, ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮಹೇಶ್ವರನು. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅವನನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಯದಾ ಸಮಸ್ತಂ ನ ದಿವಾ ನ ರಾತ್ರಿರ್ನ ಸದಪ್ಯಸತ್ ಕೇವಲಶ್ಶಿವ ಏವೈಕೋ ಯತಃ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಪುರಾತನೀ

ಎಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಹಗಲು ಇಲ್ಲ, ರಾತ್ರಿ ಇಲ್ಲ, ಸತ್ತು ಇಲ್ಲ, ಅಸ್ತಿತ್ವವೂ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನೇ ಒಬ್ಬನೇ ಉಳಿದಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಂದಲೇ ಪುರಾತನ ಜ್ಞಾನ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ನೈನಮೂರ್ಧ್ವಂ ನ ತಿರ್ಯಕ್ಚ ನ ಮಧ್ಯಂ ಪರ್ಯಜಿಗ್ರಹತ್ ನ ತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಮಾ ಚಾಸ್ತಿ ಯಸ್ಯ ನಾಮ ಮಹದ್ಯಶಃ

ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ಮೇಲಿಂದಲೂ, ಅಡ್ಡದಿಂದಲೂ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹಿಡಿಯಲಾಗದು. ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ರೂಪವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ಹೆಸರೇ ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಜಾತಮಿಮಮೇವೈಕೇ ಬುದ್ಧಾ ಜನ್ಮನಿ ಭೀರವಃ ರುದ್ರಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರಪದ್ಯಂತೇ ರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ಸುಖಮ್

ಕೆಲವರು ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಅವನನ್ನು ಜನನವಿಲ್ಲದವನೆಂದು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ. ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವರು ರುದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ಶರಣಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವೇ ಅಕ್ಷರೇ ಬ್ರಹ್ಮಪರೇ ತ್ವನಂತೇ ಸಮುದಾಹೃತೇ ವಿದ್ಯಾವಿದ್ಯೇ ಸಮಾಖ್ಯಾತೇ ನಿಹಿತೇ ಯತ್ರ ಗೂಢವತ್

ಎರಡು ಅವಿನಾಶಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಅನಂತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ ಎರಡೂ ಅಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಅಡಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷರಂ ತ್ವವಿದ್ಯಾ ಹ್ಯಮೃತಂ ವಿದ್ಯೇತಿ ಪರಿಗೀಯತೇ ತೇ ಉಭೇ ಈಶತೇ ಯಸ್ತು ಸೋ ಽನ್ಯಃ ಖಲು ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಅಜ್ಞಾನವು ನಾಶವಾಗುವದು, ಜ್ಞಾನವು ಅಮೃತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಆಳುವವನು ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

ಏಕೈಕಂ ಬಹುಧಾ ಜಾಲಂ ವಿಕುರ್ವನ್ನೇಕವಚ್ಚ ಯಃ ಸರ್ವಾಧಿಪತ್ಯಂ ಕುರುತೇ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವಾನ್ ಪ್ರತಾಪವಾನ್

ಒಬ್ಬೊಬ್ಬನನ್ನು ಜಾಲದಂತೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಉಳಿದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವವನು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ.

ದಿಶ ಊರ್ಧ್ವಮಧಸ್ತಿರ್ಯಕ್ ಭಾಸಯನ್ ಭ್ರಾಜತೇ ಸ್ವಯಮ್ ಯೋ ನಿಃಸ್ವಭಾವಾದಪ್ಯೇಕೋ ವರೇಣ್ಯಸ್ತ್ವಧಿತಿಷ್ಠತಿ

ಅವನು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ, ಮೇಲೂ, ಕೆಳಗೂ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲದವನಾದರೂ ಅವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಸ್ವಭಾವವಾಚಕಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ವಾಚ್ಯಾಂಶ್ಚ ಪರಿಣಾಮಯನ್ ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಭೋಗ್ಯಭೋಕ್ತೃತ್ವೇ ತದ್ವಿಶ್ವಮಧಿತಿಷ್ಠತಿ

ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಗುಣಗಳನ್ನೂ, ಭೋಗಿಸುವವನಲ್ಲಿಯೂ, ಭೋಗ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ಅವನು ಈ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ತೇ ವೈ ಗುಹ್ಯೋಪಣಿಷದಿ ಗೂಢಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಾತ್ಪರಮ್ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಂ ಜಗತ್ಪೂರ್ವಂ ವಿದುರ್ದೇವಾ ಮಹರ್ಷಯಃ

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಗುಪ್ತವಾದ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಪರಮ ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೂಲವನ್ನೂ, ಜಗತ್ತಿನ ಆದಿಯನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾವಗ್ರಾಹ್ಯಮನೀಹಾಖ್ಯಂ ಭಾವಾಭಾವಕರಂ ಶಿವಮ್ ಕಲಾಸರ್ಗಕರಂ ದೇವಂ ಯೇ ವಿದುಸ್ತೇ ಜಹುಸ್ತನುಮ್

ಯಾರು ಶಿವನನ್ನು ಅನುಭವದಿಂದ ಅರಿಯಬಹುದಾದವನು, ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಇರುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಇಲ್ಲದಿಕೆಯನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುವವನು, ಕಾಲದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಭಾವಮೇಕೇ ಮನ್ಯಂತೇ ಕಾಲಮೇಕೇ ವಿಮೋಹಿತಾಃ ದೇವಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ ಹ್ಯೇಷ ಯೇನೇದಂ ಭ್ರಾಮ್ಯತೇ ಜಗತ್

ಕೆಲವರು ಮೋಹದಿಂದ ಸ್ವಭಾವವೇ ಮುಖ್ಯವೆಂದು, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಕಾಲವೇ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವುದು ದೇವರ ಮಹಿಮೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ.

ಯೇನೇದಮಾವೃತಂ ನಿತ್ಯಂ ಕಾಲಕಾಲಾತ್ಮನಾ ಯತಃ ತೇನೇರಿತಮಿದಂ ಕರ್ಮ ಭೂತೈಃ ಸಹ ವಿವರ್ತತೇ

ಯಾರಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ಸದಾ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಅವನು ಕಾಲಕ್ಕೂ ಕಾಲಮಿತಿಗೂ ಅತೀತನು, ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಭೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತತ್ಕರ್ಮ ಭೂಯಶಃ ಕೃತ್ವಾ ವಿನಿವೃತ್ಯ ಚ ಭೂಯಶಃ ತತ್ತ್ವಸ್ಯ ಸಹ ತತ್ತ್ವೇನ ಯೋಗಂ ಚಾಪಿ ಸಮೇತ್ಯ ವೈ

ಆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತತ್ತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸ್ವರೂಪದ ಸಹಿತ ಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.