ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ದಿವ್ಯಶುಕ್ಲಾಂಬರಧರಂ ದಿವ್ಯಮಾಲಾವಿಭೂಷಿತಮ್ ಸುರಾಸುರೇನ್ದ್ರಯೋಗೀಂದ್ರವಂದ್ಯಮಾನಪದಾಂಬುಜಮ್

ದಿವ್ಯವಾದ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಹಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು, ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಯೋಗಿಗಳ ನಾಯಕರು ಅವನ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತಾಂಗ್ಯಾ ಲಬ್ಧಚಾಮರಹಸ್ತಯಾ ಭ್ರಾಜಮಾನಂ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಪ್ರಭಯೇವ ದಿವಾಕರಮ್

ಎಲ್ಲ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಅಂಗಗಳು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಾಮರ ಹಿಡಿದಿದ್ದಳು, ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುನಯಸ್ಸರ್ವೇ ಪ್ರಸನ್ನವದನೇಕ್ಷಣಾಃ ಶಿರಸ್ಯಂಜಲಿಮಾಧಾಯ ತುಷ್ಟುವುಸ್ಸುರಪುಂಗವಮ್

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮುಖವಿಟ್ಟು, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಮುಗಿದು, ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ನಮಸ್ತ್ರಿಮೂರ್ತಯೇ ತುಭ್ಯಂ ಸರ್ಗಸ್ಥಿತ್ಯಂತಹೇತವೇ ಪುರುಷಾಯ ಪುರಾಣಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಪರಮಾತ್ಮನೇ

ಮೂರ್ತಿತ್ರಯಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರುಷ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮಃ ಪ್ರಧಾನದೇಹಾಯ ಪ್ರಧಾನಕ್ಷೋಭಕಾರಿಣೇ ತ್ರಯೋವಿಂಶತಿಭೇದೇನ ವಿಕೃತಾಯಾವಿಕಾರಿಣೇ

ಪ್ರಧಾನವೇ ದೇಹವಾಗಿರುವವನು, ಪ್ರಧಾನವನ್ನು ಚಲಿಸುವವನು, ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾದರೂ ಬದಲಾಗದವನು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡದೇಹಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೋದರವರ್ತಿನೇ ತತ್ರ ಸಂಸಿದ್ಧಕಾರ್ಯಾಯ ಸಂಸಿದ್ಧಕರಣಾಯ ಚ

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೇ ದೇಹವಾಗಿರುವವನು, ಅದರೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುವವನು, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವನು, ಎಲ್ಲ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವವನು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮೋಸ್ತು ಸರ್ವಲೋಕಾಯ ಸರ್ವಲೋಕವಿಧಾಯಿನೇ ಸರ್ವಾತ್ಮದೇಹಸಂಯೋಗ ವಿಯೋಗವಿಧಿಹೇತವೇ

ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ ನಿನಗೆ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವವನು ನೀನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ತ್ವಯೈವ ನಿಖಿಲಂ ಸೃಷ್ಟಂ ಸಂಹೃತಂ ಪಾಲಿತಂ ಜಗತ್ ತಥಾಪಿ ಮಾಯಯಾ ನಾಥ ನ ವಿದ್ಮಸ್ತ್ವಾಂ ಪಿತಾಮಹ

ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಉಳಿಸಿ, ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಆದರೂ ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಅರಿಯಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಪಿತಾಮಹ.

ಏವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಹಾಭಾಗೈರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿರಭಿಷ್ಟುತಃ ಪ್ರಾಹ ಗಂಭೀರಯಾ ವಾಚಾ ಮುನೀನ್ ಪ್ರಹ್ಲಾದಯನ್ನಿವ

ಹೀಗೆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಆಳವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಮುನಿಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.

ಋಷಯೋ ಹೇ ಮಹಾಭಾಗಾ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾ ಮಹೌಜಸಃ ಕಿಮರ್ಥಂ ಸಹಿತಾಸ್ಸರ್ವೇ ಯೂಯಮತ್ರ ಸಮಾಗತಾಃ

ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಋಷಿಗಳೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಸೇರಿದ್ದೀರಿ?

ತಮೇವಂವಾದಿನಂ ದೇವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ತಮಾಃ ವಾಗ್ಭಿರ್ವಿನಯಗರ್ಭಾಭಿಸ್ಸರ್ವೇ ಪ್ರಾಂಜಲಯೋ ಽಬ್ರುವನ್

ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ದೇವರಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ, ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಕೈಮುಗಿದು, ವಿನಯಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

ಭಗವನ್ನಂಧಕಾರೇಣ ಮಹತಾ ವಯಮಾವೃತಾಃ ಖಿನ್ನಾ ವಿವದಮಾನಾಶ್ಚ ನ ಪಶ್ಯಾಮೋ ಽತ್ರ ಯತ್ಪರಮ್

ಭಗವನ್, ನಾವು ಭಾರಿ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ದುಃಖದಿಂದ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ವಾದಿಸುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೋ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ತ್ವಂ ಹಿ ಸರ್ವಜಗದ್ಧಾತಾ ಸರ್ವಕಾರಣಕಾರಣಮ್ ತ್ವಯಾ ಹ್ಯವಿದಿತಂ ನಾಥ ನೇಹ ಕಿಂಚನ ವಿದ್ಯತೇ

ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತಿನ ಧಾರಕ, ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲ; ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನ್ನಿಗೆ ತಿಳಿಯದೆ ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ.

ಕಃ ಪುಮಾನ್ ಸರ್ವಸತ್ತ್ವೇಭ್ಯಃ ಪುರಾಣಃ ಪುರುಷಃ ಪರಃ ವಿಶುದ್ಧಃ ಪರಿಪೂರ್ಣಶ್ಚ ಶಾಶ್ವತಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪ್ರಾಚೀನ, ಶುದ್ಧ, ಪರಿಪೂರ್ಣ, ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಪರಮೇಶ್ವರನು?

ಕೇನೈವ ಚಿತ್ರಕೃತ್ಯೇನ ಪ್ರಥಮಂ ಸೃಜ್ಯತೇ ಜಗತ್ ತತ್ತ್ವಂ ವದ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಸ್ವಸಂದೇಹಾಪನುತ್ತಯೇ

ಯಾವ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಮೊದಲಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ? ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯೇ, ನಮ್ಮ ಸಂಶಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು.

ಏವಂ ಪೃಷ್ಟಸ್ತದಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಸ್ಮಯಸ್ಮೇರವೀಕ್ಷಣಃ ದೇವಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಂ ಚ ಮುನೀನಾಮಪಿ ಸನ್ನಿಧೌ

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಗುಳುನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದನು.

ಉತ್ಥಾಯ ಸುಚಿರಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ರುದ್ರ ಇತ್ಯುದ್ಧರನ್ ಗಿರಿಮ್ ಆನಂದಕ್ಲಿನ್ನಸರ್ವಾಂಗಃ ಕೃತಾಂಜಲಿರಭಾಷತ

ಎದ್ದು, ದೀರ್ಘ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ 'ರುದ್ರ' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಅವನ ದೇಹವೆಲ್ಲ ತೇವಗೊಂಡು, ಕೈಮುಗಿದು ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಯತೋ ವಾಚೋ ನಿವರ್ತಂತೇ ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ಮನಸಾ ಸಹ ಆನಂದಂ ಯಸ್ಯ ವೈ ವಿದ್ವಾನ್ನ ಬಿಭೇತಿ ಕುತಶ್ಚನ

ಯಾವನು ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ತಲುಪಲಾಗದೆ ಹಿಂತಿರುಗುವನು, ಆತನ ಆನಂದವನ್ನು ತಿಳಿದ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಯಾವದ್ದರಿಂದಲೂ ಭಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುರುದ್ರೇನ್ದ್ರಪೂರ್ವಕಮ್ ಸಹ ಭೂತೇನ್ದ್ರಿಯೈಃ ಸರ್ವೈಃ ಪ್ರಥಮಂ ಸಂಪ್ರಸೂಯತೇ

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳು ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಮೊದಲಿಗೆ ಯಾರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವನು.

ಕಾರಣಾನಾಂ ಚ ಯೋ ಧಾತಾ ಧ್ಯಾತಾ ಪರಮಕಾರಣಮ್ ನ ಸಂಪ್ರಸೂಯತೇ ಽನ್ಯಸ್ಮಾತ್ಕುತಶ್ಚನ ಕದಾಚನ

ಯಾವನು ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು, ಪರಮ ಕಾರಣನು, ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬೇರೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಅಲ್ಲ.

ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯೇಣ ಸಂಪನ್ನೋ ನಾಮ್ನಾ ಸರ್ವೇಶ್ವರಃ ಸ್ವಯಮ್ ಸರ್ವೈರ್ಮುಮುಕ್ಷುಭಿರ್ಧ್ಯೇಯಶ್ಶಂಭುರಾಕಾಶಮಧ್ಯಗಃ

ಎಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ, 'ಸರ್ವೇಶ್ವರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಎಲ್ಲ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾರೈಸುವವರು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕಾದ ಶಂಭು, ಆಕಾಶದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು.

ಯೋ ಽಗ್ರೇ ಮಾಂ ವಿದಧೇ ಪುತ್ರಂ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ಪ್ರಹಿಣೋತಿ ಮೇ ತತ್ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮಯಾಲಬ್ಧಂ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಮಿದಂ ಪದಮ್

ಯಾವನು ಹಿಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ಪುತ್ರನಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ನನಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು, ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನು ಈ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

ಈಶೋ ವೃಕ್ಷ ಇವ ಸ್ತಬ್ಧೋ ಯ ಏಕೋ ದಿವಿ ತಿಷ್ಠತಿ ಯೇನೇದಮಖಿಲಂ ಪೂರ್ಣಂ ಪುರುಷೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ

ಈಶ್ವರನು ಮರದಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ ಒಬ್ಬನೇ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ; ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪುರುಷನಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬಿದೆ.

ಏಕೋ ಬಹೂನಾಂ ಜಂತೂನಾಂ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಾಣಾಂ ಚ ಸಕ್ರಿಯಃ ಯ ಏಕೋ ಬಹುಧಾ ಬೀಜಂ ಕರೋತಿ ಸ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲನು, ಇತರರು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರೂ; ಅವನೇ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವಾಗಿ ಇರುವ ಮಹೇಶ್ವರನು.

ಯ ಏಕೋ ಭಾಗವಾನ್ರುದ್ರೋ ನ ದ್ವಿತೀಯೋ ಽಸ್ತಿ ಕಶ್ಚನ

ಅವನೇ ಒಬ್ಬನೇ ಭಗವಂತನಾದ ರುದ್ರನು; ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ.

ಸದಾ ಜನಾನಾಂ ಹೃದಯೇ ಸಂನಿವಿಷ್ಟೋ ಽಪಿ ಯಃ ಪರೈಃ ಅಲಕ್ಷ್ಯೋ ಲಕ್ಷಯನ್ವಿಶ್ವಮಧಿತಿಷ್ಠತಿ ಸರ್ವದಾ

ಯಾವನು ಸದಾ ಜನರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೂ, ಇತರರಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವವನಲ್ಲ; ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಸದಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು.

ಯಸ್ತು ಕಾಲಾತ್ಪ್ರಮುಕ್ತಾನಿ ಕಾರಣಾನ್ಯಖಿಲಾನ್ಯಪಿ ಅನನ್ತಶಕ್ತಿರೇವೈಕೋ ಭಗವಾನಧಿತಿಷ್ಠತಿ

ಯಾವನು ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರಿ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲದಾಗಲೂ, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಒಬ್ಬನೇ ಭಗವಂತನು ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

ನ ಯಸ್ಯ ದಿವಸೋ ರಾತ್ರಿರ್ನ ಸಮಾನೋ ನ ಚಾಧಿಕಃ ಸ್ವಭಾವಿಕೀ ಪರಾಶಕ್ತಿರ್ನಿತ್ಯಾ ಜ್ಞಾನಕ್ರಿಯೇ ಅಪಿ

ಯಾರಿಗೆ ಹಗಲು ಇಲ್ಲ, ರಾತ್ರಿ ಇಲ್ಲ, ಸಮಾನವಿಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚಿನವನು ಇಲ್ಲ; ಅವನ ಪರಾ ಶಕ್ತಿ ಸಹಜ, ಶಾಶ್ವತ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ ಕೂಡ.

ಯದಿದಂ ಕ್ಷರಮವ್ಯಕ್ತಂ ಯದಪ್ಯಮೃತಮಕ್ಷರಮ್ ತಾವುಭಾವಕ್ಷರಾತ್ಮಾನಾವೇಕೋ ದೇವಃ ಸ್ವಯಂ ಹರಃ

ಈ ಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತವೂ, ಅಮೃತವಾದ ಅಕ್ಷರವೂ, ಎರಡೂ ಕ್ಷರಸ್ವರೂಪವಾಗಿರುವ ದೇವರಾದ ಹರನೇ ಒಬ್ಬನೇ.