ಶತರುದ್ರನ್ತಥಾ ಕೋಟಿರುದ್ರಂ ವ್ಯೋಮಯುಗಾಧಿಕಮ್ ದ್ವಿಸಾಹಸ್ರಂ ಚ ದ್ವಿಶತಂ ತಥೋಮಂ ಭೂಸಹಸ್ರಕಮ್
ಶತರುದ್ರ ಮತ್ತು ಕೋಟಿರುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಎರಡು ನೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಔಮದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ.
ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ಸಾಷ್ಟಶತಂ ಕೈಲಾಸಂ ಭೂಸಹಸ್ರಕಮ್ ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಚ ದ್ವಿಶತಂ ವಾಯವೀಯಮತಃ ಪರಮ್
ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ನಲವತ್ತೆಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ, ನಂತರದ ವಾಯವೀಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ನಲವತ್ತೆರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ.
ಚತುಸ್ಸಾಹಸ್ರಸಂಖ್ಯಾಕಮೇವಂ ಸಂಖ್ಯಾವಿಭೇದತಃ ಶ್ರುತಮ್ಪರಮಪುಣ್ಯನ್ತು ಪುರಾಣಂ ಶಿವಸಂಜ್ಞಕಮ್
ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿರುವ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪುರಾಣವನ್ನು ಶಿವಪುರಾಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಚತುಃಸಾಹಸ್ರಕಂ ಯತ್ತು ವಾಯವೀಯಮುದೀರಿತಮ್ ತದಿದಂ ವರ್ತಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಭಾಗದ್ವಯಸಮನ್ವಿತಮ್
ನಾನೀಗ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿರುವ ವಾಯವೀಯ ಪುರಾಣವನ್ನು, ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ನಾವೇದವಿದುಷೇ ವಾಚ್ಯಮಿದಂ ಶಾಸ್ತ್ರಮನುತ್ತಮಮ್ ನ ಚೈವಾಶ್ರದ್ಧಧಾನಾಯ ನಾಪುರಾಣವಿದೇ ತಥಾ
ವೇದಗಳನ್ನು ಅರಿಯದವರಿಗೆ, ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ, ಅಥವಾ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯದವರಿಗೆ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು.
ಪರೀಕ್ಷಿತಾಯ ಶಿಷ್ಯಾಯ ಧಾರ್ಮಿಕಾಯಾನಸೂಯವೇ ಪ್ರದೇಯಂ ಶಿವಭಕ್ತಾಯ ಶಿವಧರ್ಮಾನುಸಾರಿಣೇ
ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ, ಧರ್ಮಪರನಿಗೆ, ಈರ್ಷೆ ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ, ಶಿವಭಕ್ತನಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿವಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
ಪುರಾಣಸಂಹಿತಾ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮಯಿ ವರ್ತತೇ ನಮೋ ಭಗವತೇ ತಸ್ಮೈ ವ್ಯಾಸಾಯಾಮಿತತೇಜಸೇ
ಯಾರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪುರಾಣಗಳ ಸಂಹಿತೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿದೆ, ಆ ಅನಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪುರಾ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ಕಲ್ಪೇತೀತೇ ಪುನಃಪುನಃ ಅಸ್ಮಿನ್ನುಪಸ್ಥಿತೇ ಕಲ್ಪೇ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಸೃಷ್ಠಿಕರ್ಮಣಿ
ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಹಿಂದಿನ ಯುಗ ಮುಗಿದು, ಹೊಸ ಯುಗ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಯಾಂ ವಾರ್ತಾಯಾಂ ಪ್ರಬುದ್ಧಾಸು ಪ್ರಜಾಸು ಚ ಮುನೀನಾಂ ಷಟ್ಕುಲೀಯಾನಾಂ ಬ್ರುವತಾಮಿತರೇತರಮ್
ಸಮಾಜ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಜನರು ಜಾಗೃತರಾದಾಗ, ಆರು ವರ್ಗದ ಋಷಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದರು.
ಇದಂ ಪರಮಿದಂ ನೇತಿ ವಿವಾದಸ್ಸುಮಹಾನಭೂತ್ ಪರಸ್ಯ ದುರ್ನಿರೂಪತ್ವಾನ್ನ ಜಾತಸ್ತತ್ರ ನಿಶ್ಚಯಃ
ಅವರಲ್ಲಿ 'ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ', 'ಅದು ಅಲ್ಲ' ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ವಾದವಿವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾದ್ದರಿಂದ, ಯಾರಿಗೂ ಖಚಿತವಾದ ಉತ್ತರ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.
ತೇ ಽಭಿಜಗ್ಮುರ್ವಿಧಾತಾರಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮವ್ಯಯಮ್ ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ತೂಯಮಾನಸ್ಸುರಾಸುರೈಃ
ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು ಭಗವಂತ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮೇರುಶೃಂಗೇ ಶುಭೇ ರಮ್ಯೇ ದೇವದಾನವಸಂಕುಲೇ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸಂವಾದೇ ಯಕ್ಷಗಂಧರ್ವಸೇವಿತೇ
ಅದು ಸುಂದರವಾದ, ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮೆರುಪರ್ವತದ ಶಿಖರ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಚಾರಣರು ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳ, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗ.
ವಿಹಂಗಸಂಘಸಂಘುಷ್ಟೇ ಮಣಿವಿದ್ರುಮಭೂಷಿತೇ ನಿಕುಂಜಕಂದರದರೀಗೃಹಾನಿರ್ಝರಶೋಭಿತೇ
ಅಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ಕೂಗು, ಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದರಸದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸ್ಥಳ, ಕುಂಜಗಳು, ಗುಹೆಗಳು, ಪರ್ವತದ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಜರಳುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ.
ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮವನಂ ನಾಮ ನಾನಾಮೃಗಸಮಾಕುಲಮ್ ದಶಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಶತಯೋಜನಮಾಯತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವನ ಎಂಬ ಅರಣ್ಯವಿದೆ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಹತ್ತು ಯೋಜನೆ ಅಗಲ, ನೂರು ಯೋಜನೆ ಉದ್ದವಿದೆ.
ಸುರಸಾಮಲಪಾನೀಯಪೂರ್ಣರಮ್ಯಸರೋವರಮ್ ಮತ್ತಭ್ರಮರಸಂಛನ್ನರಮ್ಯಪುಷ್ಪಿತಪಾದಪಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ, ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸುಂದರ ಸರೋವರವಿದೆ, ಮದುಮತ್ತಾದ ಭ್ರಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಸುಂದರ ಹೂವಿನ ಮರಗಳಿವೆ.
ತರುಣಾದಿತ್ಯಸಂಕಾಶಂ ತತ್ರ ಚಾರು ಮಹತ್ಪುರಮ್ ದುರ್ಧರ್ಷಬಲದೃಪ್ತಾನಾಂ ದೈತ್ಯದಾನವರಕ್ಷಸಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮಹತ್ತರವಾದ ನಗರವಿದೆ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಗರ್ವಿತರಾದ ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.
ತಪ್ತಜಾಂಬೂನದಮಯಂ ಪ್ರಾಂಶುಪ್ರಾಕಾರತೋರಣಮ್ ನಿರ್ವ್ಯೂಹವಲಭೀಕೂಟಪ್ರತೋಲೀಶತಮಂಡಿತಮ್
ಆ ನಗರವು ಕರಗಿದ ಬಂಗಾರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದುದು, ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ, ನೂರಾರು ಹೋರಾಟದ ಮೈದಾನಗಳು, ಮಂಟಪಗಳು, ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಾರ್ಹಮಣಿಚಿತ್ರಾಭಿರ್ಲೇಲಿಹಾನಮಿವಾಂಬರಮ್ ಮಹಾಭವನಕೋಟೀಭಿರನೇಕಾಭಿರಲಂಕೃತಮ್
ಮಹಾಮೌಲ್ಯವಾದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪುವಂತಿದೆ, ಅನೇಕ ಭವ್ಯ ಭವನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಸ್ಮಿನ್ನಿವಸತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಭ್ಯೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ತತ್ರ ಗತ್ವಾ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಸಾಕ್ಷಾಲ್ಲೋಕಪಿತಾಮಹಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಭ್ಯರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಋಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಂಡರು.
ದದ್ದಶುರ್ಮುನಯೋ ದೇವಾ ದೇವರ್ಷಿಗಣಸೇವಿತಮ್ ಶುದ್ಧಚಾಮೀಕರಪ್ರಖ್ಯಂ ಸರ್ವಾಭರಣಭೂಷಿತಮ್
ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು, ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ, ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕಂಡರು.
ಪ್ರಸನ್ನವದನಂ ಸೌಮ್ಯಂ ಪದ್ಮಪತ್ರಾಯತೇಕ್ಷಣಮ್ ದಿವ್ಯಕಾಂತಿಸಮಾಯುಕ್ತಂ ದಿವ್ಯಗಂಧಾನುಲೇಪನಮ್
ಆನಂದಭರಿತವಾದ ಮುಖ, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವ, ಕಮಲದ ಹೂವಿನ ಹಾಳೆಯಂತೆ ಉದ್ದವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ದಿವ್ಯ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧದ ಲೇಪನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿದ್ದನು.
ದಿವ್ಯಶುಕ್ಲಾಂಬರಧರಂ ದಿವ್ಯಮಾಲಾವಿಭೂಷಿತಮ್ ಸುರಾಸುರೇನ್ದ್ರಯೋಗೀಂದ್ರವಂದ್ಯಮಾನಪದಾಂಬುಜಮ್
ದಿವ್ಯವಾದ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಹಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು, ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಯೋಗಿಗಳ ನಾಯಕರು ಅವನ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತಾಂಗ್ಯಾ ಲಬ್ಧಚಾಮರಹಸ್ತಯಾ ಭ್ರಾಜಮಾನಂ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ಪ್ರಭಯೇವ ದಿವಾಕರಮ್
ಎಲ್ಲ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಅಂಗಗಳು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಾಮರ ಹಿಡಿದಿದ್ದಳು, ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುನಯಸ್ಸರ್ವೇ ಪ್ರಸನ್ನವದನೇಕ್ಷಣಾಃ ಶಿರಸ್ಯಂಜಲಿಮಾಧಾಯ ತುಷ್ಟುವುಸ್ಸುರಪುಂಗವಮ್
ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮುಖವಿಟ್ಟು, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಮುಗಿದು, ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ನಮಸ್ತ್ರಿಮೂರ್ತಯೇ ತುಭ್ಯಂ ಸರ್ಗಸ್ಥಿತ್ಯಂತಹೇತವೇ ಪುರುಷಾಯ ಪುರಾಣಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಪರಮಾತ್ಮನೇ
ಮೂರ್ತಿತ್ರಯಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರುಷ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ನಮಃ ಪ್ರಧಾನದೇಹಾಯ ಪ್ರಧಾನಕ್ಷೋಭಕಾರಿಣೇ ತ್ರಯೋವಿಂಶತಿಭೇದೇನ ವಿಕೃತಾಯಾವಿಕಾರಿಣೇ
ಪ್ರಧಾನವೇ ದೇಹವಾಗಿರುವವನು, ಪ್ರಧಾನವನ್ನು ಚಲಿಸುವವನು, ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾದರೂ ಬದಲಾಗದವನು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡದೇಹಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೋದರವರ್ತಿನೇ ತತ್ರ ಸಂಸಿದ್ಧಕಾರ್ಯಾಯ ಸಂಸಿದ್ಧಕರಣಾಯ ಚ
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೇ ದೇಹವಾಗಿರುವವನು, ಅದರೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುವವನು, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವನು, ಎಲ್ಲ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವವನು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ನಮೋಸ್ತು ಸರ್ವಲೋಕಾಯ ಸರ್ವಲೋಕವಿಧಾಯಿನೇ ಸರ್ವಾತ್ಮದೇಹಸಂಯೋಗ ವಿಯೋಗವಿಧಿಹೇತವೇ
ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ ನಿನಗೆ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವವನು ನೀನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ತ್ವಯೈವ ನಿಖಿಲಂ ಸೃಷ್ಟಂ ಸಂಹೃತಂ ಪಾಲಿತಂ ಜಗತ್ ತಥಾಪಿ ಮಾಯಯಾ ನಾಥ ನ ವಿದ್ಮಸ್ತ್ವಾಂ ಪಿತಾಮಹ
ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಉಳಿಸಿ, ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಆದರೂ ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಅರಿಯಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಪಿತಾಮಹ.
ಏವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಹಾಭಾಗೈರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿರಭಿಷ್ಟುತಃ ಪ್ರಾಹ ಗಂಭೀರಯಾ ವಾಚಾ ಮುನೀನ್ ಪ್ರಹ್ಲಾದಯನ್ನಿವ
ಹೀಗೆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಆಳವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಮುನಿಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.