ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಯದಾಸ್ಯ ವಿಸ್ತರಂ ಶಕ್ತಾ ನಾಧಿಗಂತುಂ ಪ್ರಜಾ ಭುವಿ ತದಾ ವಿದ್ಯಾಸಮಾಸಾರ್ಥಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಯೋಗತಃ

ಭೂಮಿಯ ಜನರು ಅದರ ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಾಗ, ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯನ ಆದೇಶದಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ದ್ವಾಪರಾಂತೇಷು ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಶ್ವಂಭರಃ ಪ್ರಭುಃ ವ್ಯಾಸನಾಮ್ನಾ ಚರತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನವತೀರ್ಯ ಮಹೀತಲೇ

ಪ್ರತಿ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳನು, ವ್ಯಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಏವಂ ವ್ಯಸ್ತಾಶ್ಚ ವೇದಾಶ್ಚ ದ್ವಾಪರೇದ್ವಾಪರೇ ದ್ವಿಜಾಃ ನಿರ್ಮಿತಾನಿ ಪುರಾಣಾನಿ ಅನ್ಯಾನಿ ಚ ತತಃ ಪರಮ್

ಹೀಗೆ, ದ್ವಿಜರೆ, ಪ್ರತಿ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಸ ಪುನರ್ದ್ವಾಪರೇ ಚಾಸ್ಮಿನ್ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಾಖ್ಯಯಾ ಅರಣ್ಯಾಮಿವ ಹವ್ಯಾಶೀ ಸತ್ಯವತ್ಯಾಮಜಾಯತ

ಈ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಅವನು ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹವ್ಯ ಹೋಮ ಮಾಡುವವನಾಗಿ, ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ಸ ಪುನರ್ವೇದಾಂಶ್ಚತುರ್ಧಾ ಕೃತವಾನ್ಮುನಿಃ ವ್ಯಸ್ತವೇದತಯಾ ಲೋಕೇ ವೇದವ್ಯಾಸ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ

ಆ ಮುನಿಯು ವೇದಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು; ಈ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಅವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವೇದವ್ಯಾಸ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಪುರಾಣಾನಾಞ್ಚ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಚತುರ್ಲಕ್ಷಪ್ರಮಾಣತಃ ಅದ್ಯಾಪಿ ದೇವಲೋಕೇ ತಚ್ಛತಕೋಟಿಪ್ರವಿಸ್ತರಮ್

ಅವನು ಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದನು; ಆದರೆ ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನೂ ಶತಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.

ಯೋ ವಿದ್ಯಾಚ್ಚತುರೋ ವೇದಾನ್ ಸಾಂಗೋಪಣಿಷದಾನ್ದ್ವಿಜಃ ನ ಚೇತ್ಪುರಾಣಂ ಸಂವಿದ್ಯಾನ್ನೈವ ಸ ಸ್ಯಾದ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ

ಯಾರು ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತಿನೊಡನೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪುರಾಣವನ್ನು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು.

ಇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾಭ್ಯಾಂ ವೇದಂ ಸಮುಪಬೃಂಹಯೇತ್ ಬಿಭೇತ್ಯಲ್ಪಶ್ರುತಾದ್ವೇದೋ ಮಾಮಯಂ ಪ್ರತರಿಷ್ಯತಿ

ವೇದವನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂರೈಸಬೇಕು; ಕಡಿಮೆ ಕೇಳಿದರೆ ವೇದವು 'ನಾನು ಈತನಿಂದ ಮೀರಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಭಯಪಡುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಗಶ್ಚ ಪ್ರತಿಸರ್ಗಶ್ಚ ವಂಶೋ ಮನ್ವಂತರಾಣಿ ಚ ವಂಶಾನುಚರಿತಂ ಚೈವ ಪುರಾಣಂ ಪಞ್ಚಲಕ್ಷಣಮ್

ಸೃಷ್ಟಿ, ಪ್ರತಿ ಸೃಷ್ಟಿ, ವಂಶಗಳು, ಮನ್ವಂತರಗಳು ಮತ್ತು ವಂಶಗಳ ಕಥೆಗಳು—ಇವು ಪುರಾಣದ ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳು.

ದಶಧಾ ಚಾಷ್ಟಧಾ ಚೈತತ್ಪುರಾಣಮುಪದಿಶ್ಯತೇ ಬೃಹತ್ಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಭೇದೇನ ಮುನಿಭಿಸ್ತತ್ತ್ವವಿತ್ತಮೈಃ

ಪುರಾಣವನ್ನು ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಎಂಟು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣದು ಎಂಬ ವಿಭಜನೆಯೊಂದಿಗೆ, ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ಮುನಿಗಳು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ಪಾದ್ಮಂ ವೈಷ್ಣವಂ ಚ ಶೈವಂ ಭಾಗವತಂ ತಥಾ ಭವಿಷ್ಯಂ ನಾರದೀಯಂ ಚ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯಮತಃ ಪರಮ್

ಬ್ರಾಹ್ಮ, ಪಾದ್ಮ, ವೈಷ್ಣವ, ಶೈವ, ಭಾಗವತ, ಭವಿಷ್ಯ, ನಾರದೀಯ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ—ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು.

ಆಗ್ನೇಯಂ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತಂ ಲೈಂಗಂ ವಾರಾಹಮೇವ ಚ ಸ್ಕಾನ್ದಂ ಚ ವಾಮನಂ ಚೈವ ಕೌರ್ಮ್ಯಂ ಮಾತ್ಸ್ಯಂ ಚ ಗಾರುಡಮ್

ಅಗ್ನೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ, ಲೈಂಗ, ವಾರಾಹ, ಸ್ಕಾಂದ, ವಾಮನ, ಕೂರ್ಮ, ಮಾಛ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾರುಡ ಎಂಬುವುವು ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಂ ಚೇತಿ ಪುಣ್ಯೋ ಽಯಂ ಪುರಾಣಾನಾಮನುಕ್ರಮಃ ತತ್ರ ಶೈವಂ ತುರೀಯಂ ಯಚ್ಛಾರ್ವಂ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕಮ್

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೂ ಸೇರಿದೆ; ಇದು ಪುರಾಣಗಳ ಪವಿತ್ರ ಕ್ರಮ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಶೈವ ಪುರಾಣವು ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಅದು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಗ್ರಂಥೋ ಲಕ್ಷಪ್ರಮಾಣಂ ತದ್ವ್ಯಸ್ತಂ ದ್ವಾದಶಸಂಹಿತಮ್ ನಿರ್ಮಿತಂ ತಚ್ಛಿವೇನೈವ ತತ್ರ ಧರ್ಮಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ

ಈ ಗ್ರಂಥವು ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಹನ್ನೆರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶಿವನೇ ರಚಿಸಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತದುಕ್ತೇನೈವ ಧರ್ಮೇಣ ಶೈವಾಸ್ತ್ರೈವರ್ಣಿಕಾ ನರಾಃ ತಸ್ಮಾದ್ವಿಮುಕುತಿಮನ್ವಿಚ್ಛಞ್ಚ್ಛಿವಮೇವ ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್

ಅಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಲಾದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ, ಮೂರು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ಶಿವನಲ್ಲೇ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

ತಮಾಶ್ರಿತ್ಯೈವ ದೇವಾನಾಮಪಿ ಮುಕ್ತಿರ್ನ ಚಾನ್ಯಥಾ

ಅವನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಯದಿದಂ ಶೈವಮಾಖ್ಯಾತಂ ಪುರಾಣಂ ವೇದಸಂಮಿತಮ್ ತಸ್ಯ ಭೇದಾನ್ಸಮಾಸೇನ ಬ್ರುವತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ

ಈ ಶೈವ ಪುರಾಣವು ವೇದಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿರಿ.

ವಿದ್ಯೇಶ್ವರಂ ತಥಾ ರೌದ್ರಂ ವೈನಾಯಕಮನುತ್ತಮಮ್ ಔಮಂ ಮಾತೃಪುರಾಣಂ ಚ ರುದ್ರೈಕಾದಶಕಂ ತಥಾ

ಅವುಗಳು: ವಿದ್ಯೇಶ್ವರ, ರೌದ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ವೈನಾಯಕ, ಔಮ, ಮಾತೃ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ರುದ್ರೈಕಾದಶಕ.

ಕೈಲಾಸಂ ಶತರುದ್ರಂ ಚ ಶತರುದ್ರಾಖ್ಯಮೇವ ಚ ಸಹಸ್ರಕೋಟಿರುದ್ರಾಖ್ಯಂ ವಾಯವೀಯಂ ತತಃಪರಮ್

ಅನಂತರ ಕೈಲಾಸ, ಶತರುದ್ರ (ಶತರುದ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವದು), ಸಹಸ್ರಕೋಟಿರುದ್ರ ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ವಾಯವೀಯ ಎಂಬುವುಗಳಿವೆ.

ಧರ್ಮಸಂಜ್ಞಂ ಪುರಾಣಂ ಚೇತ್ಯೇವಂ ದ್ವಾದಶ ಸಂಹಿತಾಃ ವಿದ್ಯೇಶಂ ದಶಸಾಹಸ್ರಮುದಿತಂ ಗ್ರಂಥಸಂಖ್ಯಯಾ

ಧರ್ಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪುರಾಣವೂ ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಹಿತೆಗಳಿವೆ. ವಿದ್ಯೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ರೌದ್ರಂ ವೈನಾಯಕಂ ಚೌಮಂ ಮಾತೃಕಾಖ್ಯಂ ತತಃ ಪರಮ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಷ್ಟಸಾಹಸ್ರಂ ತ್ರಯೋದಶಸಹಸ್ರಕಮ್

ರೌದ್ರ, ವೈನಾಯಕ, ಔಮ ಮತ್ತು ಮಾತೃಕಾ ಎಂಬುವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಹದಿಮೂರನೆಯದು ಹದಿಮೂರು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿದೆ.

ರೌದ್ರಕಾದಶಕಾಖ್ಯಂ ಯತ್ಕೈಲಾಸಂ ಷಟ್ಸಹಸ್ರಕಮ್ ಶತರುದ್ರಂ ತ್ರಿಸಾಹಸ್ರಂ ಕೋಟಿರುದ್ರಂ ತತಃ ಪರಮ್

ರೌದ್ರೈಕಾದಶಕ ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಆರು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಶತರುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಾವಿರ, ನಂತರ ಕೋಟಿರುದ್ರ ಬರುತ್ತದೆ.

ಸಹಸ್ರೈರ್ನವಭಿರ್ಯುಕ್ತಂ ಸರ್ವಾರ್ಥಜ್ಞಾನಸಂಯುತಮ್ ಸಹಸ್ರಕೋಟಿರುದ್ರಾಖ್ಯಮೇಕಾದಶಸಹಸ್ರಕಮ್

ಸಹಸ್ರಕೋಟಿರುದ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳ ಜ್ಞಾನವಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ.

ಚತುಸ್ಸಹಸ್ರಸಂಖ್ಯೇಯಂ ವಾಯವೀಯಮನುತ್ತಮಮ್ ಧರ್ಮಸಂಜ್ಞಂ ಪುರಾಣಂ ಯತ್ತದ್ದ್ವಾದಶಸಹಸ್ರಕಮ್

ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ವಾಯವೀಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಧರ್ಮ ಎಂಬ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ.

ತದೇವಂ ಲಕ್ಷಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ಶೈವಂ ಶಾಖಾವಿಭೇದತಃ ಪುರಾಣಂ ವೇದಸಾರಂ ತದ್ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಫಲಪ್ರದಮ್

ಹೀಗೆ ಶೈವ ಪುರಾಣವು ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ವೇದಗಳ ಸಾರವಾಗಿದ್ದು, ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ವ್ಯಾಸೇನ ತತ್ತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಸಹಸ್ರಕಮ್ ಶೈವನ್ತತ್ರ ಪುರಾಣಂ ವೈ ಚತುರ್ಥಂ ಸಪ್ತಸಂಹಿತಮ್

ವ್ಯಾಸರು ಇದನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಶೈವ ಪುರಾಣವು ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಏಳು ಭಾಗಗಳಿವೆ.

ವಿದ್ಯೇಶ್ವರಾಖ್ಯಾ ತತ್ರಾದ್ಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ರುದ್ರಸಂಹಿತಾ ತೃತೀಯಾ ಶತರುದ್ರಾಖ್ಯಾ ಕೋಟಿರುದ್ರಾ ಚತುರ್ಥಿಕಾ

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ವಿದ್ಯೇಶ್ವರ, ಎರಡನೆಯದು ರುದ್ರ ಸಂಹಿತೆ, ಮೂರನೆಯದು ಶತರುದ್ರ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಕೋಟಿರುದ್ರ.

ಪಞ್ಚಮೀ ಕಥಿತಾ ಚೋಮಾ ಷಷ್ಠೀ ಕೈಲಾಸಸಂಹಿತಾ ಸಪ್ತಮೀ ವಾಯವೀಯಾಖ್ಯಾ ಸಪ್ತೈವಂ ಸಂಹಿತಾ ಇಹ

ಐದನೆಯದು ಔಮ, ಆರನೆಯದು ಕೈಲಾಸ ಸಂಹಿತೆ, ಏಳನೆಯದು ವಾಯವೀಯ; ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ಸಂಹಿತೆಗಳಿವೆ.

ವಿದ್ಯೇಶ್ವರಂ ದ್ವಿಸಾಹಸ್ರಂ ರೌದ್ರಂ ಪಞ್ಚಶತಾಯುತಮ್ ತ್ರಿಂಶತ್ತಥಾ ದ್ವಿಸಾಹಸ್ರಂ ಸಾರ್ಧೈಕಶತಮೀರಿತಮ್

ವಿದ್ಯೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ, ರೌದ್ರದಲ್ಲಿ ಐದು ಸಾವಿರ ಐನೂರು, ಮೂರನೆಯದು ಎರಡು ಸಾವಿರ ನೂರ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಶ್ಲೋಕಗಳಿದೆ.