ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅತೀವಾಭಿಮುಖಂ ಕೃತ್ವಾ ವಚನಂ ಚೇದಮಬ್ರುವನ್

ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಮನವನ್ನು ಅವನತ್ತ ಹರಿಸಿ, ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

ರೋಮಹರ್ಷಣ ಸರ್ವಜ್ಞ ಭವಾನ್ನೋ ಭಾಗ್ಯಗೌರವಾತ್ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೋದ್ಯ ಮಹಾಭಾಗ ಶೈವರಾಜ ಮಹಾಮತೇ

ಓ ರೋಮಹರ್ಷಣ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನೇ, ನಮ್ಮ ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ ನೀನು ಇಂದು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ, ಮಹಾನ್ ಋಷಿಯೇ, ಶೈವರಾಜರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಯೇ.

ಪುರಾಣವಿದ್ಯಾಮಖಿಲಾಂ ವ್ಯಾಸಾತ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮೀಯಿವಾನ್ ತಸ್ಮಾದಾಶ್ಚರ್ಯಭೂತಾನಾಂ ಕಥಾನಾಂ ತ್ವಂ ಹಿ ಭಾಜನಮ್

ನೀನು ವ್ಯಾಸರಿಂದ ಪುರಾಣಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ನೀನೇ ಪಾತ್ರ.

ರತ್ನಾನಾಮುರುಸಾರಾಣಾಂ ರತ್ನಾಕರ ಇವಾರ್ಣವಃ ಯಚ್ಚ ಭೂತಂ ಯಚ್ಚ ಭವ್ಯಂ ಯಚ್ಚಾನ್ಯದ್ವಸ್ತು ವರ್ತತೇ

ಮೌಲ್ಯವಾದ ರತ್ನಗಳ ಸಮುದ್ರದಂತೆ, ನೀನು ಭೂತಕಾಲ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದೀಯೆ.

ನ ತವಾವಿದಿತಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ವಿದ್ಯತೇ ತ್ವಮದೃಷ್ಟವಶಾದಸ್ಮದ್ದರ್ಶನಾರ್ಥಮಿಹಾಗತಃ ಅಕುರ್ವನ್ಕಿಮಪಿ ಶ್ರೇಯೋ ನ ವೃಥಾ ಗನ್ತುಮರ್ಹಸಿ

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ನೀನು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಕಾಣದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ. ನಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡದೆ ಹೋದರೆ ಅದು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರಾವ್ಯತರಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸತ್ಕಥಾಜ್ಞಾನಸಂಹಿತಮ್ ವೇದಾಂತಸಾರಸರ್ವಸ್ವಂ ಪುರಾಣಂ ಶ್ರಾವಯಾಶು ನಃ

ಆದುದರಿಂದ, ಸತ್ಪುರುಷರ ಕಥೆಗಳ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ವೇದಾಂತದ ಸಾರವಾದ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಮಗೆ ಹೇಳು.

ಏವಮಭ್ಯರ್ಥಿತಸ್ಸೂತೋ ಮುನಿಭಿರ್ವೇದವಾದಿಭಿಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾಂ ಚ ನ್ಯಾಯಸಂಯುಕ್ತಾಂ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಶುಭಾಂ ಗಿರಮ್

ಈ ರೀತಿ ವೇದಜ್ಞ ಮುನಿಗಳು ಕೇಳಿದಾಗ, ಸೂತನು ಮೃದು, ನ್ಯಾಯಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಪೂಜಿತೋ ಽನುಗೃಹೀತಶ್ಚ ಭವದ್ಭಿರಿತಿ ಚೋದಿತಃ ಕಸ್ಮಾತ್ಸಮ್ಯಙ್ನ ವಿಬ್ರೂಯಾಂ ಪುರಾಣಮೃಷಿಪೂಜಿತಮ್

ನೀವು ನನಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ, ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದಾಗ, ಮುನಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ ಪುರಾಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳದೆ ಇರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಅಭಿವಂದ್ಯ ಮಹಾದೇವಂ ದೇವೀಂ ಸ್ಕಂದಂ ವಿನಾಯಕಮ್ ನಂದಿನಂ ಚ ತಥಾ ವ್ಯಾಸಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಸತ್ಯವತೀಸುತಮ್

ಮಹಾದೇವ, ದೇವಿ, ಸ್ಕಂದ, ವಿನಾಯಕ, ನಂದಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವತಿಯ ಪುತ್ರ ವ್ಯಾಸರನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ,

ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪರಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ಪುರಾಣಂ ವೇದಸಂಮಿತಮ್ ಶಿವಜ್ಞಾನಾರ್ಣವಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಭಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಫಲಪ್ರದಮ್

ನಾನು ವೇದಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು, ಶಿವಜ್ಞಾನ ಸಾಗರವಾದ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಕರ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಶಬ್ದಾರ್ಥನ್ಯಾಯಸಂಯುಕ್ತೈ ರಾಗಮಾರ್ಥೈರ್ವಿಭೂಷಿತಮ್ ಶ್ವೇತಕಲ್ಪಪ್ರಸಂಗೇನ ವಾಯುನಾ ಕಥಿತಂ ಪುರಾ

ಶಬ್ದ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ರಾಗಭಾವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಶ್ವೇತಕಲ್ಪದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾಯು ದೇವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ವಿದ್ಯಾಸ್ಥಾನಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಪುರಾಣಾನುಕ್ರಮಂ ತಥಾ ತತ್ಪುರಾಣಸ್ಯ ಚೋತ್ಪತ್ತಿಂ ಬ್ರುವತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ

ನಾನು ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾಸ್ಥಾನಗಳು, ಪುರಾಣಗಳ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಈ ಪುರಾಣದ ಹುಟ್ಟನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಕೇಳಿರಿ.

ಅಂಗಾನಿ ವೇದಾಶ್ಚತ್ವಾರೋ ಮೀಮಾಂಸಾನ್ಯಾಯವಿಸ್ತರಃ ಪುರಾಣಂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ವಿದ್ಯಾಶ್ಚೇತಾಶ್ಚತುರ್ದಶ

ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳು, ಮೀಮಾಂಸಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಪುರಾಣ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಈ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯೆಗಳು,

ಆಯುರ್ವೇದೋ ಧನುರ್ವೇದೋ ಗಾಂಧರ್ವಶ್ಚೇತ್ಯನುಕ್ರಮಾತ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಂ ಪರಂ ತಸ್ಮಾದ್ವಿದ್ಯಾ ಹ್ಯಷ್ಟಾದಶ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಆಯುರ್ವೇದ, ಧನುರ್ವೇದ, ಗಾಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬುವು, ಹೀಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ವಿದ್ಯೆಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಅಷ್ಟಾದಶಾನಾಂ ವಿದ್ಯಾನಾಮೇತಾಸಾಂ ಭಿನ್ನವರ್ತ್ಮನಾಮ್ ಆದಿಕರ್ತಾ ಕವಿಸ್ಸಾಕ್ಷಾಚ್ಛೂಲಪಾಣಿರಿತಿ ಶ್ರುತಿಃ

ಈ ಹದಿನೆಂಟು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರ್ಗಗಳ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಕರ್ತ, ಕವಿ, ಸ್ವತಃ ಶೂಲಪಾಣಿಯೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಸ ಹಿ ಸರ್ವಜಗನ್ನಾಥಃ ಸಿಸೃಕ್ಷುರಖಿಲಂ ಜಗತ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ವಿದಧೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಪುತ್ರಮಗ್ರೇ ಸನಾತನಮ್

ಅವನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನು, ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ತನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ಪುತ್ರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

ತಸ್ಮೈ ಪ್ರಥಮಪುತ್ರಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ವಿಶ್ವಯೋನಯೇ ವಿದ್ಯಾಶ್ಚೇಮಾ ದದೌ ಪೂರ್ವಂ ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟ್ಯರ್ಥಮೀಶ್ವರಃ

ಆ ಮೊದಲ ಮಗನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲವಾದವನಿಗೆ, ಈ ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಈಶ್ವರನು ಮೊದಲೇ ಕೊಟ್ಟನು.

ಪಾಲನಾಯ ಹರಿಂ ದೇವಂ ರಕ್ಷಾಶಕ್ತಿಂ ದದೌ ತತಃ ಮಧ್ಯಮಂ ತನಯಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಪಾತಾರಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಽಪಿ ಹಿ

ನಂತರ ಲೋಕವನ್ನು ಕಾಯಲು ಹರಿಯಿಗೆ ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಹೀಗಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ ಮಗನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ರಕ್ಷಕನಾದನು.

ಲಬ್ಧವಿದ್ಯೇನ ವಿಧಿನಾ ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿಂ ವಿತನ್ವತಾ ಪ್ರಥಮಂ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಪುರಾಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸ್ಮೃತಮ್

ಬ್ರಹ್ಮನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ವಿಧಿಯಂತೆ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮೊದಲಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪುರಾಣವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

ಅನಂತರಂ ತು ವಕ್ತ್ರೇಭ್ಯೋ ವೇದಾಸ್ತಸ್ಯ ವಿನಿರ್ಗತಾಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಸ್ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ತನ್ಮುಖಾದಭವತ್ತತಃ

ಅದಾದ ಮೇಲೆ, ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ವೇದಗಳು ಹೊರಬಂದವು; ಅವನ ಮಾತಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರವರ್ತನೆ ಉಂಟಾಯಿತು.

ಯದಾಸ್ಯ ವಿಸ್ತರಂ ಶಕ್ತಾ ನಾಧಿಗಂತುಂ ಪ್ರಜಾ ಭುವಿ ತದಾ ವಿದ್ಯಾಸಮಾಸಾರ್ಥಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಯೋಗತಃ

ಭೂಮಿಯ ಜನರು ಅದರ ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಾಗ, ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯನ ಆದೇಶದಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ದ್ವಾಪರಾಂತೇಷು ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಶ್ವಂಭರಃ ಪ್ರಭುಃ ವ್ಯಾಸನಾಮ್ನಾ ಚರತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನವತೀರ್ಯ ಮಹೀತಲೇ

ಪ್ರತಿ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳನು, ವ್ಯಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಏವಂ ವ್ಯಸ್ತಾಶ್ಚ ವೇದಾಶ್ಚ ದ್ವಾಪರೇದ್ವಾಪರೇ ದ್ವಿಜಾಃ ನಿರ್ಮಿತಾನಿ ಪುರಾಣಾನಿ ಅನ್ಯಾನಿ ಚ ತತಃ ಪರಮ್

ಹೀಗೆ, ದ್ವಿಜರೆ, ಪ್ರತಿ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಸ ಪುನರ್ದ್ವಾಪರೇ ಚಾಸ್ಮಿನ್ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಾಖ್ಯಯಾ ಅರಣ್ಯಾಮಿವ ಹವ್ಯಾಶೀ ಸತ್ಯವತ್ಯಾಮಜಾಯತ

ಈ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಅವನು ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹವ್ಯ ಹೋಮ ಮಾಡುವವನಾಗಿ, ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ಸ ಪುನರ್ವೇದಾಂಶ್ಚತುರ್ಧಾ ಕೃತವಾನ್ಮುನಿಃ ವ್ಯಸ್ತವೇದತಯಾ ಲೋಕೇ ವೇದವ್ಯಾಸ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ

ಆ ಮುನಿಯು ವೇದಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು; ಈ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಅವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವೇದವ್ಯಾಸ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಪುರಾಣಾನಾಞ್ಚ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಚತುರ್ಲಕ್ಷಪ್ರಮಾಣತಃ ಅದ್ಯಾಪಿ ದೇವಲೋಕೇ ತಚ್ಛತಕೋಟಿಪ್ರವಿಸ್ತರಮ್

ಅವನು ಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದನು; ಆದರೆ ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನೂ ಶತಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.

ಯೋ ವಿದ್ಯಾಚ್ಚತುರೋ ವೇದಾನ್ ಸಾಂಗೋಪಣಿಷದಾನ್ದ್ವಿಜಃ ನ ಚೇತ್ಪುರಾಣಂ ಸಂವಿದ್ಯಾನ್ನೈವ ಸ ಸ್ಯಾದ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ

ಯಾರು ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತಿನೊಡನೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪುರಾಣವನ್ನು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು.

ಇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾಭ್ಯಾಂ ವೇದಂ ಸಮುಪಬೃಂಹಯೇತ್ ಬಿಭೇತ್ಯಲ್ಪಶ್ರುತಾದ್ವೇದೋ ಮಾಮಯಂ ಪ್ರತರಿಷ್ಯತಿ

ವೇದವನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂರೈಸಬೇಕು; ಕಡಿಮೆ ಕೇಳಿದರೆ ವೇದವು 'ನಾನು ಈತನಿಂದ ಮೀರಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಭಯಪಡುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಗಶ್ಚ ಪ್ರತಿಸರ್ಗಶ್ಚ ವಂಶೋ ಮನ್ವಂತರಾಣಿ ಚ ವಂಶಾನುಚರಿತಂ ಚೈವ ಪುರಾಣಂ ಪಞ್ಚಲಕ್ಷಣಮ್

ಸೃಷ್ಟಿ, ಪ್ರತಿ ಸೃಷ್ಟಿ, ವಂಶಗಳು, ಮನ್ವಂತರಗಳು ಮತ್ತು ವಂಶಗಳ ಕಥೆಗಳು—ಇವು ಪುರಾಣದ ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳು.