ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವಹರಣಂಕೃತ್ವಾಹತ್ವಾಪಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ಬಹೂನ್ ನಲಿಪ್ಯತೇನರಃ ಪಾಪೈಃಶಿವನಾಮಜಪಾದರಃ

ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಧನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕೊಂದರೂ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನಾಮ ಜಪ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿಲೋಕ್ಯವೇದಾನಖಿಲಾಞ್ಛಿವನಾಮಜಪಃಪರಮ್ ಸಂಸಾರತಾರಣೋಪಾಯ ಇತಿಪೂರ್ವೈರ್ವಿನಿಶ್ಚಿತಃ

ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೂ, ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ಶಿವನಾಮ ಜಪವೇ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ಪುರಾತನರು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಿಂಬಹೂಕ್ತ್ಯಾಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಶ್ಲೋಕೇನೈಕೇನವಚ್ಮ್ಯಹಮ್ ಶಿವನಾಮ್ನೋಮಹಿಮಾನಂಸರ್ವಪಾಪಾಪಹಾರಿಣಮ್

ಓ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳಬೇಕೆಂದೇಕೆ? ಒಂದು ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಶಿವನಾಮದ ಮಹಿಮೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪಾಪಾನಾಂಹರಣೇಶಂಭೋರ್ನಾಮಃ ಶಕ್ತಿರ್ಹಿಪಾವನೀ ಶಕ್ನೋತಿಪಾತಕಂತಾವತ್ಕರ್ತುಂನಾಪಿನರಃ ಕ್ವಚಿತ್

ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುವ ಶಂಭುನಾಮದ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಯಾರೂ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪಾಪ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ನಿವಾರಿಸಲಾಗದಂತಿಲ್ಲ.

ಶಿವನಾಮಪ್ರಭಾವೇಣಲೇಭೇಸದ್ಗತಿಮುತ್ತಮಾಮ್ ಇನ್ದ್ರದ್ಯುಮ್ನನೃಪಃಪೂರ್ವಂಮಹಾಪಾಪಃ ಪುರಾಮುನೇ

ಶಿವನಾಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಹಿಂದೆ ಮಹಾಪಾಪಿ ಆಗಿದ್ದ ಇಂದ್ರದ್ಯೂಮ್ನ ಮಹಾರಾಜನು, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದನು, ಓ ಮುನಿ.

ತಥಾಕಾಚಿದ್ದ್ವಿಜಾಯೋಷಾಸೌಮುನೇಬಹುಪಾಪಿನೀ ಶಿವನಾಮಪ್ರಭಾವೇಣಲೇಭೇಸದ್ಗತಿಮುತ್ತಮಾಮ್

ಹಾಗೆಯೇ, ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜಸ್ತ್ರೀಯೂ ಬಹುಪಾಪಿನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಶಿವನಾಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಳು, ಓ ಮುನಿ.

ಇತ್ಯುಕ್ತಂವೋದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾನಾಮಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮುತ್ತಮಮ್ ಶೃಣುಧ್ವಂಭಸ್ಮಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂಸರ್ವಪಾವನಪಾವನಮ್

ಹೀಗೆ, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ನಿಮಗೆ ನಾಮದ ಮಹಿಮೆ ಹೇಳಿದೆನು. ಈಗ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುವ ಭಸ್ಮದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ದ್ವಿವಿಧಂಭಸ್ಮಸಂಪ್ರೋಕ್ತಂಸರ್ವಮಂಗಲದಂಪರಮ್ ತತ್ಪ್ರಕಾರಮಹಂವಕ್ಷ್ಯೇಸಾವಧಾನತಯಾಶೃಣು

ಎರಡು ವಿಧದ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಶುಭಕರವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿ.

ಏಕಂಜ್ಞೇಯಂ ಮಹಾಭಸ್ಮದ್ವಿತೀಯಂಸ್ವಲ್ಪಸಂಜ್ಞಕಮ್ ಮಹಾಭಸ್ಮ ಇತಿಪ್ರೋಕ್ತಂಭಸ್ಮನಾನಾವಿಧಂಪರಮ್

ಒಂದನ್ನು ಮಹಾಭಸ್ಮ ಎಂದು, ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಭಸ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾಭಸ್ಮವೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ.

ತದ್ಭಸ್ಮತ್ರಿವಿಧಂಪ್ರೋಕ್ತಂಶ್ರೋತಂಸ್ಮಾರ್ತಂಚಲೌಕಿಕಮ್ ಭಸ್ಮೈವ ಸ್ವಲ್ಪಸಜ್ಞಾಹಿಬಹುಧಾಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್

ಆ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಮೂರು ವಿಧಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಶ್ರೌತ, ಸ್ಮಾರ್ತ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ. ಸ್ವಲ್ಪಭಸ್ಮವನ್ನೂ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರೌತಂಭಸ್ಮತಥಾಸ್ಮಾರ್ತಂದ್ವಿಜಾನಾಮೇವಕೀರ್ತಿತಮ್ ಅನ್ಯೇಷಾಮಪಿಸರ್ವೇಷಾಮಪರಂಭಸ್ಮಲೌಕಿಕಮ್

ಶ್ರೌತ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ತ ಭಸ್ಮವನ್ನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇತರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲೌಕಿಕ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಧಾರಣಂಮಂತ್ರತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂದ್ವಿಜಾನಾಂಮುನಿಪುಂಗವೈಃ ಕೇವಲಂಧಾರಣಂಜ್ಞೇಯಮನ್ಯೇಷಾಂಮಂತ್ರವರ್ಜಿತಮ್

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಧಾರಣೆಯನ್ನೂ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇತರರಿಗೆ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಧಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಆಗ್ನೇಯಮುಚ್ಯತೇಭಸ್ಮದಗ್ಧಗೋಮಯಸಂಭವಮ್ ತದಾಪಿದ್ರವ್ಯಮಿತ್ಯುಕ್ತಂತ್ರಿಪುಂಡ್ರಸ್ಯಮಹಾಮುನೇ

ಗೋಮಯವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಬರುವ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಅಗ್ನೇಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನೂ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕಾದ ದ್ರವ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೋತ್ಥಿತಂಭಸ್ಮಸಂಗ್ರಾಹ್ಯಂವಾಮನೀಷಿಭಿಃ ಅನ್ಯಯಜ್ಞೋತ್ಥಿತಂವಾಪಿತ್ರಿಪುಣ್ಡ್ರಸ್ಯಚಧಾರಣೇ

ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಿಂದ ಬರುವ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಬರುವ ಭಸ್ಮವನ್ನೂ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಧಾರಣೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು.

ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಮಂತ್ರೈರ್ಜಾಬಾಲೋಪನಿಷದ್ಗತೇಃ ಸಪ್ತಭಿಧೂಲನಂಕಾರ್ಯಂಭಸ್ಮನಾಸಜಲೇನಚ

ಜಾಬಾಲೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ 'ಅಗ್ನಿರಿತಿ' ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ, ಭಸ್ಮವನ್ನು ಬಾಯಿನ ನೀರಿನಿಂದ ಏಳು ಬಾರಿ ಛಿಂಪಡಬೇಕು.

ವರ್ಣಾನಾಮಾಶ್ರಮಾಣಾಂಚಮಂತ್ರತೋಮಂತ್ರತೋಪಿ ಚ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರೋದ್ಧೂಲನಂಪ್ರೋಕ್ತಜಾಬಾಲೈರಾದರೇಣಚ

ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೂ, ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ, ಜಾಬಾಲರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಧಾರಣೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಸ್ಮನೋದ್ಧೂಲನಂಚೈವಯಥಾತಿರ್ಯಕ್ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕಮ್ ಪ್ರಮಾದಾದಪಿಮೋಕ್ಷಾರ್ಥೀನತ್ಯಜೇದಿತಿವಿಶ್ರುತಿಃ

ಭಸ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತು ತಿರ್ಯಕ್ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿಯಾದರೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಬಿಡಬಾರದು ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಶಿವೇನವಿಷ್ಣುನಾಚೈವತಥಾತಿರ್ಯಕ್ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕಮ್ ಉಮಾದೇವೀಚಲಕ್ಷ್ಮೀಂಶ್ಚವಾಚಾನ್ಯಾಭಿಶ್ಚನಿತ್ಯಶಃ

ಶಿವನೂ, ವಿಷ್ಣುವೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಉಮಾದೇವಿಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವಿಯರೂ ಯಾವಾಗಲೂ ತಿರ್ಯಕ್ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯೈರ್ವೈಶ್ಯೈಃ ಶೂದ್ರೈರಪಿಚಸಂಸ್ಕರೈಃ ಅಪಭ್ರಂಶೈರ್ಧೃತಂಭಸ್ಮತ್ರಿಪುಂಡ್ರೋದ್ಧೂಲನಾತ್ಮನಾ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು, ಸಂಸ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದವರಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದವರಾಗಲಿ, ಭಸ್ಮದಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ತಾವು ತಾವು ಧರಿಸಬೇಕು.

ಉದ್ಧೂಲನಂತ್ರಿಪುಂಡ್ರಂಚಶ್ರದ್ಧಯಾನಾಚರಂತಿಯೇ ತೇಷಾಂನಾಸ್ತಿಸಮಾಚಾರೋವರ್ಣಾಶ್ರಮಸಮನ್ವಿತಃ

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ನಡೆಗೆ ವರ್ಣ ಅಥವಾ ಆಶ್ರಮಗಳ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಉದ್ಧೂಲನಂತ್ರಿಪುಂಡ್ರಂಚಶ್ರದ್ಧಯಾನಾಚರಂತಿಯೇ ತೇಷಾಂನಾಸ್ತಿವಿನಿಮುಂಕ್ತಿಸ್ಸಂಸಾರಾಜ್ಜನ್ಮಕೋಟಿಭಿಃ

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ್ಮಗಳಾದರೂ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಬಿಡುವು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಉದ್ಧೂಲನಂತ್ರಿಪುಂಡ್ರಂಚಶ್ರದ್ಧಯಾನಾಚರನ್ತಿಯೇ ತೇಷಾಂನಾಸ್ತಿಶಿವಜ್ಞಾನಂಕಲ್ಪಕೋಟಿಶತೈರಪಿ

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಯುಗಗಳಾದರೂ ಶಿವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಉದ್ಧೂಲನಂತ್ರಿಪುಂಡ್ರಂ ಚ ಶ್ರದ್ಧಯಾನಾಚರನ್ತಿಯೇ ತೇಮಹಾಪಾತಕೈರ್ಯುಕ್ತಾ ಇತಿಶಾಸ್ತ್ರೀಯನಿರ್ಣಯಃ

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮಹಾಪಾತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ.

ಉದ್ಧೂಲನಂತ್ರಿಪುಂಡ್ರಂಚಶ್ರದ್ಧಯಾನಾಚರನ್ತಿ ಯೇ ತೇಷಾಮಾಚರಿತಂ ಸರ್ವಂವಿಪರೀತಫಲಾಯ ಹಿ

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೂ ವಿರುದ್ಧ ಫಲವೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಪಾತಕಯುಕ್ತಾನಾಂ ಜಂತೂನಾಂಶರ್ವವಿದ್ವಿಷಾಮ್ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರೋದ್ಧೂಲನದ್ವೇಷೋಜಾಯತೇಸುದೃಢಂ ಮುನೇ

ಮಹಾಪಾತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಮತ್ತು ಶರ್ವನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಧಾರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಾಢವಾದ ದ್ವೇಷ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಮಹರ್ಷಿಯೇ.

ಶಿವಾಗ್ನಿಕಾರ್ಯಂ ಯಃ ಕೃತ್ವಾಕುರ್ಯಾತ್ತ್ರಿಯಾಯುಷಾತ್ಮವಿತ್ ಮುಚ್ಯತೇಸರ್ವಪಾಪೈಸ್ತುಸ್ಪೃಷ್ಟೇನಭಸ್ಮನಾನರಃ

ಯಾರು ಶಿವಾಗ್ನಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಭಸ್ಮದಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಆಯುಷ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸಿತೇನಭಸ್ಮನಾಕುರ್ಯಾತ್ತ್ರಿಸನ್ಧ್ಯಂಯಸ್ತ್ರಿಪುಣ್ಡ್ರಕಮ್ ಸರ್ವಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಶಿವೇನಸಹಮೋದತೇ

ಯಾರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಸಂಜೆ ಮೂರು ಸ೦ಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲೂ ಬಿಳಿ ಭಸ್ಮದಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಿತೇನಭಸ್ಮನಾ ಕುರ್ಯಾಲಾಟೇ ತು ತ್ರಿಪುಣ್ಡ್ರಕಮ್ ಯೋಸಾವನಾದಿಭೂತಾನ್ಹಿಲೋಕಾನಾಪ್ತೋ ಮೃತೋಭವೇತ್

ಯಾರು ಬಿಳಿ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಅಕೃತ್ವಾ ಭಸ್ಮನಾಸ್ನಾನಂ ನ ಜಪೇದ್ವೈಷಡಕ್ಷರಮ್ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಂ ಚ ರಚಿತ್ವಾ ತು ವಿಧಿನಾಭಸ್ಮನಾಜಪೇತ್

ಭಸ್ಮದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬಾರದು; ಆದರೆ ಭಸ್ಮದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಂತರ ಜಪಿಸಬೇಕು.