ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಬಿಲ್ವಮೂಲೇ ಜಲೈರ್ಯಸ್ತು ಮೂರ್ಧಾನಮಭಿಷಿಂಚತಿ ಸ ಸರ್ವತೀರ್ಥಸ್ನಾತಃಸ್ಯಾತ್ಸ ಏವ ಭುವಿ ಪಾವನಃ

ಯಾರು ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ನೀರನ್ನು ತಲೆಮೇಲೆ ಸುರಿದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಏತಸ್ಯಬಿಲ್ವಮೂಲಸ್ಯಾಥಾಲವಾಲಮನುತ್ತಮಮ್ ಜಲಾಕುಲಂಮಹಾದೇವೋದೃಷ್ಟ್ವಾತುಷ್ಟೋಭವತ್ಯಲಮ್

ಈ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಇರುವ ಅದ್ಭುತವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೆರಿಯನ್ನು ಮಹಾದೇವನು ನೋಡಿದಾಗ ತುಂಬ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಪೂಜಯೇದ್ವಿಲ್ವಮೂಲಂ ಯೋ ಗಂಧಪುಷ್ಪಾದಿಭಿರ್ನರಃ ಶಿವಲೋಕಮವಾಪ್ನೋತಿಸಂತತಿರ್ವರ್ಧತೇ ಸುಖಮ್

ಯಾರು ಗಂಧ, ಹೂವು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ವಂಶವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಖವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಬಿಲ್ವಮೂಲೇ ದೀಪಮಾಲಾಂಯಃ ಕಲ್ಪಯತಿ ಸಾದರಮ್ ಸತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನೋಮಹೇಶಾಂತರ್ಗತೋಭವೇತ್

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ದೀಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಹೇಶನೊಳಗೆ ಲೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಬಿಲ್ವಶಾಖಾಂ ಸಮಾದಾಯ ಹಸ್ತೇನ ನವಪಲ್ಲವಮ್ ಗೃಹೀತ್ವಾಪೂಜಯೇದ್ಬಿಲ್ವಂಸಚಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ಯಾರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಎಲೆಗಳಿರುವ ಬಿಲ್ವಶಾಖೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಬಿಲ್ವಮೂಲೇ ಶಿವರತಂ ಭೋಜಯೇದ್ಯಸ್ತು ಭಕ್ತಿತಃ ಏಕಂವಾಕೋಟಿಗುಣಿತಂತಸ್ಯಪುಣ್ಯಂಪ್ರಜಾಯತೇ

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಶಿವಭಕ್ತನಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೋ, ಒಂದು ಬಾರಿ ಕೊಟ್ಟರೂ ಅಥವಾ ಕೋಟಿ ಬಾರಿ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಅವರಿಗೆ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಿಲ್ವಮೂಲೇ ಕ್ಷೀರಮುಕ್ತಮನ್ನಮಾಜ್ಯೇನ ಸಂಯುತಮ್ ಯೋ ದದ್ಯಾಚ್ಛಿವಭಕ್ತಾಯ ಸ ದರಿದ್ರೋ ನ ಜಾಯತೇ

ಯಾರು ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಶಿವಭಕ್ತನಿಗೆ ಹಾಲು ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಬಡವರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಂಗೋಪಾಂಗಮಿತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶಿವಲಿಂಗಪ್ರಪೂಜನಮ್ ಪ್ರವೃತ್ತಾನಾಂ ನಿವೃತ್ತಾನಾಂ ಭೇದತೋ ದ್ವಿವಿಧಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ಶಿವಲಿಂಗದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅದರ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಪಂಚದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರದು, ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಸಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರದು. ಹೀಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ.

ಪ್ರವೃತ್ತಾನಾಂ ಪೀಠಪೂಜಾಂ ಸರ್ವಪೂಜಾಂ ಸಮಾಚರೇತ್

ಪ್ರಪಂಚದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ಪೀಠದ ಪೂಜೆಯನ್ನೂ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಭಿಷೇಕಾನ್ತೇ ನೈವೇದ್ಯಂ ಶಾಲ್ಯನ್ನೇನ ಸಮಾಚರೇತ್ ಪೂಜಾನ್ತೇ ಸ್ಥಾಪಯೇಲ್ಲಿಂಗಂ ಪುಟೇ ಶುದ್ಧೇ ಪೃಥಗ್ಗೃಹೇ

ಅಭಿಷೇಕದ ನಂತರ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಕರಪೂಜಾನಿವೃತ್ತಾನಾಂ ಸ್ವಭೋಜ್ಯಂ ತು ನಿವೇದಯೇತ್ ನಿವೃತ್ತಾನಾಂ ಪರಂಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಲಿಂಗಮೇವ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ

ತ್ಯಾಗಿಗಳಾದವರು ಕೈಯಿಂದಲೇ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ತಾವು ತಿನ್ನುವ ಅನ್ನವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ತ್ಯಾಗಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಲಿಂಗವೇ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.

ವಿಭೂತ್ಯಭ್ಯರ್ಚನಂ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಭೂತಿಂ ಚ ನಿವೇದಯೇತ್ ಪೂಜಾಂ ಕೃತ್ವಾ ತಥಾ ಲಿಂಗಂಶಿರಸಾಧಾರಯೇತ್ಸದಾ

ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವಿಭೂತಿಯನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸದಾ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು.

ಸೂತಸೂತಮಹಾಭಾಗವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯನಮೋಸ್ತುತೇ ತದೇವವ್ಯಾಸತೋಬ್ರೂಹಿಭಸ್ಮಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮುತ್ತಮಮ್

ವ್ಯಾಸರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಸೂತ ಮಹರ್ಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದಯವಿಟ್ಟು ವ್ಯಾಸರಿಂದಲೇ ಕೇಳಿದ ವಿಭೂತಿಯ ಮಹಿಮೆ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಿ.

ತಥಾ ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ನಾಮ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮುತ್ತಮಮ್ ತ್ರಿತಯಂ ಬ್ರೂಹಿಸುಪ್ರೀತ್ಯಾಮಮಾನಂದಯಚೇತಸಮ್

ಅದೇ ರೀತಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ಮಹಿಮೆ ಎಂಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ, ಈ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಿ ವಿವರಿಸಿ.

ಸಾಧುಪೃಷ್ಟಂಭವದ್ಭಿಶ್ಚಲೋಕಾನಾಂಹಿತಕಾರಕಮ್ ಭವಂತೋವೈಮಹಾಧನ್ಯಾಃ ಪವಿತ್ರಾಃ ಕುಲಭೂಷಣಾಃ

ಧರ್ಮಾತ್ಮರು ಕೇಳಿದ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿತಕರವಾಗಿದೆ. ನೀವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾ ಧನ್ಯರು, ಪವಿತ್ರರು, ಕುಲದ ಆಭರಣರಾಗಿದ್ದೀರಿ.

ಯೇಷಾಂಚೈವಶಿವಃಸಾಕ್ಷಾದ್ದೈವತಂಪರಮಂಶುಭಮ್ ಸದಾಶಿವಕಥಾಲೋಕೇವಲ್ಲಭಾಭವತಾಂ ಸದಾ

ಯಾರಿಗೆ ಶಿವನೇ ಪರಮ ದೈವವಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಸದಾ ಶಿವನ ಕಥೆಗಳು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ತೇಧನ್ಯಾಶ್ಚಕೃತಾರ್ಥಾಶ್ಚಸಫಲಂದೇಹಧಾರಣಮ್ ಉದ್ಧೃತಞ್ಚಕುಲಂತೇಷಾಂಯೇಶಿವಂಸಮುಪಾಸತೇ

ಅವರು ಧನ್ಯರು, ಸಾರ್ಥಕರಾದವರು; ಅವರ ಜನ್ಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವರ ವಂಶವೂ ಉದ್ಧರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಖೇಯಸ್ಯಶಿವನಾಮಸದಾಶಿವಶಿವೇತಿಚ ಪಾಪಾನಿನಸ್ಪೃಶಂತ್ಯೇವಖದಿರಾಂಗಾರಂಕಯಥಾ

ಯಾರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಶಿವ, ಸದಾಶಿವ, ಶಿವೆತಿ ಎಂಬ ನಾಮಗಳು ಇದ್ದವೋ, ಪಾಪಗಳು ಅವರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಖದಿರ ಮರವನ್ನು ಬಣ್ಣ ತಗಲದಂತೆ.

ಶ್ರೀಶಿವಾಯನಮಸ್ತುಭ್ಯಂಮುಖಂವ್ಯಾಹರತೇಯದಾ ತನ್ಮುಖಂಪಾವನಂತೀರ್ಥಂಸರ್ವಪಾಪವಿನಾಶನಮ್

ಶ್ರೀಶಿವಾಯನ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿಮ್ಮ ಬಾಯಿಂದ ಈ ನಾಮ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾದಾಗ, ಆ ಬಾಯಿ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

ತನ್ಮುಖಞ್ಚತಥಾಯೋವೈಪಶ್ಯತಿಪ್ರೀತಿಮಾನ್ನರಃ ತೀರ್ಥಜನ್ಯಂಫಲಂತಸ್ಯಭವತೀತಿಸುನಿಶ್ಚಿತಮ್

ಯಾರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವರೋ, ಅವರಿಗೆ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಯತ್ರತ್ರಯಂಸದಾತಿಷ್ಠೇದೇತಚ್ಛುಭತರಂದ್ವಿಜಾ ತಸ್ಯದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣವೇಣೀಸ್ನಾನಫಲಂಲಭೇತ್

ಯಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಸದಾ ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ಸ್ಥಳ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರವಾಗಿದೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ; ಅದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ತ್ರಿವೇಣಿಯ ಸ್ನಾನಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಶಿವನಾಮವಿಭೂತಿಶ್ಚತಥಾರುದ್ರಾಕ್ಷ ಏವ ಚ ಏತತ್ತ್ರಯಂಮಹಾಪುಣ್ಯಂತ್ರಿವೇಣೀಸದೃಶಂಸ್ಮೃತಮ್

ಶಿವನಾಮ, ವಿಭೂತಿ, ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ—ಈ ಮೂರು ಮಹಾ ಪುಣ್ಯಕರವಾದವು, ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಏತತ್ತ್ರಯಂಶರೀರೇಚಯಸ್ಯತಿಷ್ಠತಿನಿತ್ಯಶಃ ತಸ್ಯೈವದರ್ಶನಂಲೋಕೇದುರ್ಲಭಂಪಾಪಹಾರಕಮ್

ಈ ಮೂರು ಯಾವವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇರುತ್ತವೆಯೋ, ಅವನನ್ನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದು ಅಪರೂಪ, ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.

ತದ್ದರ್ಶನಂಯಥಾವೇಣೀನೋಭಯೋರಂತರಂಮನಾಕ್ ಏವಂಯೋನವಿಜಾನಾತಿಸಪಾಪಿಷ್ಠೋನಸಂಶಯಃ

ಅದನ್ನು ನೋಡುವುದೂ, ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮವನ್ನು ನೋಡುವುದೂ ಒಂದೇ. ಇದನ್ನು ಅರಿಯದವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮಹಾ ಪಾಪಿ.

ವಿಭೂತಿರ್ಯಸ್ಯನೋಭಾಲೇನಾಂಗೇರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣಮ್ ನಾಸ್ಯೇ ಶಿವಮಯೀವಾಣೀತಂತ್ಯಜೇದಧಮಂಯಥಾ

ಯಾರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿಭೂತಿ ಇಲ್ಲ, ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಧರಿಸಿಲ್ಲ, ಶಿವಮಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಆಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅವನನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟದವನಂತೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು.

ಶೈವಂನಾಮಯಥಾಗಂಗಾವಿಭೂತಿರ್ಯಮುನಾಮತಾ ರುದ್ರಾಕ್ಷಂ ವಿಧಿಜಾಪ್ರೋಕ್ತಾಸರ್ವಪಾಪಾವಿನಾಶಿನೀ

ಹೆಗಲಿನಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯು ಶಿವನದಂತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದಂತೆಯೇ, ಯಮುನೆಯೂ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ವಿಧಿಜರು ಹೇಳುವ ರುದ್ರಾಕ್ಷವು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶರೀರೇಚತ್ರಯಂಯಸ್ಯತತ್ಫಲಂಚೈಕತಃಸ್ಥಿತಮ್ ಏಕತೋವೇಣಿಕಾಯಾಶ್ಚಸ್ನಾನಜಂತುಫಲಂಬುಧೈಃ

ಯಾರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಇದ್ದವನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ, ಒಂದೇ ಜಟೆಯೊಳಗಿನ ಸ್ನಾನದ ಫಲವೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಮಹತ್ವವುಳ್ಳದು.

ತದೇವಂತುಲಿತಂಪೂರ್ವಂಬ್ರಹ್ಮಣಾಹಿತಕಾರಿಣಾ ಸಮಾನಂ ಚೈವತಜ್ಜಾತಂತಸ್ಮಾದ್ಧಾರ್ಯಂಸದಾಬುಧೈಃ

ಈ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲವೂ ಸಮಾನವೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸದಾ ಧರಿಸಬೇಕು.

ತದ್ದಿನಂಹಿಸಮಾರಭ್ಯಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣ್ವಾದಿಭಿಃಸರೈಃ ಧಾರ್ಯತೇ ತ್ರಿತಯಂತಚ್ಚದರ್ಶನಾತ್ಪಾಪಹಾರಕಮ್

ಆ ದಿನದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಈ ಮೂರುವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ಪಾಪಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.