ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅಲಂ ಯಾಗಸಹಸ್ರೇಣಾಪ್ಯಲಂ ಯಾಗಾರ್ಬುದೈರಪಿ ಭಕ್ಷಿತೇ ಶಿವನೈವೇದ್ಯೇ ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್

ಸಾವಿರ ಯಾಗಗಳು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯಾಗಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶಿವನ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಶಿವನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಯದ್ಗೃಹೇಶಿವನೈವೇದ್ಯಪ್ರಚಾರೋಪಿಪ್ರಜಾಯತೇ ತದ್ಗೃಹಂಪಾವನಂಸರ್ವಮನ್ಯಪಾವನಕಾರಣಮ್

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಾದರೂ ಶಿವನ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಮನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೂ ಪಾವನಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಗತಂ ಶಿವನೈವೇದ್ಯಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಶಿರಸಾಮುದಾ ಭಕ್ಷಣೀಯಂಪ್ರಯತ್ನೇ ನ ಶಿವಸ್ಮರಣಪೂರ್ವಕಮ್

ಶಿವನ ನೈವೇದ್ಯ ಬಂದಾಗ, ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಆಗತಂ ಶಿವನೈವೇದ್ಯಮನ್ಯದಾ ಗ್ರಾಹ್ಯಮಿತ್ಯಪಿ ವಿಲಂಬೇಪಾಪಸಂಬಂಧೋಭವತ್ಯೇವ ಹಿ ಮಾನವೇ

ಶಿವನ ನೈವೇದ್ಯ ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿಳಂಬವಾದರೆ, ಅದು ಪಾಪದ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ನ ಯಸ್ಯ ಶಿವನೈವೇದ್ಯಗ್ರಹಣೇಚ್ಛಾಪ್ರಜಾಯತೇ ಸಪಾಪಿಷ್ಠೋಗರಿಷ್ಠಃಸ್ಯಾನ್ನರಕಂಯಾತ್ಯಪಿಧ್ರುವಮ್

ಯಾರಿಗಾದರೂ ಶಿವನ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ ಹುಟ್ಟದೆ ಹೋದರೆ, ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಪಾಪಿ; ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಹೃದಯೇ ಚನ್ದ್ರಕಾನ್ತೇ ಚ ಸ್ವರ್ಣರೂಪ್ಯಾದಿನಿರ್ಮಿತೇ ಶಿವದೀಕ್ಷಾವತಾಭಕ್ತೇನೇದಂಭಕ್ಷ್ಯಮಿತೀರ್ಯತೇ

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಕಾಂತ, ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಶಿವದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಅದು ಸೇವನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಶಿವದೀಕ್ಷಾನ್ವಿತೋಭಕ್ತೋ ಮಹಾಪ್ರಸಾದಸಂಜ್ಞಕಮ್ ಸರ್ವೇಷಾಮಪಿ ಲಿಂಗಾನಾಂ ನೈವೇದ್ಯಂ ಭಕ್ಷಯೇಚ್ಛುಭಮ್

ಶಿವದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ಭಕ್ತನು ಮಹಾಪ್ರಸಾದವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲ ಲಿಂಗಗಳ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು; ಅದು ಶುಭಕರವಾಗಿದೆ.

ಅನ್ಯದೀಕ್ಷಾಯುಜಾಂನ್ಃಣಾಂಶಿವಭಕ್ತಿರತಾತ್ಮನಾಮ್ ಶೃಣುಧ್ವಂನಿರ್ಣಯಂಪ್ರೀತ್ಯಾಶಿವನೈವೇದ್ಯಭಕ್ಷಣೇ

ಶಿವದೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದವರೂ ಶಿವಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೂ ಶಿವನ ನೈವೇದ್ಯ ಸೇವನೆ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

ಶಾಲಗ್ರಾಮೋದ್ಭವೇ ಲಿಂಗೇ ರಸಲಿಂಗೇತಥಾ ದ್ವಿಜಾಃ ಪಾಷಾಣೇ ರಾಜತೇಸ್ವರ್ಣೇಸುರಸಿದ್ಧಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೇ

ಶಾಲಗ್ರಾಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ, ದ್ರವ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ,

ಕಾಶ್ಮೀರೇ ಸ್ಫಾಟಿಕೇರಾತ್ನೇ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗೇಷು ಸರ್ವಶಃ ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಸಮಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶಂಭೋರ್ನೈವೇದ್ಯಭಕ್ಷಣಮ್

ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಟಿಕ ರತ್ನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತದ ಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಹಾಪಿ ಶುಚಿರ್ಭೂತ್ವಾ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಂಯಸ್ತುಧಾರಯೇತ್ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾದ್ರುತಂತಸ್ಯಸರ್ವಪಾಪಂ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನೂ ಶುದ್ಧನಾದ ಮೇಲೆ, ನೈವೇದ್ಯದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಚಂಡಾಧಿಕಾರೋಯತ್ರಾಸ್ತಿತದ್ಭಾಕ್ತವ್ಯಂನಮಾನವೈಃ ಚಂಡಾಧಿಕಾರೋನೋಯತ್ರಭೋಕ್ತವ್ಯಂತಚ್ಚಭಕ್ತಿತಃ

ಚಂಡಾಧಿಕಾರಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಆ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಚಂಡಾಧಿಕಾರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇತರರೂ ಸೇವಿಸಬಹುದು.

ಬಾಣಲಿಂಗೇಚಲೌಹೇಚಸಿದ್ಧೇಲಿಂಗೇಸ್ವಯಂಭುವಿ ಪ್ರತಿಮಾಸುಚಸರ್ವಾಸುನಚಂಡೋಧಿಕೃತೋಭವೇತ್

ಬಾಣಲಿಂಗ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಲಿಂಗ, ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ, ಸ್ವಯಂಭೂ ಲಿಂಗ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಂಡಾಧಿಕಾರಿಯ ನಿಯಮ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸ್ನಾಪಯಿತ್ವಾವಿಧಾನೇನಯೋಲಿಂಗಸ್ನಾಪನೋದಕಮ್ ತ್ರಿಃಪಿಬೇತ್ತ್ರಿವಿಧಂಪಾಪಂತಸ್ಯೇಹಾಶು ವಿನಶ್ಯತಿ

ಯಾರು ವಿಧಿಯಂತೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಆ ಸ್ನಾನದ ನೀರನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಮೂರು ವಿಧದ ಪಾಪಗಳು ಕೂಡಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಅಗ್ರಾಹ್ಯಂಶಿವನೈವೇದ್ಯಂ ಪತ್ರಂಪುಷ್ಪಂಫಲಂಜಲಮ್ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾಸಂಗಾತ್ಸರ್ವಂ ಯಾತಿ ಪವಿತ್ರಿತಾಮ್

ಶಿವನ ನೈವೇದ್ಯ, ಎಲೆ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ನೀರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು; ಆದರೆ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಅವು ಎಲ್ಲವೂ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಲೋಂಗೋಪರಿ ಚ ಯದ್ದ್ರವ್ಯಂತದಗ್ರಾಹ್ಯಂ ಮುನೀಶ್ವರಾಃ ಸುಪವಿತ್ರಂ ಚ ತಜ್ಜ್ಞೇಯಂ ಯಲ್ಲಿಂಗಸ್ಪರ್ಶಬಾಹ್ಯತಃ

ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಯಾವ ವಸ್ತುವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ; ಲಿಂಗದ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

ನೈವೇದ್ಯನಿರ್ಣಯಃಪ್ರೋಕ್ತ ಇತ್ಥಂವೋಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ ಶೃಣುಧ್ವಂ ಬಿಲ್ವಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಸಾವಧಾನತಯಾ ಽದರಾತ್

ನೈವೇದ್ಯದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ; ಈಗ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಮಹಿಮೆ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

ಮಹಾದೇವಸ್ವರೂಪೋಯಂ ಬಿಲ್ವೋದೇವೈರಪಿಸ್ತುತಿಃ ಯಥಾಕಥಂಚಿದೇತಸ್ಯಮಹಿಮಾಜ್ಞಾಯತೇಕಥಮ್

ಈ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷವೇ ಮಹಾದೇವನ ಸ್ವರೂಪ, ದೇವತೆಗಳೂ ಇದನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಯಾರಿಗೆ ಹೇಗಾದರೂ ಇದರ ಮಹಿಮೆ ತಿಳಿದರೆ ಅದು ಸಾಕು.

ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಾನಿಯಾವಂತಿಲೋಕೇಷುಪ್ರಥಿತಾನ್ಯಪಿ ತಾನಿಸರ್ವಾಣಿತೀರ್ಥಾನಿಬಿಲ್ವಮೂಲೇವಸಂತಿಹಿ

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಗಳು, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಇವೆ.

ಬಿಲ್ವಮೂಲೇ ಮಹಾದೇವಂ ಲಿಂಗರೂಪಿಣಮವ್ಯಯಮ್ ಯಃ ಪೂಜಯತಿ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮಾ ಸ ಶಿವಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದ್ಧ್ರುವಮ್

ಯಾರು ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಲಿಂಗರೂಪ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಬಿಲ್ವಮೂಲೇ ಜಲೈರ್ಯಸ್ತು ಮೂರ್ಧಾನಮಭಿಷಿಂಚತಿ ಸ ಸರ್ವತೀರ್ಥಸ್ನಾತಃಸ್ಯಾತ್ಸ ಏವ ಭುವಿ ಪಾವನಃ

ಯಾರು ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ನೀರನ್ನು ತಲೆಮೇಲೆ ಸುರಿದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಏತಸ್ಯಬಿಲ್ವಮೂಲಸ್ಯಾಥಾಲವಾಲಮನುತ್ತಮಮ್ ಜಲಾಕುಲಂಮಹಾದೇವೋದೃಷ್ಟ್ವಾತುಷ್ಟೋಭವತ್ಯಲಮ್

ಈ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಇರುವ ಅದ್ಭುತವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೆರಿಯನ್ನು ಮಹಾದೇವನು ನೋಡಿದಾಗ ತುಂಬ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಪೂಜಯೇದ್ವಿಲ್ವಮೂಲಂ ಯೋ ಗಂಧಪುಷ್ಪಾದಿಭಿರ್ನರಃ ಶಿವಲೋಕಮವಾಪ್ನೋತಿಸಂತತಿರ್ವರ್ಧತೇ ಸುಖಮ್

ಯಾರು ಗಂಧ, ಹೂವು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ವಂಶವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಖವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಬಿಲ್ವಮೂಲೇ ದೀಪಮಾಲಾಂಯಃ ಕಲ್ಪಯತಿ ಸಾದರಮ್ ಸತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನೋಮಹೇಶಾಂತರ್ಗತೋಭವೇತ್

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ದೀಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಹೇಶನೊಳಗೆ ಲೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಬಿಲ್ವಶಾಖಾಂ ಸಮಾದಾಯ ಹಸ್ತೇನ ನವಪಲ್ಲವಮ್ ಗೃಹೀತ್ವಾಪೂಜಯೇದ್ಬಿಲ್ವಂಸಚಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ಯಾರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಎಲೆಗಳಿರುವ ಬಿಲ್ವಶಾಖೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಬಿಲ್ವಮೂಲೇ ಶಿವರತಂ ಭೋಜಯೇದ್ಯಸ್ತು ಭಕ್ತಿತಃ ಏಕಂವಾಕೋಟಿಗುಣಿತಂತಸ್ಯಪುಣ್ಯಂಪ್ರಜಾಯತೇ

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಶಿವಭಕ್ತನಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೋ, ಒಂದು ಬಾರಿ ಕೊಟ್ಟರೂ ಅಥವಾ ಕೋಟಿ ಬಾರಿ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಅವರಿಗೆ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಿಲ್ವಮೂಲೇ ಕ್ಷೀರಮುಕ್ತಮನ್ನಮಾಜ್ಯೇನ ಸಂಯುತಮ್ ಯೋ ದದ್ಯಾಚ್ಛಿವಭಕ್ತಾಯ ಸ ದರಿದ್ರೋ ನ ಜಾಯತೇ

ಯಾರು ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಶಿವಭಕ್ತನಿಗೆ ಹಾಲು ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಬಡವರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಂಗೋಪಾಂಗಮಿತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶಿವಲಿಂಗಪ್ರಪೂಜನಮ್ ಪ್ರವೃತ್ತಾನಾಂ ನಿವೃತ್ತಾನಾಂ ಭೇದತೋ ದ್ವಿವಿಧಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ಶಿವಲಿಂಗದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅದರ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಪಂಚದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರದು, ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಸಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರದು. ಹೀಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ.

ಪ್ರವೃತ್ತಾನಾಂ ಪೀಠಪೂಜಾಂ ಸರ್ವಪೂಜಾಂ ಸಮಾಚರೇತ್

ಪ್ರಪಂಚದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ಪೀಠದ ಪೂಜೆಯನ್ನೂ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.