ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅನೇಕಲಿಂಗಂಯೋನಿತ್ಯಂಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧಾಸಮನ್ವಿತಃ ಪೂಜಯೇತ್ಸಲಭೇತ್ಕಾಮಾನ್ಮನಸಾ ಮಾನಸೇಪ್ಸಿತಾನ್

ಯಾರು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸದಾ ಅನೇಕ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ನಲಿಂಗಾರಾಧನಾದನ್ಯತ್ಪುಣ್ಯಂವೇದಚತುಷ್ಟಯೇ ವಿದ್ಯತೇಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಮೇಷ ಏವವಿನಿಶ್ಚಯಃ

ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳಲ್ಲೂ ಲಿಂಗಾರಾಧನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಇದನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳಿವೆ.

ಸರ್ವಮೇತತ್ಪರಿತ್ಯಜ್ಯಕರ್ಮಜಾಲಮಶೇಷತಃ ಭಕ್ತ್ಯಾಪರಮಯಾ ವಿದ್ವಾಂಲ್ಲಿಂಗಮೇಕಂಪ್ರಪೂಜಯೇತ್

ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು, ಜ್ಞಾನಿಯು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಂದು ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಲಿಂಗೇರ್ಚಿತೇರ್ಚಿತಂಸರ್ವಂಜಗತ್ಸ್ಥಾವರಜಂಗಮಮ್ ಸಂಸಾರಾಂಬುಧಿಮಗ್ನಾನಾಂನಾನ್ಯತ್ತಾರಣಸಾಧನಮ್

ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲವೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸಾರದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರಿಗೆ, ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಕೂಡ ರಕ್ಷಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ.

ಅಜ್ಞಾನತಿಮಿರಾಂಧಾನಾಂವಿಷಯಾಸಕ್ತಚೇತಸಾಮ್ ಪ್ಲವೋನಾನ್ಯೋಸ್ತಿಜಗತಿಲಿಂಗಾರಾಧನಮಂತರಾ

ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರಿಗೂ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೂ, ಲಿಂಗಾರಾಧನೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ದೋಣಿ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ.

ಹರಿಬ್ರಹ್ಮಾದಯೋದೇವಾಮುನಯೋಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸಾಃ ಗಂಧರ್ವಾಶ್ಚರಣಾಸ್ಸಿದ್ಧಾದೈತೇಯಾದಾನವಾಸ್ತಥಾ

ಹರಿಯೂ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಚರಣರು, ಸಿದ್ಧರು, ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು—

ನಾಗಾಃಶೇಷಪ್ರಭೃತಯೋಗರುಡಾದ್ಯಾಃಖಗಾಸ್ತಥಾ ಸಪ್ರಜಾಪತಯಶ್ಚಾನ್ಯೇಮನವಃಕಿನ್ನರಾನರಾಃ

ಶೇಷನಾಗನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ನಾಗರು, ಗರುಡನಂತಹ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಇತರ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು, ಮನುವುಗಳು, ಕಿನ್ನರರು, ಮಾನವರು—

ಪೂಜಯಿತ್ವಾಮಹಾಭಕ್ತ್ಯಾಲಿಂಗಂಸರ್ವಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿದಮ್ ಪ್ರಾಪ್ತಾಃಕಾಮಾನಭೀಷ್ಟಾಂಶ್ಚತಾಂಸ್ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಹೃದಿಸ್ಥಿತಾನ್

ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಆ ಲಿಂಗದ ಮೂಲಕ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃಕ್ಷತ್ರಿಯೋವೈಶ್ಯಃಶೂದ್ರೋವಾಪ್ರತಿಲೋಮಜಃ ಪೂಜಯೇತ್ಸತತಂಲಿಂಗಂತತ್ತನ್ಮಂತ್ರೇಣಸಾದರಮ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರ ಜಾತಿಯವರಾದರೂ ಸದಾ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಕ್ಕ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕಿಂಬಹೂಕ್ತೇನಮುನಯಃಸ್ತ್ರೀಣಾಮಪಿತಥಾನ್ಯತಃ ಅಧಿಕಾರೋಸ್ತಿಸರ್ವೇಷಾಂಶಿವಲಿಂಗಾರ್ಚನೇದ್ವಿಜಾಃ

ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳಬೇಕೆನು, ಮುನಿಗಳೇ? ಹೆಂಗಸರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಕೂಡ ಶಿವಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ದ್ವಿಜಾನಾಂವೈದಿಕೇನಾಪಿಮಾರ್ಗೇಣಾರಾಧನಂವರಮ್ ಅನ್ಯೇಷಾಮಪಿಜಂತೂನಾಂವೈದಿಕೇನನಸಂಮತಮ್

ದ್ವಿಜರಿಗೆ ವೇದಮಾರ್ಗದ ಪೂಜೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ವೇದಮಾರ್ಗದ ಪೂಜೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲ.

ವೈದಿಕಾನಾಂದ್ವಿಜಾನಾಂಚಪೂಜಾವೈದಿಕಮಾರ್ಗತಃ ಕರ್ತವ್ಯಾನಾನ್ಯಮಾರ್ಗೇಣ ಇತ್ಯಾಹಭಗವಾಞ್ಛಿವಃ

ವೇದಪಾಠ ಮಾಡಿದ ದ್ವಿಜರು ವೇದಮಾರ್ಗದಿಂದಲೇ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಭಗವಂತ ಶಿವನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

ದಧೀಚ ಗೌತಮಾದೀನಾಂಶಾಪೇನಾದಗ್ಧಚೇತಸಾಮ್ ದ್ವಿಜಾನಾಂ ಜಾಯತೇಶ್ರದ್ಧಾನೈವ ವೈದಿಕಕರ್ಮಣಿ

ದಧೀಚಿ, ಗೌತಮ ಮತ್ತು ಇತರರ ಶಾಪದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಸುಟ್ಟ ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ವೇದಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಯೋವೈದಿಕಮನಾದೃತ್ಯಕರ್ಮಸ್ಮಾರ್ತಮಥಾಪಿವಾ ಅನ್ಯತ್ಸಮಾಚರೇನ್ಮರ್ತ್ಯೋನಸಂಕಲ್ಪಫಲಂಲಭೇತ್

ಯಾರು ವೇದವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಸ್ಮಾರ್ತ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಸಂಕಲ್ಪದ ಫಲ ಸಿಗದು.

ಇತ್ಥಂಕೃತ್ವಾರ್ಚನಂಶಂಭೋರ್ನೈವೇದ್ಯಾಂತಂವಿಧಾನತಃ ಪೂಜಯೇದಷ್ಟಮೂರ್ತೀಶ್ಚತತ್ರೈವತ್ರಿಜಗನ್ಮಯೀಃ

ಈ ರೀತಿ ಶಂಭುವಿನ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ರೂಪವಾದ ಎಂಟು ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕ್ಷಿತಿರಾಪೋನಲೋವಾಯುರಾಕಾಶಃ ಸೂರ್ಯಸೋಮಕೌ ಯಜಮಾನ ಇತಿ ತ್ವಷ್ಟೌಮೂರ್ತಯಃಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ

ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಯಜಮಾನ—ಇವುಗಳನ್ನು ಎಂಟು ರೂಪಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಶರ್ವೋಭವಶ್ಚ ರುದ್ರಶ್ಚ ಉಗ್ರೋಭೀಮ ಇತೀಶ್ವರಃ ಮಹಾದೇವಃ ಪಶುಪತಿರೇತಾನ್ಮೂರ್ತಿಭಿರರ್ಚಯೇತ್

ಶರ್ವ, ಭವ, ರುದ್ರ, ಉಗ್ರ, ಭೀಮ, ಈಶ್ವರ, ಮಹಾದೇವ, ಪಶುಪತಿ—ಈ ಎಂಟು ರೂಪಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪೂಜಯೇತ್ಪರಿವಾರಂ ಚತತಃಶಂಭೋಃಸುಭಕ್ತಿತಃ ಈಶಾನಾದಿಕ್ರಮಾತ್ತತ್ರಚಂದನಾಕ್ಷತಪತ್ರಕೈಃ

ನಂತರ, ಈಶಾನನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಶಂಭುವಿನ ಪರಿವಾರವನ್ನು ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಚಂದನ, ಅಕ್ಷತೆ, ಹೂವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಈಶಾನಂನನ್ದಿನಂಚಂಡಂಮಹಾಕಾಲಂಚಭೃಂಗಿಣಮ್ ವೃಷಂಸ್ಕಂದಂಕಪರ್ದೀಶಂಸೋಮಂಶುಕ್ರಂಚತತ್ಕ್ರಮಾತ್

ಈಶಾನ, ನಂದಿ, ಚಂಡ, ಮಹಾಕಾಲ, ಭೃಂಗಿ, ವೃಷ, ಸ್ಕಂದ, ಕಪರ್ದೀಶ, ಸೋಮ, ಶುಕ್ರ—ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಅಗ್ರತೋವೀರಭದ್ರಂ ಚ ಪೃಷ್ಠೇಕೀರ್ತಿಮುಖಂ ತಥಾ ತತ ಏಕಾದಶಾನ್ನುದ್ರಾನ್ಪೂಜಯೇದ್ವಿಧಿನಾತತಃ

ಮುಂದೆ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು, ಹಿಂದೆ ಕೀರ್ತಿಮುಖನನ್ನು, ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪಗಳನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತತಃಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಂ ಜಪ್ತ್ವಾ ಶತರುದ್ರಿಯಮೇವ ಚ ಸ್ತುತೀರ್ನಾನಾವಿಧಾಃ ಕೃತ್ವಾ ಪಞ್ಚಾಂಗಪಠನಂ ತಥಾ

ನಂತರ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಶತರುದ್ರಿಯವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪಂಚಾಂಗ ಪಾಠನವನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡಬೇಕು.

ತತಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಂ ಕೃತ್ವಾ ನತ್ವಾ ಲಿಂಗಂ ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ ಇತಿಪ್ರೋಕ್ತಮಶೇಷಂ ಚ ಶಿವಪೂಜನಮಾದರಾತ್

ಆಮೇಲೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಹೊರಡುವುದು. ಹೀಗೆ ಶಿವನ ಪೂಜೆಯ ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಾತ್ರಾವುದಙ್ಮುಖಃ ಕುರ್ಯಾದ್ದೇವಕಾರ್ಯಂಸದೈವಹಿ ಶಿವಾರ್ಚನಂ ಸದಾಪ್ಯೇವಂಶುಚಿಃ ಕುರ್ಯಾದುದಙ್ಮುಖಃ

ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಮುಖಮಾಡಿ ದೇವರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆಯೇ, ಶಿವನ ಪೂಜೆಯನ್ನೂ ಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ, ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.

ನ ಪ್ರಾಚೀಮಗ್ರತಃ ಶಂಭೋರ್ನೋದೀಚೀಂ ಶಕ್ತಿಸಂಹಿತಾನ್ ನಪ್ರತೀಚೀಂಯತಃ ಪೃಷ್ಠಮತೋಗ್ರಾಹ್ಯಂ ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್

ಶಂಭುವಿನ ಮುಂದೆ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಬಾರದು, ಶಕ್ತಿಯು ಇರುವ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೂ ಮುಖಮಾಡಬಾರದು, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನು ತೋರಿಸಬಾರದು. ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು.

ವಿನಾಭಸ್ಮತ್ರಿಪುಂಡ್ರೇಣ ವಿನಾ ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲಯಾ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಂ ವಿನಾ ನೈವ ಪೂಜಯೇಚ್ಛಂಕರಂ ಬುಧಃ

ಬಸ್ಮದಿಂದ ಮೂರು ರೇಖೆ ಹಾಕದೆ, ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲೆ ಧರಿಸದೆ, ಬಿಲ್ವದ ಎಲೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬಾರದು.

ಭಸ್ಮಾಪ್ರಾಪ್ತೌಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಶಿವಪೂಜನೇ ತಸ್ಮಾನ್ಮೃದಾಪಿ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಲಲಾಟೇ ಚ ತ್ರಿಪುಣ್ಡ್ರಕಮ್

ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಬಸ್ಮ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಾಗ ಮಣ್ಣಿನಿಂದಲೂ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ರೇಖೆ ಹಾಕಬೇಕು.

ಅಗ್ರಾಹ್ಯಂ ಶಿವನೈವೇದ್ಯಮಿತಿ ಪೂರ್ವಂ ಶ್ರುತಂ ವಚಃ ಬ್ರೂಹಿ ತನ್ನಿರ್ಣಯಂ ಬಿಲ್ವಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮಪಿ ಸನ್ಮುನೇ

ಶಿವನ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದೆಂದು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ್ದೆವು. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿಲ್ವದ ಮಹಿಮೆನ್ನೂ ಹೇಳಿ, ಮಹಾಮುನಿಯೇ.

ಸರ್ವಂವದಾಮಿಸಂಪ್ರೀತ್ಯಾ ಧನ್ಯಾ ಯೂಯಂ ಶಿವವ್ರತಾಃ

ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಶಿವನ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ನೀವು ಧನ್ಯರು.

ಶಿವಭಕ್ತಃ ಶುಚಿಃ ಶುದ್ಧಃ ಸದ್ವ್ರತೀದೃಢನಿಶ್ಚಯಃ ಭಕ್ಷಯೇಚ್ಛಿವನೈವೇದ್ಯಂತ್ಯಜೇದಗ್ರಾಹ್ಯಭಾವನಾಮ್

ಶಿವಭಕ್ತನು ಶುದ್ಧನಾಗಿದ್ದು, ಸದಾ ಉತ್ತಮ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಶಿವನ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಬಹುದು; ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು.