ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಮಾನೋಮಹನ್ತಮಿತಿಚಮಂತ್ರೇಣಾವಾಹನಂಚರೇತ್ ಯಾತೇರುದ್ರೇಣಮಂತ್ರೇಣಸಂಚರೇದುಪವೇಶನಮ್

'ಮಾನೋ ಮಹಂತಮಿತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು; 'ಯಾ ತೇ ರುದ್ರೇಣ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಉಪವೇಶನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಂತ್ರೇಣಯಾಮಿಷುಮಿತಿ ನ್ಯಾಸಂಕುರ್ಯಾಚ್ಛಿವಸ್ಯಚ ಅಧ್ಯವೋಚದಿತಿ ಪ್ರೇಮ್ಣಾಧಿವಾಸಂಮನುನಾಚರೇತ್

'ಯಾಮಿ ಷುಮಿತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ನಿಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; 'ಅಧ್ಯವೋಚದಿತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಧಿವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮನುನಾಸೌಜೀವ ಇತಿದೇವತಾನ್ಯಾಸಮಾಚರೇತ್ ಅಸೌಯೋವಸರ್ಪತೀತಿ ಚಾಚರೇದಪಸರ್ಪಣಮ್

'ಸೌಜೀವ ಇತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ನಿಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; 'ಅಸೌ ಯೋ ವಸರ್ಪತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಪಸರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅರ್ಘ್ಯಂ ಚ ರುದ್ರಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಽಚಮನಂ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಣ ಚ

ರುದ್ರ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಯಃಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿತಿ ಚ ಪಯಸಾಸ್ನಾನಮಾಚರೇತ್ ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣೇತಿಮಂತ್ರೇಣದಧಿಸ್ನಾನಂ ಚ ಕಾರಯೇತ್

'ಪಯಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹಾಲಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; 'ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣೇ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೊಸರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಧುಖಂಡಸ್ನಪನಂಪ್ರೋಕ್ತಮಿತಿಪಞ್ಚಾಮೃತಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ಅಥವಾ ಪಾದ್ಯಮಂತ್ರೇಣ ಸ್ನಾನಂಪಞ್ಚಾಮೃತೇನ ಚ

ಜೇನು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಕಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಪಂಚಾಮೃತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲವೇ ಪಾದ್ಯ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಾನಸ್ತೋಕೇ ಇತಿ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಮಂತ್ರೇಣ ಕಟಿಬಂಧನಮ್ ನಮೋ ಧೃಷ್ಣವೇ ಇತಿ ವಾ ಉತ್ತರೀಯಂ ಚ ಧಾಪಯೇತ್

'ಮಾನಸ್ತೋಕೆ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿಬಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು; ಅಥವಾ 'ನಮೋ ಧೃಷ್ಣವೇ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

ಯಾ ತೇ ಹೇತಿರಿತಿ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಋಕ್ಚತುಷ್ಕೇಣ ವೈದಿಕಃ ಶಿವಾಯ ವಿಧಿನಾ ಭಕ್ತಶ್ಚರೇದ್ವಸ್ತ್ರಸಮರ್ಪಣಮ್

'ಯಾ ತೇ ಹೇತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಋಕ್ಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಪಠಿಸಿ, ಭಕ್ತನು ವೇದವಿಧಾನದಂತೆ ಶಿವನಿಗೆ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಮಃ ಶ್ವಭ್ಯ ಇತಿ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಗಂಧಂ ದದ್ಯಾದೃಚಾ ಸುಧೀಃ

'ನಮಃ ಶ್ವಭ್ಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಋಕ್ಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಪಠಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಸುಗಂಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಮಃ ಪಾರ್ಯಾಯ ಇತಿ ವಾ ಪುಷ್ಪ ಮಂತ್ರೇಣ ಚಾರ್ಪಯೇತ್ ನಮಃ ಪರ್ಣ್ಯಾಯ ಇತಿ ವಾ ಬಿಲ್ಬಪತ್ರಸಮರ್ಪಣಮ್

'ನಮಃ ಪಾರ್ಯಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಥವಾ ಹೂವಿನ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹೂವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; 'ನಮಃ ಪರ್ಣ್ಯಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವದಾಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಮಃಕಪರ್ದಿನೇಚೇತಿ ಧೂಪಂ ದದ್ಯಾದ್ಯಥಾವಿಧಿ ದೀಪಂ ದದ್ಯಾದ್ಯಥೋಕ್ತಂ ತು ನಮ ಆಶವ ಇತ್ಯೃಚಾ

'ನಮಃ ಕಪರ್ಡಿನೇ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; 'ನಮ ಆಶವ' ಎಂಬ ಋಕ್ಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಮೋಜ್ಯೇಷ್ಠಾಯಮಂತ್ರೇಣ ದದ್ಯಾನ್ನೈವೇದ್ಯಮುತ್ತಮಮ್ ಮನುನಾತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಮಿತಿಪುನರಾಚಮನಂಸ್ಮೃತಮ್

ನಮೋಜ್ಯೇಷ್ಠಾಯ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪುನಃ ಆಚಮನ ಮಾಡುವುದು ನೆನಪಿಡಬೇಕು.

ಇಮಾ ರುದ್ರಾಯೇತಿ ಋಚಾ ಕುರ್ಯಾತ್ಫಲಸಮರ್ಪಣಮ್ ನಮೋ ವ್ರಜ್ಯಾಯೇತಿ ಋಚಾ ಸಕಲಂ ಶಂಭವೇರ್ಪಯೇತ್

ಇಮಾ ರುದ್ರಾಯ ಎಂಬ ಋಚೆಯಿಂದ ಹಣ್ಣು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಮೋ ವ್ರಜ್ಯಾಯ ಎಂಬ ಋಚೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶಂಭುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮನೋ ಮಹಾಂತಮಿತಿ ಚ ಮಾನಸ್ತೋಕೇ ಇತಿ ತತಃ ಮಂತ್ರೇದ್ವಯೇನೈಕದಶಾಕ್ಷತೈ ರುದ್ರಾನ್ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್

ಮನೋ ಮಹಾಂತಂ ಮತ್ತು ಮಾನಸ್ತೋಕೇ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ರುದ್ರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಇತಿ ತ್ರ್ಯೃಚಾದಕ್ಷಿಣಾಂಹಿಸಮರ್ಪಯೇತ್ ದೇವಸ್ಯತ್ವೇತಿಮಂತ್ರೇಣಹ್ಯಭಿಷೇಕಂಚರೇದ್ಬುಧಃ

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಎಂಬ ಮೂರು ಋಚಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ದೇವಸ್ಯತ್ವೇ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ದೀಪಮಂತ್ರೇಣವಾಶಂಭೋರ್ನೀರಾಜನವಿಧಿಂಚರೇತ್ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಂಚರೇದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಇಮಾ ರುದ್ರಾಯಚತ್ರ್ಯೃಚಾ

ಶಂಭುವಿಗೆ ದೀಪ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನೀರಾಜನ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಮಾ ರುದ್ರಾಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಋಚಗಳಿಂದ ಹೂವಿನ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮಾನೋಮಹಾನ್ತಮಿತಿ ಚ ಚರೇತ್ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಮ್ ಮಾನಸ್ತೋಕೇತಿ ಮಂತ್ರೇಣ ಸಾಷ್ಟಾಙ್ಗಂಪ್ರಣಮೇತ್ಸುಧೀಃ

ಮನೋ ಮಹಾಂತಂ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಾನಸ್ತೋಕೇ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸುಧೀಗಳು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯತೋಯತ ಇತ್ಯಭಯಾಂಜ್ಞಾನಾಖ್ಯಾಂ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಣ ಚ

ಯತೋಯತ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಯದ ಸೂಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಜ್ಞಾನಮುದ್ರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು.

ನಮಃಸೇನೇತಿ ಮಂತ್ರೇಣಮಹಾಮುದ್ರಾಂಪ್ರದರ್ಶಯೇತ್ ದರ್ಶಯೇದ್ಧೇನುಮುದ್ರಾಂಚನಮೋಗೇಭ್ಯ ಋಚಾನಯಾ

ನಮಃಸೇನೆತಿ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮಹಾಮುದ್ರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು. ಹೆಣ್ಣುಮುದ್ರೆಯನ್ನೂ ತೋರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಮೋಗೇ ಎಂಬ ಋಚೆಯಿಂದ ಆ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಮುದ್ರಾಃಪ್ರದರ್ಶ್ಯಾಥ ಶಿವಮಂತ್ರಜಪಂ ಚರೇತ್ ಶತರುದ್ರಿಯಮಂತ್ರೇಣ ಜಪೇದ್ವೇದವಿಚಕ್ಷಣಃ

ಐದು ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ನಂತರ ಶಿವಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವವರು ಶತರುದ್ರಿಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

ತತಃ ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಪಾಠಂಚಕುರ್ಯಾದ್ವೇದವಿಚಕ್ಷಣಃ ದೇವಾಗಾತ್ವಿತಿಮಂತ್ರೇಣಕುರ್ಯಾಚ್ಛಂಭೋರ್ವಿಸರ್ಜನಮ್

ನಂತರ ವೇದಪಾಂಡಿತರು ಪಂಚಾಂಗ ಪಾಠವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ದೇವಾಗಾತ್ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಶಂಭುವಿಗೆ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಶಿವಪೂಜಾಯಾವ್ಯಾಸತೋವೈದಿಕೋವಿಧಿಃ ಸಮಾಸತಶ್ಚಶೃಣುತವೈದಿಕಂವಿಧಿಮುತ್ತಮಮ್

ಈ ರೀತಿ ವ್ಯಾಸರು ಶಿವಪೂಜೆಗೆ ವೇದವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ವೇದವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಋಚಾಸದ್ಯೋಜಾತಮಿತಿಮೃದಾಹರಣಮಾಚರೇತ್ ವಾಮದೇವಾಯ ಇತಿ ಚ ಜಲಪ್ರಕ್ಷೇಪಮಾಚರೇತ್

ಸದ್ಯೋಜಾತ ಎಂಬ ಋಚೆಯಿಂದ ಮಣ್ಣು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಾಮದೇವಾಯ ಎಂಬ ಋಚೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಶಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

ಅಘೋರೇಣ ಚ ಮಂತ್ರೇಣಲಿಂಗನಿರ್ಮಾಣಮಾಚರೇತ್ ತತ್ಪುರುಷಾಯಮಂತ್ರೇಣಾಹ್ವಾನಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾವಿಧಿ

ಅಘೋರೇಣ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ತತ್ಪುರುಷಾಯ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿ ಆಮಂತ್ರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸಂಯೋಜಯೇದ್ವೇದಿಕಾಯಾಮೀಶಾನಮನುನಾಹರಮ್ ಅನ್ಯತ್ಸರ್ವಂ ವಿಧಾನಂಚಕುರ್ಯಾತ್ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಸುಧೀಃ

ಈಶಾನ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹರನನ್ನು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಸುಧೀಗಳು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರೇಣಮಂತ್ರೇಣಗುರುದತ್ತೇನವಾತಥಾ ಕುರ್ಯಾತ್ಪೂಜಾಂ ಷೋಡಶೋಪಚಾರೇಣ ವಿಧಿವತ್ಸುಧೀಃ

ಗುರು ನೀಡಿದ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ಸುಧೀಗಳು ವಿಧಿಯಂತೆ ಹದಿನಾರು ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಭವಾಯಭವನಾಶಾಯಮಹಾದೇವಾಯಧೀಮಹಿ ಉಗ್ರಾಯ ಉಗ್ರನಾಶಾಯ ಶರ್ವಾಯ ಶಶಿಮೌಲಿನೇ

ನಾವು ಭವ, ಭವನಾಶಕ, ಮಹಾದೇವ, ಉಗ್ರ, ಉಗ್ರನಾಶಕ, ಶರ್ವ, ಚಂದ್ರಧಾರಿ ಇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಅನೇನ ಮನುನಾ ವಾಪಿ ಪೂಜಯೇಚ್ಛಂಕರಂಸುಧೀಃ ಸುಭಕ್ತ್ಯಾ ಚಭ್ರಮಂತ್ಯಕ್ತ್ವಾಭಕ್ತ್ಯೈವಫಲದಃ ಶಿವಃ

ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಿಂದ ಸುಧೀಗಳು ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆ ತೊರೆದು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಶಿವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಇತ್ಯಪಿ ಪ್ರೋಕ್ತಮಾದೃತ್ಯ ವೈದಿಕಕ್ರಮಪೂಜನಮ್ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇನ್ಯವಿಧಿಃ ಸಮ್ಯಕ್ಸಾಧಾರಣತಯಾದ್ವಿಜಃ

ಈ ರೀತಿ ವೇದಕ್ರಮದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.