ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಶುದ್ಧಪ್ರದೇಶಸಂಭೂತಾಂ ಮೃದಮಾಹೃತ್ಯ ಯತ್ನತಃ ಶಿವಲಿಂಗಂ ಪ್ರಕಲ್ಪೇತ ಸಾವಧಾನತಯಾ ದ್ವಿಜಾಃ

ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ದ್ವಿಜರು ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ವಿಪ್ರೇ ಗೌರಾ ಸ್ಮೃತಾ ಶೋಣಾ ಬಾಹುಜೇ ಪೀತವರ್ಣಕಾ ವೈಶ್ಯೇಕೃಷ್ಣಾ ಪಾದಜಾತೇ ಹ್ಯಥವಾ ಯತ್ರ ಯಾ ಭವೇತ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಬಿಳಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಕೆಂಪು, ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ, ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಯಾವ ಬಣ್ಣ ಸಿಗುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಗೃಹ್ಯಮೃತ್ತಿಕಾಂಲಿಂಗನಿರ್ಮಾಣಾರ್ಥಂಪ್ರಯತ್ನತಃ ಅತೀವಶುಭದೇಶೇಚಸ್ಥಾಪಯೇತ್ತಾಂಮೃದಂಶುಭಾಮ್

ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮಣ್ಣನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಆ ಶುಭ ಮಣ್ಣನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಸಂಶೋಧ್ಯಚಜಲೇನಾಪಿಪಿಂಡೀಕೃತ್ಯ ಶನೈಃ ಶನೈಃ ವಿಧೀಯೇತಶುಭಂಲಿಂಗಂಪಾರ್ಥಿವಂವೇದಮಾರ್ಗತಃ

ಮಣ್ಣು ಶುದ್ಧವಾಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಹುರಿದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಒಂದು ಗುಂಡಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿ, ವೇದಮಾರ್ಗದಂತೆ ಶುಭಕರವಾದ ಪಾರ್ಥಿವ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ತತಃ ಸಂಪೂಜಯೇದ್ಭಕ್ತ್ಯಾಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಫಲಾಪ್ತಯೇ ತತ್ಪ್ರಕಾರಮಹಂವಚ್ಮಿಶೃಣುಧ್ವಂಸಂವಿಧಾನತಃ

ಆಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅದರ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

ನಮಃ ಶಿವಾಯಮಂತ್ರೇಣಾರ್ಚನಂದ್ರವ್ಯಂಚಪ್ರೋಕ್ಷಯೇತ್ ಭೂರಸೀತಿಚಮಂತ್ರೇಣಕ್ಷೇತ್ರಸಿದ್ಧಿಂಪ್ರಕಾರಯೇತ್

'ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಛಿಂಪಿಸಬೇಕು; 'ಭೂಃ ಆಸೀತ್' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಆಪೋಸ್ಮಾನಿತಿಮಂತ್ರೇಣಜಲಸಂಸ್ಕಾರಮಾಚರೇತ್ ನಮಸ್ತೇ ರುದ್ರಮಂತ್ರೇಣ ಫಾಟಿಕಾಬಂಧಮುಚ್ಯತೇ

'ಆಪಃ ಸ್ಮಾನಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು; 'ನಮಸ್ತೇ ರುದ್ರ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಫಟಿಕವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು.

ಶಂಭವಾಯೇತಿಮಂತ್ರೇಣಕ್ಷೇತ್ರಶುದ್ಧಿಂ ಪ್ರಕಾರಯೇತ್ ನಮಃ ಪೂರ್ವೇಣ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಞ್ಚಾಮೃತಸ್ಯಾಪಿ ಪ್ರೋಕ್ಷಣಮ್

'ಶಂಭವೇ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಹಿಂದಿನ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಂಚಾಮೃತವನ್ನು ಕೂಡ ಛಿಂಪಿಸಬೇಕು.

ನೀಲಗ್ರೀವಾಯಮಂತ್ರೇಣನಮಃಪೂರ್ವೇಣಭಕ್ತಿಮಾನ್ ಚರೇಚ್ಛಂಕರಲಿಂಗಸ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಮುತ್ತಮಮ್

'ನೀಲಗ್ರೀವಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಭಕ್ತನು ಶಂಕರ ಲಿಂಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಭಕ್ತಿತಸ್ತತ ಏತತ್ತೇರುದ್ರಾಯೇತಿ ಚ ಮಂತ್ರತಃ ಆಸನಂ ರಮಣೀಯಂ ವೈದದ್ಯಾದ್ವೈದಿಕಮಾರ್ಗಕೃತ್

ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು 'ತೇ ರುದ್ರಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ವೇದಮಾರ್ಗದಂತೆ ಸುಂದರ ಆಸನವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಮಾನೋಮಹನ್ತಮಿತಿಚಮಂತ್ರೇಣಾವಾಹನಂಚರೇತ್ ಯಾತೇರುದ್ರೇಣಮಂತ್ರೇಣಸಂಚರೇದುಪವೇಶನಮ್

'ಮಾನೋ ಮಹಂತಮಿತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು; 'ಯಾ ತೇ ರುದ್ರೇಣ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಉಪವೇಶನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಂತ್ರೇಣಯಾಮಿಷುಮಿತಿ ನ್ಯಾಸಂಕುರ್ಯಾಚ್ಛಿವಸ್ಯಚ ಅಧ್ಯವೋಚದಿತಿ ಪ್ರೇಮ್ಣಾಧಿವಾಸಂಮನುನಾಚರೇತ್

'ಯಾಮಿ ಷುಮಿತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ನಿಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; 'ಅಧ್ಯವೋಚದಿತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಧಿವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮನುನಾಸೌಜೀವ ಇತಿದೇವತಾನ್ಯಾಸಮಾಚರೇತ್ ಅಸೌಯೋವಸರ್ಪತೀತಿ ಚಾಚರೇದಪಸರ್ಪಣಮ್

'ಸೌಜೀವ ಇತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ನಿಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; 'ಅಸೌ ಯೋ ವಸರ್ಪತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಪಸರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅರ್ಘ್ಯಂ ಚ ರುದ್ರಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಽಚಮನಂ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಣ ಚ

ರುದ್ರ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಯಃಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿತಿ ಚ ಪಯಸಾಸ್ನಾನಮಾಚರೇತ್ ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣೇತಿಮಂತ್ರೇಣದಧಿಸ್ನಾನಂ ಚ ಕಾರಯೇತ್

'ಪಯಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹಾಲಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; 'ದಧಿಕ್ರಾವ್ಣೇ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೊಸರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಧುಖಂಡಸ್ನಪನಂಪ್ರೋಕ್ತಮಿತಿಪಞ್ಚಾಮೃತಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ಅಥವಾ ಪಾದ್ಯಮಂತ್ರೇಣ ಸ್ನಾನಂಪಞ್ಚಾಮೃತೇನ ಚ

ಜೇನು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಕಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಪಂಚಾಮೃತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲವೇ ಪಾದ್ಯ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಾನಸ್ತೋಕೇ ಇತಿ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಮಂತ್ರೇಣ ಕಟಿಬಂಧನಮ್ ನಮೋ ಧೃಷ್ಣವೇ ಇತಿ ವಾ ಉತ್ತರೀಯಂ ಚ ಧಾಪಯೇತ್

'ಮಾನಸ್ತೋಕೆ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿಬಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು; ಅಥವಾ 'ನಮೋ ಧೃಷ್ಣವೇ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

ಯಾ ತೇ ಹೇತಿರಿತಿ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಋಕ್ಚತುಷ್ಕೇಣ ವೈದಿಕಃ ಶಿವಾಯ ವಿಧಿನಾ ಭಕ್ತಶ್ಚರೇದ್ವಸ್ತ್ರಸಮರ್ಪಣಮ್

'ಯಾ ತೇ ಹೇತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಋಕ್ಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಪಠಿಸಿ, ಭಕ್ತನು ವೇದವಿಧಾನದಂತೆ ಶಿವನಿಗೆ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಮಃ ಶ್ವಭ್ಯ ಇತಿ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಗಂಧಂ ದದ್ಯಾದೃಚಾ ಸುಧೀಃ

'ನಮಃ ಶ್ವಭ್ಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಋಕ್ಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಪಠಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಸುಗಂಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಮಃ ಪಾರ್ಯಾಯ ಇತಿ ವಾ ಪುಷ್ಪ ಮಂತ್ರೇಣ ಚಾರ್ಪಯೇತ್ ನಮಃ ಪರ್ಣ್ಯಾಯ ಇತಿ ವಾ ಬಿಲ್ಬಪತ್ರಸಮರ್ಪಣಮ್

'ನಮಃ ಪಾರ್ಯಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಥವಾ ಹೂವಿನ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹೂವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; 'ನಮಃ ಪರ್ಣ್ಯಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವದಾಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಮಃಕಪರ್ದಿನೇಚೇತಿ ಧೂಪಂ ದದ್ಯಾದ್ಯಥಾವಿಧಿ ದೀಪಂ ದದ್ಯಾದ್ಯಥೋಕ್ತಂ ತು ನಮ ಆಶವ ಇತ್ಯೃಚಾ

'ನಮಃ ಕಪರ್ಡಿನೇ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; 'ನಮ ಆಶವ' ಎಂಬ ಋಕ್ಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಮೋಜ್ಯೇಷ್ಠಾಯಮಂತ್ರೇಣ ದದ್ಯಾನ್ನೈವೇದ್ಯಮುತ್ತಮಮ್ ಮನುನಾತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಮಿತಿಪುನರಾಚಮನಂಸ್ಮೃತಮ್

ನಮೋಜ್ಯೇಷ್ಠಾಯ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪುನಃ ಆಚಮನ ಮಾಡುವುದು ನೆನಪಿಡಬೇಕು.

ಇಮಾ ರುದ್ರಾಯೇತಿ ಋಚಾ ಕುರ್ಯಾತ್ಫಲಸಮರ್ಪಣಮ್ ನಮೋ ವ್ರಜ್ಯಾಯೇತಿ ಋಚಾ ಸಕಲಂ ಶಂಭವೇರ್ಪಯೇತ್

ಇಮಾ ರುದ್ರಾಯ ಎಂಬ ಋಚೆಯಿಂದ ಹಣ್ಣು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಮೋ ವ್ರಜ್ಯಾಯ ಎಂಬ ಋಚೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶಂಭುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮನೋ ಮಹಾಂತಮಿತಿ ಚ ಮಾನಸ್ತೋಕೇ ಇತಿ ತತಃ ಮಂತ್ರೇದ್ವಯೇನೈಕದಶಾಕ್ಷತೈ ರುದ್ರಾನ್ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್

ಮನೋ ಮಹಾಂತಂ ಮತ್ತು ಮಾನಸ್ತೋಕೇ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ರುದ್ರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಇತಿ ತ್ರ್ಯೃಚಾದಕ್ಷಿಣಾಂಹಿಸಮರ್ಪಯೇತ್ ದೇವಸ್ಯತ್ವೇತಿಮಂತ್ರೇಣಹ್ಯಭಿಷೇಕಂಚರೇದ್ಬುಧಃ

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಎಂಬ ಮೂರು ಋಚಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ದೇವಸ್ಯತ್ವೇ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ದೀಪಮಂತ್ರೇಣವಾಶಂಭೋರ್ನೀರಾಜನವಿಧಿಂಚರೇತ್ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಂಚರೇದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಇಮಾ ರುದ್ರಾಯಚತ್ರ್ಯೃಚಾ

ಶಂಭುವಿಗೆ ದೀಪ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನೀರಾಜನ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಮಾ ರುದ್ರಾಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಋಚಗಳಿಂದ ಹೂವಿನ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮಾನೋಮಹಾನ್ತಮಿತಿ ಚ ಚರೇತ್ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಮ್ ಮಾನಸ್ತೋಕೇತಿ ಮಂತ್ರೇಣ ಸಾಷ್ಟಾಙ್ಗಂಪ್ರಣಮೇತ್ಸುಧೀಃ

ಮನೋ ಮಹಾಂತಂ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಾನಸ್ತೋಕೇ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸುಧೀಗಳು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯತೋಯತ ಇತ್ಯಭಯಾಂಜ್ಞಾನಾಖ್ಯಾಂ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಣ ಚ

ಯತೋಯತ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಯದ ಸೂಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಜ್ಞಾನಮುದ್ರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು.

ನಮಃಸೇನೇತಿ ಮಂತ್ರೇಣಮಹಾಮುದ್ರಾಂಪ್ರದರ್ಶಯೇತ್ ದರ್ಶಯೇದ್ಧೇನುಮುದ್ರಾಂಚನಮೋಗೇಭ್ಯ ಋಚಾನಯಾ

ನಮಃಸೇನೆತಿ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮಹಾಮುದ್ರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು. ಹೆಣ್ಣುಮುದ್ರೆಯನ್ನೂ ತೋರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಮೋಗೇ ಎಂಬ ಋಚೆಯಿಂದ ಆ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು.