ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಶಿವಂ ಯಃ ಪೂಜಯೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಕೃತ್ವಾಲಿಂಗಂ ತು ಪಾರ್ಥಿವಮ್ ಯಾವಜ್ಜೀವನಪರ್ಯಂತಂ ಸ ಯಾತಿ ಶಿವಮನ್ದಿರಮ್

ಯಾರು ಭೂಮಿಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಶಿವನ ಮಂದಿರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ಮೃಡೇನಾಪ್ರಮಿತಾನ್ವರ್ಷಾಞ್ಛಿವಲೋಕೇಹಿ ತಿಷ್ಠತಿ ಸಕಾಮಃ ಪುನರಾಗತ್ಯ ರಾಜೇನ್ದ್ರೋಭಾರತೇಭವೇತ್

ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗದಿಂದ ಅವನು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನಿಷ್ಕಾಮಃ ಪೂಜಯೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಪಾರ್ಥಿವಂಲಿಂಗಮುತ್ತಮಮ್ ಶಿವಲೋಕೇ ಸದಾ ತಿಷ್ಠೇತ್ತತಃ ಸಾಯುಜ್ಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್

ಯಾರು ಭೂಮಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸದಾ ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ನಂತರ ಶಿವನೊಂದಿಗೇ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪಾರ್ಥಿವಂ ಶಿವಲಿಂಗಂ ಚ ವಿಪ್ರೋ ಯದಿ ನ ಪೂಜಯೇತ್ ಸಯಾತಿನರಕಂಘೋರಂಶೂಲಪ್ರೋತಂ ಸುದಾರುಣಮ್

ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಭೂಮಿಯ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಭಯಾನಕವಾದ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಭೀಕರವಾದ ಶೂಲಗಳಿಂದ ತೂರಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಯಥಾಕಥಂಚಿದ್ವಿಧಿನಾರಮ್ಯಂ ಲಿಂಗಂ ಪ್ರಕಾರಯೇತ್ ಪಞ್ಚಸೂತ್ರವಿಧಾನಾಂ ಚ ಪಾರ್ಥಿವೇನ ವಿಚಾರಯೇತ್

ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಲಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸುಂದರವಾದ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಐದು ವಿಧಾನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಬೇಕು.

ಅಖಣ್ಡಂತದ್ಧಿಕರ್ತವ್ಯಂನವಿಖಣ್ಡಂಪ್ರಕಾರಯೇತ್ ದ್ವಿಖಣ್ಡಂತುಪ್ರಕುರ್ವಾಣೋನೈವಪೂಜಾಫಲಂಲಭೇತ್

ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಅದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಾರದು. ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಅದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಪೂಜೆಯ ಫಲ ಸಿಗದು.

ರತ್ನಜಂ ಹೇಮಜಂ ಲಿಂಗಂ ಪಾರದಂ ಸ್ಫಾಟಿಕಂ ತಥಾ ಪಾರ್ಥಿವಂ ಪುಷ್ಪರಾಗೋತ್ಥಮಖಂಡಂ ತು ಪ್ರಕಾರಯೇತ್

ಮಣಿಗಳಿಂದ, ಚಿನ್ನದಿಂದ, ಪಾರದಿಂದ, ಸ್ಫಟಿಕದಿಂದ, ಮಣ್ಣಿನಿಂದ, ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ಅಖಂಡಂ ತು ಚರಂ ಲಿಂಗಂದ್ವಿಖಂಡಮಚರಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ಖಂಡಾಖಂಡವಿಚಾರೋಯಂ ಸಚರಾಚರಯೋಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸ್ಥಿರವಾದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಪೂರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಎರಡಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಡಲಾಗಿದೆ.

ವೇದಿಕಾತುಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಿಂಗಂದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಅತೋ ಹಿ ಸ್ಥಾವರೇಲಿಂಗೇ ಸ್ಮೃತಾಶ್ರೇಷ್ಠಾದಿಖಂಡಿತಾ

ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಿರ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತವಾದವುಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದ್ವಿಖಂಡಂಸ್ಥಾವರಂಲಿಂಗಂಕರ್ತವ್ಯಂಹಿವಿಧಾನತಃ ಅಖಂಡಂಜಂಗಮಂಪ್ರೋಕ್ತಂಶೈವಸಿದ್ಧಾನ್ತವೇದಿಭಿಃ

ಸ್ಥಿರ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವೆಂದು ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅರಿತವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವಿಖಂಡಂತುಚರಾಂಲಿಂಗಂಕುರ್ವನ್ತ್ಯಜ್ಞಾನಮೋಹಿತಾಃ ನೈವಸಿದ್ಧಾನ್ತವೇತ್ತಾರೋ ಮುನಯಃ ಶಾಸ್ತ್ರಕೋವಿದಾಃ

ಯಾರಾದರೂ ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದ ಮುನಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅರಿತವರು ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಖಂಡಂಸ್ಥಾವರಂಲಿಂಗಂದ್ವಿಖಂಡಂಚರಮೇವಚ ಯೇಕುರ್ವನ್ತಿನರಾಮೂಢಾನಪೂಜಾಫಲಭಾಗಿನಃ

ಯಾರು ಸ್ಥಿರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಮೂಢರು ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಪೂಜೆಯ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಛಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಿಧಿನಾ ಅಖಂಡಂಚರಸಂಜ್ಞಕಮ್ ದ್ವಿಖಂಡಂ ಸ್ಥಾವರಂ ಲಿಂಗಂ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಪರಯಾ ಮುದಾ

ಆದಕಾರಣ, ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಖಂಡೇ ತು ಚರೇ ಪೂಜಾಸಮ್ಪೂರ್ಣಫಲದಾಯಿನೀ ದ್ವಿಖಂಡೇ ತು ಚರೇ ಪೂಜಾಮಹಾಹಾನಿಪ್ರದಾ ಸ್ಮೃತಾ

ಚಲಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಪೂರ್ಣ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಚಲಿಸುವ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಖಂಡೇ ಸ್ಥಾವರೇ ಪೂಜಾ ನ ಕಾಮಫಲದಾಯಿನೀ ಪ್ರತ್ಯವಾಯಕರೀನಿತ್ಯಮಿತ್ಯುಕ್ತಂಶಾಸ್ತ್ರವೇದಿಭಿಃ

ಸ್ಥಿರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಬಯಸಿದ ಫಲ ಸಿಗದು; ಇದನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅಥ ವೈದಿಕಭಕ್ತಾನಾಂ ಪಾರ್ಥಿವಾರ್ಚಾಂ ನಿಗದ್ಯತೇ ವೈದಿಕೇನೈವಮಾರ್ಗೇಣಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಿನೀ

ಈಗ ವೇದಪರ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಲಿಂಗದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ವೇದಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಅದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸೂತ್ರೋಕ್ತವಿಧಿನಾಸ್ನಾತ್ವಾಸಂಧ್ಯಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಥಾವಿಧಿ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞಂವಿಧಾಯಾದೌತತಸ್ತರ್ಪಣಮಾಚರೇತ್

ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ತರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಶಿವಸ್ಮರಣಪೂರ್ವಂ ಹಿ ಭಸ್ಮರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಕಃ

ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮೊದಲು, ಭಸ್ಮ ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಕ್ಷವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

ವೇದೋಕ್ತಾವಿಧಿನಾ ಸಮ್ಯಕ್ಸಂಪೂರ್ಣಫಲಸಿದ್ಧಯೇ ಪೂಜಯೇತ್ಪರಯಾಭಕ್ತ್ಯಾಪಾರ್ಥಿವಂಲಿಂಗಮುತ್ತಮಮ್

ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ನದೀತೀರೇ ತಡಾಗೇ ಚ ಪರ್ವತೇಕಾನನೇ ಽಪಿಚ ಶಿವಾಲಯೇ ಶುಚೌ ದೇಶೇ ಪಾರ್ಥಿವಾರ್ಚಾ ವಿಧೀಯತೇ

ನದಿಯ ದಂಡೆ, ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಲಿಂಗದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಶುದ್ಧಪ್ರದೇಶಸಂಭೂತಾಂ ಮೃದಮಾಹೃತ್ಯ ಯತ್ನತಃ ಶಿವಲಿಂಗಂ ಪ್ರಕಲ್ಪೇತ ಸಾವಧಾನತಯಾ ದ್ವಿಜಾಃ

ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ದ್ವಿಜರು ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ವಿಪ್ರೇ ಗೌರಾ ಸ್ಮೃತಾ ಶೋಣಾ ಬಾಹುಜೇ ಪೀತವರ್ಣಕಾ ವೈಶ್ಯೇಕೃಷ್ಣಾ ಪಾದಜಾತೇ ಹ್ಯಥವಾ ಯತ್ರ ಯಾ ಭವೇತ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಬಿಳಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಕೆಂಪು, ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ, ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಯಾವ ಬಣ್ಣ ಸಿಗುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಗೃಹ್ಯಮೃತ್ತಿಕಾಂಲಿಂಗನಿರ್ಮಾಣಾರ್ಥಂಪ್ರಯತ್ನತಃ ಅತೀವಶುಭದೇಶೇಚಸ್ಥಾಪಯೇತ್ತಾಂಮೃದಂಶುಭಾಮ್

ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮಣ್ಣನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಆ ಶುಭ ಮಣ್ಣನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಸಂಶೋಧ್ಯಚಜಲೇನಾಪಿಪಿಂಡೀಕೃತ್ಯ ಶನೈಃ ಶನೈಃ ವಿಧೀಯೇತಶುಭಂಲಿಂಗಂಪಾರ್ಥಿವಂವೇದಮಾರ್ಗತಃ

ಮಣ್ಣು ಶುದ್ಧವಾಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಹುರಿದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಒಂದು ಗುಂಡಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿ, ವೇದಮಾರ್ಗದಂತೆ ಶುಭಕರವಾದ ಪಾರ್ಥಿವ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ತತಃ ಸಂಪೂಜಯೇದ್ಭಕ್ತ್ಯಾಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಫಲಾಪ್ತಯೇ ತತ್ಪ್ರಕಾರಮಹಂವಚ್ಮಿಶೃಣುಧ್ವಂಸಂವಿಧಾನತಃ

ಆಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅದರ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

ನಮಃ ಶಿವಾಯಮಂತ್ರೇಣಾರ್ಚನಂದ್ರವ್ಯಂಚಪ್ರೋಕ್ಷಯೇತ್ ಭೂರಸೀತಿಚಮಂತ್ರೇಣಕ್ಷೇತ್ರಸಿದ್ಧಿಂಪ್ರಕಾರಯೇತ್

'ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಛಿಂಪಿಸಬೇಕು; 'ಭೂಃ ಆಸೀತ್' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಆಪೋಸ್ಮಾನಿತಿಮಂತ್ರೇಣಜಲಸಂಸ್ಕಾರಮಾಚರೇತ್ ನಮಸ್ತೇ ರುದ್ರಮಂತ್ರೇಣ ಫಾಟಿಕಾಬಂಧಮುಚ್ಯತೇ

'ಆಪಃ ಸ್ಮಾನಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು; 'ನಮಸ್ತೇ ರುದ್ರ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಫಟಿಕವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು.

ಶಂಭವಾಯೇತಿಮಂತ್ರೇಣಕ್ಷೇತ್ರಶುದ್ಧಿಂ ಪ್ರಕಾರಯೇತ್ ನಮಃ ಪೂರ್ವೇಣ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಞ್ಚಾಮೃತಸ್ಯಾಪಿ ಪ್ರೋಕ್ಷಣಮ್

'ಶಂಭವೇ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಹಿಂದಿನ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಂಚಾಮೃತವನ್ನು ಕೂಡ ಛಿಂಪಿಸಬೇಕು.

ನೀಲಗ್ರೀವಾಯಮಂತ್ರೇಣನಮಃಪೂರ್ವೇಣಭಕ್ತಿಮಾನ್ ಚರೇಚ್ಛಂಕರಲಿಂಗಸ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಮುತ್ತಮಮ್

'ನೀಲಗ್ರೀವಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಭಕ್ತನು ಶಂಕರ ಲಿಂಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.