ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ನಮ್ರೋ ಽಹಂಹಿಸ್ವದೇಹೇನಭೋಮಹಾಂಸ್ತ್ವಮಸಿಪ್ರಭೋ ನಶೂನ್ಯೋಮತ್ಸ್ವರೂಪೋವೈತವದಾಸೋ ಽಸ್ಮಿಸಾಂಪ್ರತಮ್

ನಾನು ನನ್ನದೇ ದೇಹದಿಂದ ವಿನಮ್ರನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನೀನು ಮಹಾನ್ ಪ್ರಭು; ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪ ಖಾಲಿ ಅಲ್ಲ, ಈಗ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನ ದಾಸನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಯಥಾಯೋಗ್ಯಂಸ್ವಾತ್ಮಯಜ್ಞಂನಮಸ್ಕಾರಂಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ ಅಥಾತ್ರಶಿವನೈವೇದ್ಯಂದತ್ತ್ವಾತಾಂಬೂಲಮಾಹರೇತ್

ಯೋಗ್ಯತೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿವನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

ಶಿವಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂಕುರ್ಯಾತ್ಸ್ವಯಮಷ್ಟೋತ್ತರಂ ಶತಮ್ ಸಹಸ್ರಮಯುತಂಲಕ್ಷಂ ಕೋಟಿಮನ್ಯೇನ ಕಾರಯೇತ್

ತಾನೇ ಶಿವನಿಗೆ ಶತಾರುಣ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾವಿರ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ, ಲಕ್ಷ, ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಇತರರು ಮಾಡಬಹುದು.

ಶಿವಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾತ್ಸರ್ವಂಪಾತಕಂನಶ್ಯತಿಕ್ಷಣಾತ್ ದುಃಖಸ್ಯಮೂಲಂವ್ಯಾಧಿರ್ಹಿವ್ಯಾಧೇರ್ಮೂಲಂಹಿಪಾತಕಮ್

ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ದುಃಖದ ಮೂಲವು ರೋಗ, ರೋಗದ ಮೂಲವು ಪಾಪವೇ ಆಗಿದೆ.

ಧರ್ಮೇಣೈವಹಿಪಾಪಾನಾಮಪನೋದನಮೀರಿತಮ್ ಶಿವೋದ್ದೇಶಕೃತೋಧರ್ಮಃಕ್ಷಮಃಪಾಪವಿನೋದನೇ

ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಧರ್ಮವೇ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮವು ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ.

ಅಧ್ಯಕ್ಷಂ ಶಿವಧರ್ಮೇಷು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮಿತೀರಿತಮ್ ಕ್ರಿಯಯಾ ಜಪರೂಪಂಹಿಪ್ರಣವಂತುಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್

ಶಿವಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವುದೇ ಓಂ ಜಪದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜನನಂಮರಣಂದ್ವಂದ್ವಂಮಾಯಾಚಕ್ರಮಿತೀರಿತಮ್ ಶಿವಸ್ಯಮಾಯಾಚಕ್ರಂಹಿಬಲಿಪೀಠಂತದುಚ್ಯತೇ

ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧಗಳು ಮಾಯೆಯ ಚಕ್ರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ಮಾಯೆಯ ಚಕ್ರವೇ ಬಲಿಪೀಠ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಬಲಿಪೀಠಂಸಮಾರಭ್ಯಪ್ರಾದಕ್ಷಿಣ್ಯಕ್ರಮೇಣವೈ ಪದೇಪದಾಂತರಂಗತ್ವಾಬಲಿಪೀಠಂ ಸಮಾವಿಶೇತ್

ಬಲಿಪೀಠದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಅಂತರವಿಟ್ಟು ಒಳಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ನಮಸ್ಕಾರಂತತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮಿತೀರಿತಮ್ ನಿರ್ಗಮಾಜ್ಜನನಂಪ್ರಾಪ್ತಂನಮಸ್ತ್ವಾತ್ಮಸಮರ್ಪಣಮ್

ನಂತರ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು, ಇದನ್ನೇ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ, ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಜನನಂ ಮರಣಂ ದ್ವಂದ್ವಂ ಶಿವಮಾಯಾಸಮರ್ಪಿತಮ್ ಶಿವಮಾಯಾರ್ಪಿತದ್ವಂದ್ವೋ ನ ಪುನಸ್ತ್ವಾತ್ಮಭಾಗ್ಭವೇತ್

ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧಗಳನ್ನು ಶಿವನ ಮಾಯೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅವುಗಳನ್ನು ಶಿವನ ಮಾಯೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದವನು ಮತ್ತೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಾವದ್ದೇಹಂಕ್ರಿಯಾಧೀನಃಸಜೀವೋಬದ್ಧ ಉಚ್ಯತೇ ದೇಹತ್ರಯವಶೀಕಾರೇಮೋಕ್ಷ ಇತ್ಯುಚ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ

ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅವಲಂಬಿತನಿದ್ದವನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ದೇಹಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದವನು ಮುಕ್ತನು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಯಾಚಕ್ರಪ್ರಣೇತಾಹಿಶಿವಃ ಪರಮಕಾರಣಮ್ ಶಿವಮಾಯಾರ್ಪಿತದ್ವಂದ್ವಂಶಿವಸ್ತುಪರಿಮಾರ್ಜತಿ

ಮಾಯೆಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚಲಿಸುವವನು ಶಿವನು, ಅವನೇ ಪರಮ ಕಾರಣ. ಶಿವನ ಮಾಯೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧಗಳನ್ನು ಶಿವನೇ ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಶಿವೇನಕಲ್ಪಿತಂದ್ವಂದ್ವಂತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಸಮರ್ಪಯೇತ್ ಶಿವಸ್ಯಾತಿಪ್ರಿಯಂವಿದ್ಯಾತ್ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂನಮೋಬುಧಾಃ

ಶಿವನಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವವಾದ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣನಮಸ್ಕಾರಾಃ ಶಿವಸ್ಯಪರಮಾತ್ಮನಃ ಷೋಡಶೈರುಪಚಾರೈಶ್ಚಕೃತಪೂಜಾಫಲಪ್ರದಾ

ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರೆ, ಹದಿನಾರು ವಿಧದ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಪೂಜೆಯ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಽವಿನಾಶ್ಯಂಹಿ ಪಾತಕಂನಾಸ್ತಿ ಭೂತಲೇ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೇನೈವಸರ್ವಪಾಪಂವಿನಾಶಯೇತ್

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದ ನಾಶವಾಗದ ಪಾಪವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಬೇಕು.

ಶಿವಪೂಜಾಪರೋಮೌನೀಸತ್ಯಾದಿಗುಣಸಂಯುತಃ ಕ್ರಿಯಾತಪೋಜಪಜ್ಞಾನಧ್ಯಾನೇಷ್ವೇಕೈಕಮಾಚರೇತ್

ಶಿವನ ಭಕ್ತನು, ಮೌನವಾಗಿದ್ದು, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವಿಧಿ, ತಪಸ್ಸು, ಜಪ, ಜ್ಞಾನ, ಧ್ಯಾನ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಐಶ್ವರ್ಯಂದಿವ್ಯದೇಹಶ್ಚಜ್ಞಾನಮಜ್ಞಾನಸಂಶಯಃ ಶಿವಸಾನ್ನಿಧ್ಯಮಿತ್ಯೇತೇಕ್ರಿಯಾದೀನಾಂಫಲಂಭವೇತ್

ಐಶ್ವರ್ಯ, ದಿವ್ಯ ದೇಹ, ಜ್ಞಾನ, ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಶಯಗಳ ನಿವಾರಣೆ, ಶಿವನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಆ ಕ್ರಿಯಾದಿಗಳ ಫಲವಾಗಿವೆ.

ಕರಣೇನಫಲಂಯಾತಿತಮಸಃ ಪರಿಹಾಪನಾತ್ ಜನ್ಮನಃಪರಿಮಾರ್ಜಿತ್ವಾಜ್ಜ್ಞಬುದ್ಧ್ಯಾಜನಿತಾನಿಚ

ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನನದ ಫಲವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದ ನಂತರ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಫಲಗಳೂ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಯಥಾದೇಶಂ ಯಥಾಕಾಲಂ ಯಥಾದೇಹಂ ಯಥಾಧನಮ್ ಯಥಾಯೋಗ್ಯಂಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಕ್ರಿಯಾದೀಞ್ಛಿವಭಕ್ತಿಮಾನ್

ಶಿವಭಕ್ತನು ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ದೇಹ, ಧನ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ನ್ಯಾಯಾರ್ಜಿತಸುವಿತ್ತೇನವಸೇತ್ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಶಿವಸ್ಥಲೇ ಜೀವಹಿಂಸಾದಿರಹಿತಮತಿಕ್ಲೇಶವಿವರ್ಜಿತಮ್

ನ್ಯಾಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು, ಶಿವನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜಾಣನು ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವಂತಹ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಅನಗತ್ಯ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸದೆ ಸುಖವಾಗಿ ಇರಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರೇಣಜಪ್ತಂಚತೋಯಮನ್ನಂವಿದುಃ ಸುಖಮ್ ಅಥವಾ ಽಹುರ್ದರಿದ್ರಸ್ಯಭಿಕ್ಷಾನ್ನಂಜ್ಞಾನದಂಭವೇತ್

ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದ ನೀರು ಅಥವಾ ಅನ್ನ ಶುಭಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲವೇ, ಬಡವನ ಭಿಕ್ಷೆ ಅನ್ನವೂ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.

ಶಿವಭಕ್ತಸ್ಯಭಿಕ್ಷಾನ್ನಂಶಿವಭಕ್ತಿವಿವರ್ಧನಮ್ ಶಂಭುಸತ್ರಮಿತಿಪ್ರಾಹುರ್ಭಿಕ್ಷಾನ್ನಂಶಿವಯೋಗಿನಃ

ಶಿವಭಕ್ತನ ಭಿಕ್ಷೆ ಅನ್ನವು ಶಿವನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವಯೋಗಿಯ ಭಿಕ್ಷೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಶಂಭುವಿನ ಹಾರ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯೇನಕೇನಾಪ್ಯುಪಾಯೇನಯತ್ರಕುತ್ರಾಪಿಭೂತಲೇ ಶುದ್ಧಾನ್ನಭುಕ್ಸದಾಮೌನೀರಹಸ್ಯಂ ನ ಪ್ರಕಾಶಯೇತ್

ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಶುದ್ಧ ಅನ್ನವನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಆ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹೇಳಬಾರದು.

ಪ್ರಕಾಶಯೇತ್ತುಭಕ್ತಾನಾಂಶಿವಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮೇವಹಿ ರಹಸ್ಯಂಶಿವಮಂತ್ರಸ್ಯಶಿವೋಜಾನಾತಿನಾಪರಃ

ಆದರೆ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಶಿವನ ಮಹಿಮೆ ಮಾತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಶಿವಮಂತ್ರದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಶಿವನೇ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ.

ಶಿವಭಕ್ತೋವಸೇನ್ನಿತ್ಯಂಶಿವಲಿಂಗಂಸಮಾಶ್ರಿತಃ ಸ್ಥಾಣುಲಿಂಗಾಶ್ರಯೇಣೈವಸ್ಥಾಣುರ್ಭವತಿಭೂಸುರಾಃ

ಶಿವಭಕ್ತನು ಸದಾ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಿರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಪೂಜಯಾಚರಲಿಂಗಸ್ಯಕ್ರಮಾನ್ಮುಕ್ತೋಭವೇದ್ಧ್ರುವಮ್ ಸರ್ವಮುಕ್ತಂಸಮಾಸೇನಸಾಧ್ಯಸಾಧನಮುತ್ತಮಮ್

ಲಿಂಗವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಮುಕ್ತಿಯೇ; ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನ ಹಾಗೂ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ವ್ಯಾಸೇನಯತ್ಪುರಾಪ್ರೋಕ್ತಂಯಚ್ಛ್ರುತಂಹಿಮಯಾಪುರಾ ಭದ್ರಮಸ್ತುಹಿವೋ ಽಸ್ಮಾಕಂ ಶಿವಭಕ್ತಿರ್ದೃಢಾ ಽಸ್ತುಸಾ

ವ್ಯಾಸನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೆನು. ನಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ, ನಮ್ಮ ಶಿವಭಕ್ತಿ ದೃಢವಾಗಿರಲಿ.

ಯ ಇಮಂಪಠತೇ ಽಧ್ಯಾಯಂ ಯಃ ಶೃಣೋತಿ ನರಃ ಸದಾ ಶಿವಜ್ಞಾನಂಸಲಭತೇಶಿವಸ್ಯಕೃಪಯಾಬುಧಾಃ

ಯಾರಾದರೂ ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಓದಿದರೆ ಅಥವಾ ಸದಾ ಕೇಳಿದರೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಶಿವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಶಿವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸೂತಸೂತಚಿರಂಜೀವಧನ್ಯಸ್ತ್ವಂಶಿವಭಕ್ತಿಮಾನ್ ಸಮ್ಯಗುಕ್ತಸ್ತ್ವಯಾಲಿಂಗಮಹಿಮಾಸತ್ಫಲಪ್ರದಃ

ಸೂತ, ನೀನು ದೀರ್ಘಾಯುಷಿಯಾಗಿರು. ನೀನು ಧನ್ಯನು, ಶಿವಭಕ್ತನು. ನೀನು ಲಿಂಗ ಮಹಿಮೆ ಹಾಗೂ ಪರಮ ಫಲವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀಯ.