ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಕುಂಭಸ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಭಾಗೇಜಪಾಂತೇಹೋಮಮಾಚರೇತ್ ಕೋಟಿಂಲಕ್ಷಂಸಹಸ್ರಂವಾಶತಮಷ್ಟೋತ್ತರಂ ಬುಧಾಃ

ಕುಂಭದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಪ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಂದು ಕೋಟಿ, ಲಕ್ಷ, ಸಾವಿರ, ನೂರು ಅಥವಾ ಶತಾಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಬಾರಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬಹುದು.

ಏಕಾಹಂವಾನವಾಹಂವಾತಥಾಮಂಡಲಮೇವ ವಾ ಯಥಾಯೋಗ್ಯಂಪ್ರಕುರ್ವೀತಕಾಲದೇಶಾನುಸಾರತಃ

ಒಂದು ದಿನ, ಒಂಬತ್ತು ದಿನ ಅಥವಾ ಮಂಡಲದವರೆಗೆ (ನಲವತ್ತು ದಿನ) ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಶಮೀಹೋಮಶ್ಚ ಶಾಂತ್ಯರ್ಥೇ ವೃತ್ತ್ಯರ್ಥೇಚಪಲಾಶಕಮ್ ಸಮಿದನ್ನಾಜ್ಯಕೈರ್ದ್ರವ್ಯೈರ್ನಾಮ್ನಾಮಂತ್ರೇಣ ವಾ ಹುನೇತ್

ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಶಮೀ ಮರದ ಸಮಿಧೆಯನ್ನು, ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪಲಾಶ ಮರದ ಸಮಿಧೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಸಮಿಧೆ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪವನ್ನು, ಅವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರಾರಂಭೇಯತ್ಕೃತಂದ್ರವ್ಯಂತತ್ಕ್ರಿಯಾಂತಂಸಮಾಚರೇತ್ ಪುಣ್ಯಾಹಂವಾಚಯಿತ್ವಾಂತೇ ದಿನೇಸಂಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯಯೇಜ್ಜಲೈಃ

ಆರಂಭಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಪೂಜೆಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಛಿತ್ರೀಕರಿಸಬೇಕು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ಭೋಜಯೇತ್ಪಶ್ಚಾದ್ಯಾವದಾಹುತಿಸಂಖ್ಯಯಾ ಆಚಾರ್ಯಶ್ಚಹವಿಷ್ಯಾಶೀತ್ವಿಜಶ್ಚಭವೇದ್ಬುಧಾಃ

ನಂತರ, ಅರ್ಪಣೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು. ಗುರು ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಪಂಡಿತರೂ ಕೂಡ ಹವನದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

ಆದಿತ್ಯಾದೀನ್ಗ್ರಹಾನಿಷ್ಟ್ವಾಸರ್ವಹೋಮಾಂತ ಏವಹಿ ಋತ್ವಿಭ್ಯೋದಕ್ಷಿಣಾಂದದ್ಯಾನ್ನವರತ್ನಂಯಥಾ ಕ್ರಮಮ್

ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಹೋಮಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.

ದಶದಾನಂತತಃಕುರ್ಯಾದ್ಭೂರಿದಾನಂತತಃ ಪರಮ್ ಬಾಲಾನಾಮುಪನೀತಾನಾಂಗೃಹಿಣಾಂವನಿನಾಂಧನಮ್

ಆಮೇಲೆ ಹತ್ತು ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಉಪನಯನ ಪಡೆದವರಿಗೆ, ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು.

ಕನ್ಯಾನಾಂಚಸಭರ್ತ್ಃಣಾಂವಿಧವಾನಾಂತತಃಪರಮ್ ತಂತ್ರೋಪಕರಣಂಸರ್ವಮಾಚಾರ್ಯಾಯನಿವೇದಯೇತ್

ಮೇಲಾಗಿ, ಕನ್ಯೆಗಳಿಗೆ, ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ವಿಧವೆಯರಿಗೆ; ಆ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಗುರುಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಉತ್ಪಾತಾನಾಂಚಮಾರೀಣಾಂದುಃಖಸ್ವಾಮೀಯಮಃಸ್ಮೃತಃ ತಸ್ಮಾದ್ಯಮಸ್ಯಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂಕಾಲದಾನಂಪ್ರದಾಪಯೇತ್

ದುರಂತಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಯಮನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಯಮನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಕಾಲದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ಶತನಿಷ್ಕೇಣ ವಾ ಕುರ್ಯಾದ್ದಶನಿಷ್ಕೇಣ ವಾ ಪುನಃ ಪಾಶಾಂಕುಶಧರಂ ಕಾಲಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪುರುಷರೂಪಿಣಮ್

ನೂರು ನಿಷ್ಕ ಅಥವಾ ಹತ್ತು ನಿಷ್ಕ ಬಳಸಿ, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಮಾನವರೂಪದ ಕಾಲನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ತತ್ಸ್ವರ್ಣಪ್ರತಿಮಾದಾನಂಕುರ್ಯಾದ್ದಕ್ಷಿಣಯಾಸಹ ತಿಲದಾನಂತತಃಕುರ್ಯಾತ್ಪೂರ್ಣಾಯುಷ್ಯಪ್ರಸಿದ್ಧಯೇ

ಆ ಬಂಗಾರದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಿ, ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಎಳ್ಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಆಜ್ಯಾವೇಕ್ಷಣದಾನಂಚಕುರ್ಯಾದ್ವ್ಯಾಧಿನಿವೃತ್ತಯೇ ಸಹಸ್ರಂಭೋಜಯೇದ್ವಿಪ್ರಾನ್ದರಿದ್ರಃಶತಮೇವವಾ

ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೆ ತುಪ್ಪದ ದಾನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಸಾವಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಬಡವಿದ್ದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ನೂರು ಜನರಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ವಿತ್ತಾಭಾವೇದರಿದ್ರಸ್ತುಯಥಾಶಕ್ತಿಸಮಾಚರೇತ್ ಭೈರವಸ್ಯಮಹಾಪೂಜಾಂಕುರ್ಯಾದ್ಭೂತಾದಿಶಾಂತಯೇ

ಹಣ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಭೈರವನ ಮಹಾಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಹಾಭಿಷೇಕಂನೈವೇದ್ಯಂಶಿವಸ್ಯಾನ್ತೇತುಕಾರಯೇತ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ಭೋಜಯೇತ್ಪಶ್ಚಾದ್ಭೂರಿಭೋಜನರೂಪತಃ

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಮಹಾಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಏವಂಕೃತೇನಯಜ್ಞೇನದೋಷಶಾಂತಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ಶಾಂತಿಯಜ್ಞಮಿಮಂಕುರ್ಯಾದ್ವರ್ಷೇವರ್ಷೇತುಫಾಲ್ಗುನೇ

ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ದೋಷಗಳ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಈ ಶಾಂತಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ದುರ್ದರ್ಶನಾದೌ ಸದ್ಯೋ ವೈ ಮಾಸಮಾತ್ರೇಸಮಾಚರೇತ್ ಮಹಾಪಾಪಾದಿಸಂಪ್ರಾಪ್ತೌ ಕುರ್ಯಾದ್ಭೈರವಪೂಜನಮ್

ಅಶುಭದ ಸಂಕೇತ ಕಂಡ ಕೂಡಲೇ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಮಹಾಪಾಪ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಭೈರವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಹಾವ್ಯಾಧಿಸಮುತ್ಪತ್ತೌಸಂಕಲ್ಪಂಪುನರಾಚರೇತ್ ಸರ್ವಭಾವೇ ದರಿದ್ರಸ್ತು ದೀಪದಾನಮಥಾಚರೇತ್

ಮಹಾರೋಗ ಉಂಟಾದರೆ ಪುನಃ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬಡವಿದ್ದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ದೀಪದಾನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ತದಪ್ಯಶಕ್ತಃ ಸ್ನಾತ್ವಾವೈಯತ್ಕಿಂಚಿದ್ದಾನಮಾಚರೇತ್ ದಿವಾಕರಂನಮಸ್ಕುರ್ಯಾನ್ಮನ್ತ್ರೇಣಾಷ್ಟೋತ್ತರಂಶತಮ್

ಅದಕ್ಕೂ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ನೂರು ಎಂಟು ಸಲ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸಹಸ್ರಮಯುತಂಲಕ್ಷಂಕೋಟಿಂವಾಕಾರಯೇದ್ ಬುಧಃ ನಮಸ್ಕಾರಾತ್ಮಯಜ್ಞೇನ ತುಷ್ಟಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸರ್ವದೇವತಾಃ

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಸಾವಿರ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ, ಲಕ್ಷ, ಅಥವಾ ಕೋಟಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬಹುದು; ಈ ನಮಸ್ಕಾರ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ತ್ವತ್ಸ್ವರೂಪೇರ್ಪಿತಾಬುದ್ಧಿರ್ನತೇ ಽಶೂನ್ಯೇ ಚ ರೋಚತಿ ಯಾ ಚಾಸ್ತ್ಯಸ್ಮದಹಂತೇತಿ ತ್ವಯಿದೃಷ್ಟೇ ವಿವರ್ಜಿತಾ

ಪ್ರಭು, ನಿಮ್ಮ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಮನಸ್ಸು ಖಾಲಿತನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಪಡದು; ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇರುವ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವವೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡಾಗ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಮ್ರೋ ಽಹಂಹಿಸ್ವದೇಹೇನಭೋಮಹಾಂಸ್ತ್ವಮಸಿಪ್ರಭೋ ನಶೂನ್ಯೋಮತ್ಸ್ವರೂಪೋವೈತವದಾಸೋ ಽಸ್ಮಿಸಾಂಪ್ರತಮ್

ನಾನು ನನ್ನದೇ ದೇಹದಿಂದ ವಿನಮ್ರನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನೀನು ಮಹಾನ್ ಪ್ರಭು; ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪ ಖಾಲಿ ಅಲ್ಲ, ಈಗ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನ ದಾಸನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಯಥಾಯೋಗ್ಯಂಸ್ವಾತ್ಮಯಜ್ಞಂನಮಸ್ಕಾರಂಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ ಅಥಾತ್ರಶಿವನೈವೇದ್ಯಂದತ್ತ್ವಾತಾಂಬೂಲಮಾಹರೇತ್

ಯೋಗ್ಯತೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿವನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

ಶಿವಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂಕುರ್ಯಾತ್ಸ್ವಯಮಷ್ಟೋತ್ತರಂ ಶತಮ್ ಸಹಸ್ರಮಯುತಂಲಕ್ಷಂ ಕೋಟಿಮನ್ಯೇನ ಕಾರಯೇತ್

ತಾನೇ ಶಿವನಿಗೆ ಶತಾರುಣ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾವಿರ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ, ಲಕ್ಷ, ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಇತರರು ಮಾಡಬಹುದು.

ಶಿವಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾತ್ಸರ್ವಂಪಾತಕಂನಶ್ಯತಿಕ್ಷಣಾತ್ ದುಃಖಸ್ಯಮೂಲಂವ್ಯಾಧಿರ್ಹಿವ್ಯಾಧೇರ್ಮೂಲಂಹಿಪಾತಕಮ್

ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ದುಃಖದ ಮೂಲವು ರೋಗ, ರೋಗದ ಮೂಲವು ಪಾಪವೇ ಆಗಿದೆ.

ಧರ್ಮೇಣೈವಹಿಪಾಪಾನಾಮಪನೋದನಮೀರಿತಮ್ ಶಿವೋದ್ದೇಶಕೃತೋಧರ್ಮಃಕ್ಷಮಃಪಾಪವಿನೋದನೇ

ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಧರ್ಮವೇ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮವು ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ.

ಅಧ್ಯಕ್ಷಂ ಶಿವಧರ್ಮೇಷು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮಿತೀರಿತಮ್ ಕ್ರಿಯಯಾ ಜಪರೂಪಂಹಿಪ್ರಣವಂತುಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್

ಶಿವಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವುದೇ ಓಂ ಜಪದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜನನಂಮರಣಂದ್ವಂದ್ವಂಮಾಯಾಚಕ್ರಮಿತೀರಿತಮ್ ಶಿವಸ್ಯಮಾಯಾಚಕ್ರಂಹಿಬಲಿಪೀಠಂತದುಚ್ಯತೇ

ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧಗಳು ಮಾಯೆಯ ಚಕ್ರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ಮಾಯೆಯ ಚಕ್ರವೇ ಬಲಿಪೀಠ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಬಲಿಪೀಠಂಸಮಾರಭ್ಯಪ್ರಾದಕ್ಷಿಣ್ಯಕ್ರಮೇಣವೈ ಪದೇಪದಾಂತರಂಗತ್ವಾಬಲಿಪೀಠಂ ಸಮಾವಿಶೇತ್

ಬಲಿಪೀಠದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಅಂತರವಿಟ್ಟು ಒಳಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ನಮಸ್ಕಾರಂತತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮಿತೀರಿತಮ್ ನಿರ್ಗಮಾಜ್ಜನನಂಪ್ರಾಪ್ತಂನಮಸ್ತ್ವಾತ್ಮಸಮರ್ಪಣಮ್

ನಂತರ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು, ಇದನ್ನೇ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ, ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.