ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರುತಿಸ್ಮೃತಿಪುರಾಣೇತಿಹಾಸಾಗಮಶತಾನಿ ಚ ಏತಚ್ಛಿವಪುರಾಣಸ್ಯ ನಾರ್ಹಂತ್ಯಲ್ಪಾಂ ಕಲಾಮಪಿ

ನೂರಾರು ಶ್ರುತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸ, ಆಗಮ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಈ ಶಿವಪುರಾಣದ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ.

ಶೈವಂ ಪುರಾಣಮಮಲಂ ಶಿವಕೀರ್ತಿತಂ ತದ್ವ್ಯಾಸೇನ ಶೈವಪ್ರವಣೇನ ನ ಸಂಗೃಹೀತಮ್ ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಸಕಲಜೀವಗುಣೋಪಕಾರೇ ತಾಪತ್ರಯಘ್ನಮತುಲಂ ಶಿವದಂ ಸತಾಂ ಹಿ

ಈ ಪವಿತ್ರವಾದ ಶೈವಪುರಾಣವನ್ನು ಶಿವನು ಮಹಿಮೆಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಶೈವಭಕ್ತನಾದ ವ್ಯಾಸರು ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ; ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಉಪಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ವಿಧದ ದುಃಖಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಿಗಳಿಗು ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ವಿಕೈತವೋ ಧರ್ಮ ಇಹ ಪ್ರಗೀತೋ ವೇದಾಂತವಿಜ್ಞಾನಮಯಃ ಪ್ರಧಾನಃ ಅಮತ್ಸರಾಂತರ್ಬುಧವೇದ್ಯವಸ್ತು ಸತ್ಕೢಪ್ತಮತ್ರೈವ ತ್ರಿವರ್ಗಯುಕ್ತಮ್

ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಂಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೇದಾಂತ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ವಿಷಯ ಇದಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಶೈವಂ ಪುರಾಣತಿಲಕಂ ಖಲು ಸತ್ಪುರಾಣಂ ವೇದಾಂತವೇದವಿಲಸತ್ಪರವಸ್ತುಗೀತಮ್ ಯೋ ವೈ ಪಠೇಚ್ಚ ಶೃಣುಯಾತ್ಪರಮಾದರೇಣ ಶಂಭುಪ್ರಿಯಃ ಸ ಹಿ ಲಭೇತ್ಪರಮಾಂ ಗತಿಂ ವೈ

ಶೈವಪುರಾಣವು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದು, ವೇದಾಂತಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ; ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಶಂಭುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇತ್ಯಾಕರ್ಣ್ಯ ವಚಃ ಸೌತಂ ಪ್ರೋಚುಸ್ತೇ ಪರಮರ್ಷಯಃ ವೇದಾಂತಸಾರಸರ್ವಸ್ವಂ ಪುರಾಣಂ ಶ್ರಾವಯಾದ್ಭುತಮ್

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸೂತನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀನು ನಮಗೆ ಅದ್ಭುತವಾದ, ವೇದಾಂತದ ಸಾರವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಪುರಾಣವನ್ನು ಓದಿ ಕೇಳಿಸು.'

ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮುನೀನಾಂ ಸ ವಚನಂ ಸುಪ್ರಹರ್ಷಿತಃ ಸಂಸ್ಮರಞ್ಛಂಕರಂ ಸೂತಃ ಪ್ರೋವಾಚ ಮುನಿಸತ್ತಮಾನ್

ಮುನಿಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸೂತನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಶೃಣ್ವಂತು ಋಷಯಃ ಸರ್ವೇ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಶಿವಮನಾಮಯಮ್ ಪುರಾಣಪ್ರವಣಂ ಶೈವಂ ಪುರಾಣಂ ವೇದಸಾರಜಮ್

ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು ಶಿವನನ್ನು, ನಿರ್ದೋಷಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಪುರಾಣಪರಂಪರೆಯ ಶೈವಪುರಾಣವನ್ನು, ವೇದಗಳ ಸಾರವನ್ನೊಳಗೊಂಡುದನ್ನು, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

ಯತ್ರ ಗೀತಂ ತ್ರಿಕಂ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ಭಕ್ತಿಜ್ಞಾನವಿರಾಗಕಮ್

ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮೂರು ವಿಧದ ಹಾಡು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,

ವೇದಾಂತವೇದ್ಯಂ ಸದ್ವಸ್ತು ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರವರ್ಣಿತಮ್

ವೇದಾಂತದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದ ನಿಜವಾದ ತತ್ವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶೃಣ್ವಂತು ಋಷಯಃ ಸರ್ವೇ ಪುರಾಣಂ ವೇದಸಾರಜಮ್ ಪುರಾ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ಕಲ್ಪೇ ಽತೀತೇ ಪುನಃಪುನಃ

ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು ಕೇಳಲಿ, ಇದು ವೇದಗಳ ಸಾರವಾದ ಪುರಾಣ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮಹಾ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಅಸ್ಮಿನ್ನುಪಸ್ಥಿತೇ ಕಲ್ಪೇ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ಮಣಿ ಮುನೀನಾಂ ಷಟ್ಕುಲೀನಾನಾಂ ಬ್ರುವತಾಮಿತರೇತರಮ್

ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಆರು ಕುಲದ ಮುನಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಇದಂ ಪರಮಿದಂ ನೇತಿ ವಿವಾದಃ ಸುಮಹಾನಭೂತ್ ತೇ ಽಭಿಜಗ್ಮುರ್ವಿಧಾತಾರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪ್ರಷ್ಟುಮವ್ಯಯಮ್

ಅವರಲ್ಲಿ 'ಇದು ಪರಮ, ಇದು ಅಲ್ಲ' ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅವರು ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಹೋದರು.

ವಾಗ್ಭಿರ್ವಿನಯಗರ್ಭಾಭಿಃ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಾಂಜಲಯೋ ಽಬ್ರುವನ್ ತ್ವಂ ಹಿ ಸರ್ವಜಗದ್ಧಾತಾ ಸರ್ವಕಾರಣಕಾರಣಮ್

ವಿನಯಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ, ಎಲ್ಲರೂ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲ'.

ಕಃ ಪುಮಾನ್ಸರ್ವತತ್ತ್ವೇಭ್ಯಃ ಪುರಾಣಃ ಪರತಃ ಪರಃ ಯತೋ ವಾಚೋ ನಿವರ್ತಂತೇ ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ಮನಸಾ ಸಹ

ಎಲ್ಲಾ ತತ್ವಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವ, ಪುರಾತನ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪರಮ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರು? ಯಾರನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾತು ತಲುಪಲಾಗದು?

ಯಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುರುದ್ರೇಂದ್ರಪೂರ್ವಕಮ್ ಸಹಭೂತೇಂದ್ರಿಯೈಃ ಸರ್ವೈಃ ಪ್ರಥಮಂ ಸಂಪ್ರಸೂಯತೇ

ಎಲ್ಲವೂ ಯಾರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಅವನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

ಏಷ ದೇವೋ ಮಹಾದೇವಃ ಸರ್ವಜ್ಞೋ ಜಗದೀಶ್ವರಃ ಅಯಂ ತು ಪರಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ದೃಶ್ಯತೇ ನಾ ಽನ್ಯಥಾ ಕ್ವಚಿತ್

ಈ ದೇವರು ಮಹಾದೇವನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು; ಅವನನ್ನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಹುದು, ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ರುದ್ರೋ ಹರಿರ್ಹರಶ್ಚೈವ ತಥಾನ್ಯೇ ಚ ಸುರೇಶ್ವರಾಃ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪರಮಯಾ ತಸ್ಯ ನಿತ್ಯಂ ದರ್ಶನಕಾಂಕ್ಷಿಣಃ

ರುದ್ರ, ಹರಿಹರ ಹಾಗೂ ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯರೂ ಕೂಡ ಸದಾ ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಹುನಾತ್ರ ಕಿಮುಕ್ತೇನ ಶಿವೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ಪ್ರಸಾದಾದ್ದೇವತಾಭಕ್ತಿಃ ಪ್ರಸಾದೋ ಭಕ್ತಿಸಂಭವಃ ಯಥೇಹಾಂಕುರತೋ ಬೀಜಂ ಬೀಜತೋ ವಾ ಯಥಾಂಕುರಃ

ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು? ಶಿವನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ದೇವತೆಗಳ ಭಕ್ತಿ ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಅನುಗ್ರಹವೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಬೀಜದಿಂದ ಮೊಳೆ, ಮೊಳೆಯಿಂದ ಬೀಜ ಬರುವಂತೆ.

ತಸ್ಮಾದೀಶಪ್ರಸಾದಾರ್ಥಂ ಯೂಯಂ ಗತ್ವಾ ಭುವಂ ದ್ವಿಜಾಃ ದೀರ್ಘಸತ್ರಂ ಸಮಾಕೃಧ್ವಂ ಯೂಯಂ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಕಮ್

ಆದುದರಿಂದ, ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗಿ, ದ್ವಿಜರೇ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿರಿ.

ಅಮುಷ್ಯೈವಾಧ್ವರೇಶಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯೈವ ಪ್ರಸಾದತಃ ವೇದೋಕ್ತವಿದ್ಯಾಸಾರಂ ತು ಜ್ಞಾಯತೇ ಸಾಧ್ಯಸಾಧನಂ

ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಜ್ಞಾನಸಾರ, ಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಧನವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.

ಅಥ ಕಿಂ ಪರಮಂ ಸಾಧ್ಯಂ ಕಿಂವಾ ತತ್ಸಾಧನಂ ಪರಮ್ ಸಾಧಕಃ ಕೀದೃಶಸ್ತತ್ರ ತದಿದಂ ಬ್ರೂಹಿ ತತ್ತ್ವತಃ

ಇಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸಾಧ್ಯವೇನು? ಅದರ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಾಧನವೇನು? ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಾಧಕನು ಬೇಕು? ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಸಾಧ್ಯಂ ಶಿವಪದಪ್ರಾಪ್ತಿಃ ಸಾಧನಂ ತಸ್ಯ ಸೇವನಮ್ ಸಾಧಕಸ್ತತ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ಯೋ ಽನಿತ್ಯಾದಿಫಲನಿಃಸ್ಪೃಹಃ

ಶಿವಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯ, ಅವನ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧನ, ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅಸ್ಥಿರ ಫಲಗಳ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವನು ಸಾಧಕ.

ಕರ್ಮ ಕೃತ್ವಾ ತು ವೇದೋಕ್ತಂ ತದರ್ಪಿತಮಹಾಫಲಮ್ ಪರಮೇಶಪದಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸಾಲೋಕ್ಯಾದಿಕ್ರಮಾತ್ತತಃ

ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು捐ಪಿಸಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅವನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಮೊದಲಾದ ಹಂತಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ತತ್ತದ್ಭಕ್ತ್ಯನುಸಾರೇಣ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪರಮಂ ಫಲಮ್ ತತ್ಸಾಧನಂ ಬಹುವಿಧಂ ಸಾಕ್ಷಾದೀಶೇನ ಬೋಧಿತಮ್

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪರಮ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಆ ಸಾಧನಗಳು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಈಶ್ವರನು ನೇರವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ತತ್ರ ವಃ ಸಾರಂ ಸಾಧನಂ ಪ್ರಬ್ರವೀಮ್ಯಹಮ್ ಶ್ರೋತ್ರೇಣ ಶ್ರವಣಂ ತಸ್ಯ ವಚಸಾ ಕೀರ್ತನಂ ತಥಾ

ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಧನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳುವುದು, ಬಾಯಿಂದ ಹಾಡುವುದು.

ಮನಸಾ ಮನನಂ ತಸ್ಯ ಮಹಾಸಾಧನಮುಚ್ಯತೇ ಶ್ರೋತವ್ಯಃ ಕೀರ್ತಿತವ್ಯಶ್ಚ ಮನ್ತವ್ಯಶ್ಚ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದು ಮಹಾ ಸಾಧನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು, ಪಠಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮನನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಇತಿ ಶ್ರುತಿಪ್ರಮಾಣಂ ನಃ ಸಾಧನೇನಾ ಽಮುನಾ ಪರಮ್ ಸಾಧ್ಯಂ ವ್ರಜತ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧನೈಕಪರಾಯಣಾಃ

ಈ ಸಾಧನೆ ನಮಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ನೀವು ಪರಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದರಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರರಾಗಿರಿ.

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಚಕ್ಷುಷಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತತ್ರ ಲೋಕಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಹಿ ಸರ್ವತ್ರ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಶ್ರೋತ್ರೇಣ ಚೇಷ್ಟತೇ

ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿದದ್ದನ್ನು ಜನರು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ನೇರವಾಗಿ ಕಾಣದದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ತಿಳಿದು, ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರವಣಮೇವಾದೌ ಶ್ರುತ್ವಾ ಗುರುಮುಖಾದ್ಬುಧಃ ತತಃ ಸಂಸಾಧಯೇದನ್ಯತ್ಕೀರ್ತನಂ ಮನನಂ ಸುಧೀಃ

ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲಿಗೆ ಕೇಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಗುರುನಿಂದ ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರುವವನು ಪಠನ ಮತ್ತು ಮನನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.