ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಒಮ್ಮೆ, ಪರಮಶಿವನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪದಾರ್ಥದಿಂದ ಮಾಡಿದದ್ದಾಗಲಿ, ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದದ್ದಾಗಲಿ, ಅದು ಸ್ವತಃ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಪ್ರಣವಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಯಂತ್ರಲಿಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಲೋಚನೆಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವಾಹನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಿಂದು ಮತ್ತು ನಾದದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಲಿಂಗವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ ಚಲಿಸುವದಾಗಿರಲಿ, ಧ್ಯಾನದಿಂದಲೇ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಭಕ್ತನು ಶಂಭುವಿನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವೆಡೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವನು ಫಲವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ—ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರೂ, ಸ್ಥಿರ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ. ಶಂಭುವನ್ನು ಹದಿನಾರು ವಿಧದ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಅವಾಹನೆ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಶ್ರಮದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಜ್ಞಾನವು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದಿಗಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಶುದ್ಧ ಮಂಡಲದೊಳಗೆ, ಶುದ್ಧ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ತಮ್ಮ ಕೈಯಿಂದ ಶುದ್ಧ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶುದ್ಧ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಲಿಂಗವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ಪೌರುಷ ಲಿಂಗವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರಂತರ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಮಾನವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—even ಮಹಾಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ರಾಜರು, ಶ್ರೀಮಂತರೂ ಕೂಡ. ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಂತಹ ಶಿಲ್ಪಿಯವರು ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಲಿಂಗವು ಸ್ಥಾಪಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಭೌತಿಕ ಲೋಕದ ಭೋಗಗಳನ್ನೂ, ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದು, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇರುವುದನ್ನು ಪೌರುಷ ಲಿಂಗವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ದುರ್ಬಲವಾದದು, ಕ್ಷಣಿಕವಾದದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ (ಪ್ರಾಕೃತ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾಭಿ, ನಾಲಿಗೆ, ಮೂಗಿನ ತುದಿ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಸೊಂಟ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಲಿಂಗವು ಆಂತರಿಕ ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವಾಗಿದೆ; ಇದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೆ. ಪರ್ವತವನ್ನು ಪೌರುಷವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಇವುಗಳಂತಹವುಗಳನ್ನು ಪೌರುಷವೆಂದು, ಪುಡಿಮರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಷಷ್ಠಿಕ (ಅರವತ್ತಾರು ಪ್ರಕಾರದ ಅಕ್ಕಿ) ಸ್ವಾಭಾವಿಕವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಶಾಲಿ, ಗೋಧೂಮ ಮತ್ತು ಪೌರುಷ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ. ಪೌರುಷವು ದೈವಿಕವಾದುದು; ಅದು ಅಣಿಮಾದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಎಂಟು ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕವು ಸತ್ಪತ್ನಿಯರು, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಇತರ ಭೋಗಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ರಸಲಿಂಗವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ರಸಲಿಂಗವು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಶುಭಕರವಾದ, ಮಹಾಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಬಾಣಲಿಂಗವು ಯೋಗ್ಯ. ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ಲಿಂಗವು, ಅದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಭುತ್ವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಶುಭಕರವಾದ, ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವ ಶಿಲಾಲಿಂಗವು ಯೋಗ್ಯ. ಸ್ಪಟಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಣಲಿಂಗವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸ್ವಂತ ಲಿಂಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಪರರದು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವುದೂ ನಿರ್ಬಂಧವಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಿಧವೆಯರಿಗೆ ಸ್ಪಟಿಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ವಿಧವೆಯರಿಗೆ ರಸಲಿಂಗವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಶುಭವ್ರತೆಯಾದವರು ಇದನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬಹುದು. ಶುದ್ಧ ಸ್ಪಟಿಕ ಲಿಂಗವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಿಗೆ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರು ಎಲ್ಲಾ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಪೂಜೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು; ನಿಷ್ಕ್ರಿಯರಿಗೆ ಅವರದೇ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯರಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವರು ವಿಭೂತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆಯ ನಂತರ, ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸದಾ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಬೇಕು; ವಿಭೂತಿಯು ಮೂರು ರೀತಿಯದು—ಲೌಕಿಕ, ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ಶಿವಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದುದು. ಲೌಕಿಕ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಭಸ್ಮವು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು—ಮಣ್ಣು, ಮರ, ಲೋಹ, ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಗೂ. ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯವುಗಳಿಗೂ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು. ನಾಯಿಗಳು ಮುಂತಾದವರು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಅಗತ್ಯ; ನೀರಿನಿಂದ ಅಥವಾ ನೀರಿಲ್ಲದೆ, ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ವಿಭೂತಿ ಹಚ್ಚಬೇಕು. ವೈದಿಕ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಭಸ್ಮವನ್ನು ವಿಧಿಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು; ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಿಂದ ತೆಗೆದು ಧರಿಸಬೇಕು. ಆ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಯಜ್ಞವೇ ಸ್ವತಃ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಅಘೋರಮಂತ್ರದಿಂದ ಬಿಲ್ವ ಮರವನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಶಿವಾಗ್ನಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದರಿಂದ ಹಚ್ಚಿದುದೇ ಶಿವಾಗ್ನಿಭಸ್ಮ. ಮೊದಲು, ಕಪಿಲ ಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು, ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಶಮಿ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ಪಲಾಶ, ಔದುಂಬರ, ವಟ, ಬಿಲ್ವ ಮುಂತಾದ ಮರಗಳ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಶಿವಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿ, ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಭಸ್ಮವೇ ಶಿವಾಗ್ನಿಭಸ್ಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ, ದರ್ಭಾ ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮರದ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿ, ಶಿವಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಹೊಸ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಭೆಯಿಗಾಗಿ ಆ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ಇದು 'ಭಸ್ಮ' ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ, ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಸಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಜನರು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಉತ್ತಮ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಜಠರಾಗ್ನಿ ವಿಭಿನ್ನ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಉತ್ತಮ ಸಾರವನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಪೋಷಿಸುವಂತೆ, ಶಿವನು—ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು—ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅದರ ಸಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಜಗತ್ತನ್ನು ಹಚ್ಚಿದ ಮೇಲೆ, ಶಿವನು ಆ ಭಸ್ಮವನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡನು; ಲೇಪನದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಲೋಕದ ಸಾರವನ್ನು ಅವನು ಧರಿಸಿದನು. ತನ್ನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಭರಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು: ಅವನ ಕೂದಲು ಆಕಾಶದ ಸಾರದಿಂದ, ಮುಖವನ್ನು ವಾಯುವಿನ ಸಾರದಿಂದ, ಹೃದಯವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯ ಸಾರದಿಂದ, ಚರ್ಮವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಸಾರದಿಂದ, ಮಣಿಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಜಲದ ಸಾರದಿಂದ; ಹೀಗೆ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಾಂಗಗಳೂ. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ—ಈ ತ್ರಯಿಗಳ ಸಾರವೇ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ; ಹಾಗೆಯೇ, ಮಹೇಶ್ವರನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತುಹಾಕಿಕೊಂಡನು.