ಶಿವನು ಕಾಮನಾಶನ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣವಾದವನು, ಅವನಿಗೆ ಪೂಜೆಯೇನು ಸಾಧ್ಯ? ಆದರೆ, ಶಿವನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಶಿವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನ ಚಿಹ್ನೆಯಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲೋ, ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ವಾಕ್ಯ ಹಾಗೂ ಧನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಈ ಪೂಜೆಯಿಂದ, ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅತೀತನಾದ ಪರಮ ಶಿವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜಕರಿಗೆ. ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುವುದು; ಕರ್ಮದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಪಡುವಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಗ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು 'ಮುಕ್ತ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು, ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವನು; ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ, ಶಿವನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು 'ಸಾಲೋಕ್ಯ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶಂಭುವಿಗೆ ಸಮೀಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು 'ಸಾಮೀಪ್ಯ', ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಶರಣಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ನಂತರ, ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯತೆ (ಸಾಯುಜ್ಯ) ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮಹಾ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಬುದ್ಧಿಯೂ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಬುದ್ಧಿಯು, ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಮಹಾ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುವುದು. ಆಗ, ಶಿವನ ಮನೋರಾಜ್ಯವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಶಿವನ ಸರ್ವಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವೇದ ಮತ್ತು ಅಗಮಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಈ ಐಕ್ಯತೆ (ಸಾಯುಜ್ಯ) ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮುಕ್ತಿಯು ಪೂಜೆಯಿಂದ, ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ, ಶಿವನನ್ನು ವಿಧಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಶಿವನ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಶಿವನ ತಪಸ್ಸು, ಮತ್ತು ಶಿವನ ಮಂತ್ರದ ಜಪವು ಸದಾ ನಡೆಯಬೇಕು. ಶಿವನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಸದಾ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಜಾಗ್ರತದಿಂದ ಮರಣದವರೆಗೆ, ಶಿವನ ಚಿಂತನೆಗೆ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು. ಈಗ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳು. ನಾನು ಚಿಹ್ನೆಗಳ ವೃತ್ತವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು, ದ್ವಿಜರೇ, ಮೊದಲ ಚಿಹ್ನೆ ಪ್ರಣವ (ಓಂ), ಅದು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಣವ (ಓಂ), ಅದು ಅವ್ಯಕ್ತ; ಸ್ಥೂಲ ಲಿಂಗವು ವ್ಯಕ್ತವಾದದ್ದು, ಅದು ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡರ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು ನೇರವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಎರಡೂ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸ್ವರೂಪವುಳ್ಳವು, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಲಿಂಗಗಳು ಇವೆ. ಆ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಶಿವನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ; ಆದರೆ ನಾನು ಭೂಮಿಯ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸ್ವಯಂಭೂ ಲಿಂಗವು ಮೊದಲದು, ಬಿಂದು-ಲಿಂಗವು ಎರಡನೆಯದು; ಸ್ಥಾಪಿತ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುವವು ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ, ಗುರು-ಲಿಂಗವು ಐದನೇದು. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಶರ್ವನು (ಶಿವನು), ಹಾಜರಾತಿಗಾಗಿ ಶಬ್ದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದನು. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೊಳಕೆಯಂತೆ ಹೊರಬಂದು ಅದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ; ಸ್ವಯಂ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಉದಯವಾದದ್ದು ಸ್ವಯಂಭೂ ಲಿಂಗ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಜ್ಞಾನವು ಸ್ವಯಂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಅದು ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದರೂ. ತಾನು ಕೈಯಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಲಿಂಗವು, ಶುದ್ಧ ಪ್ರಣವ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಯಂತ್ರ-ಲಿಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಿಂದು ಮತ್ತು ನಾದದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಲಿಂಗವು, ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಚಲಿಸುವಾಗಿರಲಿ, ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಶಿವನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರೂ, ಸ್ಥಿರ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿರಲಿ. ಶಂಭುವನ್ನು ಹದಿನಾರು ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಜ್ಞಾನವು ಬರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂ ಅರಿವಿಗಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು, ಮಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕೈಯಿಂದ, ಶುದ್ಧ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ (ಮಂಡಲ) ಶುದ್ಧ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶುದ್ಧ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಲಿಂಗವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆ ಲಿಂಗವು ಪೌರುಷ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರಂತರ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮಾನವರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮಹಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ರಾಜರು ಮತ್ತು ಧನಿಕರು ಕೂಡ. ಕಲೆಗಾರರಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಲಿಂಗವು ಸ್ಥಾಪಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇರುವುದು ಪೌರುಷ; ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರವಾದುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ (ಪ್ರಾಕೃತ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಭಿ, ನಾಲಿಗೆ, ಮೂಗಿನ ತುದಿ, ಶಿರಸ್ಸು, ಕಂಬ ಮತ್ತು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಲಿಂಗವು ಆಂತರಿಕ, ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗವಾಗಿದೆ. ಪರ್ವತವು ಪೌರುಷ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಭೂಮಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ; ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಇವು ಪೌರುಷ, ಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಇವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಷಾಷ್ಠಿಕ (ಅರವತ್ತಾರು) ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಶಾಲಿ, ಗೋಧೂಮ ಮತ್ತು ಪೌರುಷ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಕೂಡ; ಪೌರುಷವು ದೈವಿಕ, ಅಣಿಮಾದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಂಟು ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕವು ಸಜ್ಜನ ಮಹಿಳೆ, ಧನ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಕ್ತರಿಂದ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ರಸ-ಲಿಂಗ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಸ-ಲಿಂಗವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಬಾಣ-ಲಿಂಗವು ಶುಭ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ. ಚಿನ್ನದ ಲಿಂಗವು ವೈಶ್ಯರಿಗೆ, ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಶಿಲಾ ಲಿಂಗವು ಶುಭ ಮತ್ತು ಪಾವನ, ಅದು ಶೂದ್ರರಿಗೆ. ಸ್ಫಟಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಣ ಲಿಂಗಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಚ್ಛಿತ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ; ತನ್ನದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಬೇರೆದು ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು, ಇದು ನಿಷಿದ್ಧವಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಲಿಂಗವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಧವೆಗೆ ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವು ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿದೆ. ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ವಿಧವೆಗೆ ರಸ-ಲಿಂಗವು ವಿಶೇಷ; ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ ಅಥವಾ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ವ್ರತವಿರುವವರಿಗೆ. ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕ ಲಿಂಗವು ಮಹಿಳೆಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರಿಗೆ, ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ Shiva-liṅga ಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವ, ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಫಲಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.