ಶಿವಪುರಾಣಮ್
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪುರಾಣಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೇಶ, ತಾರ-ರೌದ್ರ, ವೈನಾಯಕ, ಓಮಕ, ಮಾತೃ, ಹನ್ನೊಂದು ಭಾಗಗಳ ರುದ್ರ, ಕೈಲಾಸ, ಹಾಗೂ ಶತರುದ್ರ ಎಂಬ ಪುರಾಣಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಕೋಟಿರುದ್ರ, ಸಾವಿರ ಕೋಟಿರುದ್ರಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಧರ್ಮವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವಾಯವೀಯ ಕೂಡ ಈ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಹಿತೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ. ವಿದ್ಯೇಶ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಅದೇ ರೀತಿ ರುದ್ರ, ವೈನಾಯಕ, ಓಮಕ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಆರು ಸಾವಿರ; ಶತರುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅರ್ಧ, ಅಂದರೆ ಮೂರು ಸಾವಿರ. ಕೋಟಿರುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹದಿನೊಂದು ಸಾವಿರದ ಮೂರರಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ; ಸಹಸ್ರಕೋಟಿರುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರುದ್ರಗಳಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಾಯವೀಯ ಪುರಾಣವು ಶತಗುನ ಸಮುದ್ರದಷ್ಟು, ಘರ್ಮ ಪುರಾಣವು ಸಹಸ್ರಗುನ ಸೂರ್ಯನಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಶೈವ ಪುರಾಣಗಳ ಗಣನೆ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಲಕ್ಷದಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವ್ಯಾಸರು ಇದನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶೈವ ಪುರಾಣವು ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಅದು ಏಳು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಶಿವನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದನು; ಆಗ ಅದು ನೂರು ಕೋಟಿ ಶ್ಲೋಕಗಳಷ್ಟಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗವು ಮರೆತುಹೋಯಿತು. ದ್ವಾಪರ ಮತ್ತು ಇತರ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ, ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಹದಿನೆಂಟು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು; ದ್ವೈಪಾಯನರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಇದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಶೈವ ಪುರಾಣವು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಸಂಹಿತೆಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಇದು ವೇದದ ಸಮಾನವಾದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಏಳು ಸಂಹಿತೆಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದು ವಿದ್ಯೇಶ್ವರ, ಎರಡನೆಯದು ರೌದ್ರೀ, ಮೂರನೆಯದು ಶತರುದ್ರ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಕೋಟಿರುದ್ರ. ಐದನೆಯದು ಉಮಾ, ಆರನೆಯದು ಕೈಲಾಸ, ಏಳನೆಯದು ವಾಯವೀಯ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಪೂರ್ಣ ಶೈವ ಪುರಾಣವು ತನ್ನ ಏಳು ಸಂಹಿತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೇ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಶೈವ ಪುರಾಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಳು ಸಂಹಿತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರುತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸ, ಆಗಮಗಳ ನೂರಾರು ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಕೂಡ ಈ ಶೈವ ಪುರಾಣದ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ಈ ಶುದ್ಧ ಶೈವ ಪುರಾಣವನ್ನು ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾನೆ; ವ್ಯಾಸರು, ಶಿವಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಉಪಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ವಿಧದ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸದ್ಗುಣಿಗಳಿಗೇ ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮೋಸದಿಲ್ಲದೆ ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೇದಾಂತದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಇದು ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಅರಿಯಬೇಕಾದ ವಿಷಯ, ಇಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಎಂಬ ಮೂರು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದೆ. ಶೈವ ಪುರಾಣವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪುರಾಣಗಳ ಶಿರೋಮಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ವೇದಾಂತಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತದೆ; ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಶಂಭುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸೂತರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಮಗೆ ಅದ್ಭುತವಾದ ಪುರಾಣವನ್ನು, ವೇದಾಂತದ ಸಾರವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವನ್ನೂ ಪಠಿಸು." ಮಹರ್ಷಿಗಳ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸೂತನು, ಬಹು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು: "ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ದೋಷರಹಿತನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಪುರಾಣಪರಂಪರೆಗೂ ಮತ್ತು ವೇದಸಾರಕ್ಕೂ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಶೈವ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಗಾನವು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹಾಡಲ್ಪಡುವದು—ಅದು ಭಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ವೇದಾಂತದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪುರಾಣವು ಅನೇಕ ಪುರಾತನ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೇದಸಾರವಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ಈಗ ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಲಿ. ಈ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಷಡ್ಗೋತ್ರಗಳ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವಿವಾದವೊಂದು ಉದ್ಭವಿಸಿತು—'ಇದೇ ಪರಮ, ಇದು ಅಲ್ಲ' ಎಂದು. ಅವರು ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿ ಹೋದರು. ಬ್ರಹ್ಮನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ವಿನಯದಿಂದ ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತು ಹೇಳಿದರು: "ನೀನೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಕಾರಣನು." "ಯಾರು ಪರಮಾತ್ಮನು? ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೂ ಅತೀತನು, ಪುರಾತನನು, ಪರಮನು, ಅವನಿಗೆ ಮಾತು ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸು ತಲುಪಲಾರದು?" "ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಮೊದಲು ಅವನಿಂದಲೇ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ." "ಈ ದೇವನು, ಮಹಾದೇವನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು; ಅವನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು, ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಂದರೂ ಅಲ್ಲ." "ರುದ್ರ, ಹರಿ, ಹರ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವಾಧಿದೇವರು ಸದಾ ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ." "ಇನ್ನು ಏನು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ? ಶಿವನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ದೇವಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅನುಗ್ರಹವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಬೀಜದಿಂದ ಮೊಳೆಯು, ಮೊಳೆಯಿಂದ ಬೀಜವು ಹುಟ್ಟುವಂತೆ." "ಆದುದರಿಂದ, ಪ್ರಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ, ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗಿ, ದ್ವಿಜರೇ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಿರಿ." "ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ವೇದಜ್ಞಾನದ ಸಾರವನ್ನು, ಮಾಡಿ ಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಾಧನವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು." "ಇದೀಗ, ಪರಮ ಗತಿ ಯಾವುದು? ಅದರ ಪರಮ ಸಾಧನ ಯಾವುದು? ಯಾವ ವಿಧದ ಸಾಧಕನು ಅಗತ್ಯ? ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು." "ಗಮ್ಯವು ಶಿವಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು; ಸಾಧನವು ಅವನ ಸೇವೆ; ಸಾಧಕನು ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾಶವಾಗುವ ಫಲಗಳ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವನು." "ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚಾರ್ಯರು ಮಾಡಿಸಿ, ಅದರ ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರಭುವಿನ ಪರಮ ಧಾಮವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ, ಅವನ ಲೋಕವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ." "ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಪರಮ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಸಾಧನೆಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಭುವೇ ನೇರವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾನೆ." "ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಧನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳುವುದು, ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಠಿಸುವುದು." ಇಂತೆಯೇ, ಈ ಪವಿತ್ರ ಶೈವ ಪುರಾಣವು, ತನ್ನ ಮಹಿಮೆ, ರಚನೆ, ಮತ್ತು ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೇಳಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು; ಸೂತನು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ವೇದಸಾರವಾದ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.