ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಶಿವಪುರಾಣದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಶಿವಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು, ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪಾತ್ರೆ ಹಾಗೂ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಹೇಶನ ಮಂದಿರವನ್ನು ರಾಜಮಹಲದಂತೆ, ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಆ ಮಂದಿರದ ಸುತ್ತಲೂ ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳು, ಪರ್ವತದಂತೆ ಭವ್ಯವಾದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವು, ಹಿರಿದಾದ ಬಂಗಾರದ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಆ ಮಂದಿರ ಜಂಬುನದಿಯ ಬಂಗಾರದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ನೂರಾರು ರತ್ನಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಛತ್ರಗಳು, ಪವಿತ್ರವಾದ ಪದುಮಗಳು, ಮತ್ತು ಪಾವಳಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಗೋಪುರಗಳು ಹಾಗೂ ತೋರಣಗಳು ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ದೇವಮಣಿಯ ಕಿರೀಟಗಳು, ಕುಂಭಗಳ ಗುರುತಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳು, ರಾಜಮಹಲ್‌ಗಳು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳು ಮಂದಿರವನ್ನು ಶೋಭೆಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯ ಸುಂದರವಾದ ಆಸನಗಳು, ಮಂಟಪಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರಬೇಕು. ಮಂದಿರದ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಸುಂದರ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಅನೇಕ ಪುರುಷರು ವೀಣೆ ಹಾಗೂ ಬಾಸುರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿರಬೇಕು. ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ರಕ್ಷಕರು, ಹಸ್ತಿಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಹೂವಿನ ತೋಟಗಳು, ಅನೇಕ ಸರೋವರಗಳು ಈ ಮಂದಿರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿರಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಿರಿದಾದ ಸರೋವರಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು. ವೇದ, ವೇದಾಂತ, ಮತ್ತು ಶಿವತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದವರು ಶಿವೋಪದೇಶದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಬೇಕು. ಶಿವಾಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇರುವ ಭಕ್ತರು, ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿರಬೇಕು—ಶಾಂತರು, ಸ್ಮಿತಮುಖರು, ಸುಖಸಂಪನ್ನರು, ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳವರು. ಶಿವಭಕ್ತರು, ಮಹೇಶ್ವರರು, ಮತ್ತು ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ದ್ವಿಜರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರಬೇಕು. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಈ ಮಂದಿರ ಶಿಲೆಯಿಂದಾಗಲಿ, ಮರದಿಂದಾಗಲಿ, ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದಾಗಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನಿಂದಾಗಲಿ, ಪವಿತ್ರ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಪರ್ವತದ ಮೇಲಾಗಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದಿರಬಹುದು. ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಾಗಲಿ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಬೇರೆ ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಶುಭವಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ—even ಧನಿಕನಾಗಲಿ, ಬಡವನಾಗಲಿ—ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಭಗವಂತನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ಯಾರಾದರೂ ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನದಿಂದಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೇನು ದೋಷವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಗವಂತನು ಭಕ್ತನ ಮನಸ್ಸಿಗೇ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೇ, ನ್ಯಾಯವಾದ ಧನದಿಂದ—even ಬಹುಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೂ—ಯಾವ ಫಲವೂ ದೊರೆಯದು; ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಶಿವನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವೂ—ಅದು ಚಿಕ್ಕದಾಗಲಿ, ದೊಡ್ಡದಾಗಲಿ—ಧನಿಕನಿಗಾಗಲಿ, ಬಡವನಿಗಾಗಲಿ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಬಡವನು ಕೂಡ ಕಾರ್ಯಮಾಡಬೇಕು; ಧನಸಂಪನ್ನನು ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯಮಾಡಬಾರದು. ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ ಫಲವಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ. ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸುಗಳಿಂದಲೂ, ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ ಶಿವನ ದಿವ್ಯನಗರವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದು—ಶಿವಸ್ವರೂಪವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ, ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಶಿವನ ಭಕ್ತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತವಾದ ರಹಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಕ್ತನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಶಿವಮಂತ್ರ ಜಪ, ಧ್ಯಾನ, ಹೋಮ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ಪಠಣ, ದಾನ, ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ—all these are meant for inner feeling, for there is no doubt. ಯಾರಾದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿದರೂ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರರು; ಆದರೆ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಕೂಡ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶಿವಭಕ್ತನಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳು, ನೂರಾರು ಪ್ರಜಾಪತ್ಯ ವ್ರತಗಳು, ಅಥವಾ ತಿಂಗಳ ವ್ರತಗಳು ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಪರ್ವತಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸಣ್ಣ ಫಲಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ತ್ವಗುಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಿಯೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಯೋಗಿಗಳು ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ತಂಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜೋಗುಣದವರು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಮೋಗುಣ ಹೊಂದಿದ ದಾನವರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಇತರರು ಲೋಕಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಯಾರ ಗುಣವಿದ್ದರೂ, ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಶುಭಫಲ ಸಿಕ್ಕುವುದು. ಭಕ್ತಿಯು ಪಾಪಸಮುದ್ರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ದೋಣಿಯಂತಹದ್ದು. ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಿಗೆ ರಾಜೋಗುಣ, ತಮೋಗುಣಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಿಲ್ಲ. ಯಾರಾದರೂ ಅತೀ ನೀಚ, ಪತನಗೊಂಡ, ಅಜ್ಞಾನಿ, ಅಥವಾ ಅಧೋಗತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ—even lowest birth—ಶಿವನಿಗೆ ಶರಣಾದರೆ, ಕೃಷ್ಣನೇ, ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ, ರಾಕ್ಷಸರಿಗೂ ಪೂಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯಾವ ಫಲವೂ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತವಾದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೃಷ್ಣನೇ, ವೇದ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ವೇದಪಾರಂಗತರಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿತವಾದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಯಾರಾದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಚೋರತನ, ಗುರುಪತ್ನಿಯ ಅಪವಿತ್ರತೆ, ತಾಯಿ ಅಥವಾ ತಂದೆಯ ಹತ್ಯೆ, ವೀರನ ಹತ್ಯೆ, ಅಥವಾ ಗರ್ಭದ ಹನನ ಮಾಡಿದರೂ—even such grave sins—ಶಿವನನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ—even fallen—ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಭಕ್ತನಾದವನು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಆಶ್ರಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಾಕು. ದೊಡ್ಡ ಪಾಪ ಮಾಡಿದರೂ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ದೇವಾಧಿದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಆ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನೀರಿನಿಂದ, ವಾಯುವಿನಿಂದ, ಅಥವಾ ಇತರ ಕಠಿಣ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದು. ಆದರೆ, ಯಾರಾದರೂ—even once—ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಶಿವಮಂತ್ರದ ಮಹಿಮೆಗಾಗಿ ಅವನು ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ಸುಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಧನದ ದಾನಗಳು—even lakhs of times—ಶಿವಸ್ವರೂಪಪೂಜೆಗೆ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಲಿ, ಮುಕ್ತನಾಗಿರಲಿ, ಯಾರಾದರೂ ನಂತರ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಭಕ್ತನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿ ಶಿವಪೂಜೆಯ ಮಹಿಮೆ, ಅದರ ರೂಪ, ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.