ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಶಿವಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕತೆಯಲ್ಲಿ, ಪೂಜೆಗೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಶುದ್ಧತೆ, ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ, ಹಾಗೂ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ವೈಭವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶದವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿವಪೂಜೆಗಾಗಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೊಸರು, ಅದರಲ್ಲಿ ತುಂಡು ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ, ಅಪೂಪ ಎಂಬ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸು, ಹಾಗೂ ರುಚಿಕರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸುವ ನೀರು ಕೆಂಪು ಚಂದನ ಮತ್ತು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರಬೇಕು; ಅದು ತುಂಬಾ ತಂಪಾಗಿರಬೇಕು, ಹದವಾದ, ಏಲಕ್ಕಿ ಸುವಾಸನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು, ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ತುಂಡು ಪಾಕು ಹಣ್ಣು ಕೂಡ ಇರಬೇಕು. ವೀಳ್ಯದ ಎಲೆಗಳು, ಖದಿರ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ, ಶುಭವಾಗಿರುವವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಬಿಳಿ ಪುಡಿ, ಅದು ಅತಿಯಾದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರಬಾರದು, ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರಬಾರದು. ಪೂಜೆಗೆ, ಕರ್ಪೂರ, ಪಿಪ್ಪಲಿ, ಹೊಸ ಮತ್ತು ಶುಭವಾದ ಜಾಯಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಲೇಪನೆಗೆ ಚಂದನವನ್ನು, ಅದರ ಬೇರು, ಮರ ಅಥವಾ ಪುಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದುದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಕಸ್ತೂರಿ, ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಮೃಗದ ಕಸ್ತೂರಿನ ರಸವನ್ನು, ಸುಗಂಧ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶುಭವಾದ ಹೂಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ವಾಸನೆ ಇಲ್ಲದ, ದುರಗಂಧದ, ಹಾಳಾದ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಹೂಗಳು, ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ ಬಿದ್ದ ಹೂಗಳನ್ನು ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬಾರದು. ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸುವ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮೃದುವಾಗಿರಬೇಕು; ಕೆಲವು ಸುವರ್ಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದವು; ಆಭರಣಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಲಯಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರ್ಪೂರ, ರಾಲ, ಅಗರು ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಸುಗಂಧಗೊಳಿಸಬೇಕು, ಹೂಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುವಾಸನೆ ಹರಡಬೇಕು. ಧೂಪವನ್ನು ಚಂದನ, ಅಗರು, ಕರ್ಪೂರ, ಮರ, ಗುಗ್ಗುಳ ಪುಡಿ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ದೀಪಗಳು ಸದಾ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರಬೇಕು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಗೋದಿನ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಬೆಳಗಿಸಬೇಕು. ಶಿವನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹಳದಿ ಗೋದಿನ ಪಾಂಚಗವ್ಯ, ಸಿಹಿ ಹಾಲು, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅವು ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದವು. ಪೂಜೆಗೆ, ಐವೊರಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ, ಬಂಗಾರ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಶುಭ ಆಸನಗಳು, ಹಾಗೂ ಸುಂದರ, ವಿಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣಗಳ ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಮೃದು ಕುಶನ್‌ಗಳಿಂದ, ಉತ್ತಮ ಹತ್ತಿಯಿಂದ, ವಿಭಿನ್ನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಆನಂದಕರ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿ ಇರಬೇಕು. ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಪಾನಕ್ಕೆ, ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ನೀರು ಅಥವಾ ಸರೋವರದಿಂದ ತೆಗೆದ, ಸಡಿಲಿಸಿ, ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಪೂಜೆಗೆ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ನವ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ದೈವಿಕವಾದ, ಬಂಗಾರದ ಹಿಡಿಯಿರುವ, ಮನೋಹರವಾದ ಛತ್ರವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಬಿಳಿ, ಮೃದುವಾದ ಚಾಮರಗಳು, ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ, ರಾಜಹಂಸದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಹಿಡಿಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಪೂಜೆಗೆ, ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ದೈವಿಕ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾದ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ, ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯ ಶಂಖವನ್ನು, ಹಂಸ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರನಂತೆ, ರತ್ನ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ವಿಭಿನ್ನ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸುಂದರ ಡೋಲುಗಳು, ಬಂಗಾರದ ತಯಾರಾಗಿದ್ದು, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರಬೇಕು. ಡೋಲು, ಮೃದಂಗ, ಸಣ್ಣ ಜೋಡು, ಪಟಾಹಗಳು ಸಮುದ್ರದ ಧ್ವನಿಯಂತೆ, ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸುಂದರ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆಗಳು ಕೂಡ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಮಹೇಶನ, ಶಿವನ, ಪರಮಾತ್ಮನ ನಿವಾಸವನ್ನು ರಾಜಮಹಲ್‌ನಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಅದು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕು. ಅದು ಎತ್ತರವಾದ ಗೋಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಾಗಿಲು, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ, ಬಂಗಾರದ ಬಾಗಿಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕು. ಜಂಬೂ ಸುವರ್ಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ, ನೂರಾರು ರತ್ನದ ಕಂಬಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳ ಚತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ, ಪೊವಳದ ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರಬೇಕು. ದೈವಿಕ ಮುಕುಟಗಳು, ಬಂಗಾರದ ತಯಾರಾಗಿದ್ದು, ಕಲಶದ ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕಾರಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ರಾಜರಿಗೇ ತಕ್ಕ ರಾಜಮಹಲ್‌ಗಳು, ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಿತವಾಗಿದ್ದು, ಎತ್ತರವಾದ, ಗಗನಚುಂಬಿ ಗೋಪುರಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರಬೇಕು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಸನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವೈಭವದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರು, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾನದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಪುರುಷರು ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿರಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಶೂರ ರಕ್ಷಕರು, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅನೇಕ ಹೂದ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸರೋವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘವಾದ ತೊಟ್ಟಿಲುಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ವೇದ, ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಾರವನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಶಿವನ ಉಪದೇಶಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿರುವವರು ಇರಬೇಕು. ಶಿವನ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಶಾಂತ, ಮುಗುಳುನಗುವ, ಸಮೃದ್ಧ, ಸದುಪಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾಗಿರುವವರು ಇರಬೇಕು. ಶೈವರು, ಮಹೇಶ್ವರರು ಮತ್ತು ಪೂಜ್ಯ ದ್ವಿಜರು ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕು; ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ, ತಾನು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಅದು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ, ಮರದಿಂದ, ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ—even ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ—even ಒಂದು ನದಿಯಲ್ಲಿ, ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಬೇರೆಡೆ, ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶುಭವಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ—even ಧನಿಕ ಅಥವಾ ದರಿದ್ರ—ತಾನು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಂತೆ, ಧರ್ಮಪಾಲಿತ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅದರೆ, ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ—even ಶಿವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೂ—ಅವನಿಗೆ ದೋಷವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಭಗವಂತನು ಭಕ್ತನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ—even ಧರ್ಮಪಾಲಿತ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ—even ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೂ ಫಲ ದೊರಕದು; ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೇ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ತಾನು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಂತೆ, ಶಿವನಿಗಾಗಿ—even ಸ್ವಲ್ಪ ಅಥವಾ ಬಹಳ—even ಧನಿಕ ಮತ್ತು ದರಿದ್ರರಿಗೆ ಫಲ ಒಂದೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ದಾರಿದ್ರ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದವನು ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಬಹಳ ಧನವಿದ್ದರೂ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರೂ, ಅವನು ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೇ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೋ, ಬಹಳ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೋ, ದೈವಿಕ ಶಿವನಗರವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಶಿವಸ್ವರೂಪದ ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ.