ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಜಿಹ್ವಾ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ರೋಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಸೌಖ್ಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಮೊದಲು ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಕೈಗಳಿಗೆ ಚಂದನವನ್ನು ಲಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಶುದ್ಧೀಕರಣದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕೈ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನ್ಯಾಸವು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸ್ಥಿತಿ (ಪೋಷಣೆ), ಸೃಷ್ಟಿ (ಉತ್ಪತ್ತಿ), ಮತ್ತು ಲಯ (ವಿಲಯ). ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿ-ನ್ಯಾಸ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ-ನ್ಯಾಸ, ವನಪ್ರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಯತಿಗಳಿಗೆ ಲಯ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪತಿ ಇಲ್ಲದ ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸ್ಥಿತಿ-ನ್ಯಾಸ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ಯೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಬಲದ ಅಂಗುಳಿಯಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ಅಂಗುಳಿಯವರೆಗೆ ಸ್ಥಿತಿ-ನ್ಯಾಸ, ಬಲ ಅಂಗುಳಿಯಿಂದ ಎಡ ಅಂಗುಳಿಯವರೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ-ನ್ಯಾಸ, ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಲಯ-ನ್ಯಾಸ. ‘ನ’ ರಿಂದ ‘ಮ’ ವರೆಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬಿಂದು ಸಹಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಂಗುಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಶಿವನನ್ನು ತಲಗೈ ಮತ್ತು ಉಂಗುರ ಅಂಗುಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ, ಅಸ್ತ್ರ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪಂಚ ಭೂತಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪಂಚ ಕಲಾಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೃದಯ, ಗಂಟಲು, ಜಿಹ್ವಾ, ಭ್ರೂಮಧ್ಯ, ಮತ್ತು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲೆಗೆ ಅದರ ಬೀಜಾಕ್ಷರದಿಂದ ಬಂಧಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಗುನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರ-ಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಭೌತಿಕ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು. ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಶಿವನ ಪ್ರಕಾಶದೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾಣದಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ, ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಸುಡಬೇಕು; ಅನಂತರ, ಪ್ರಾಣದ ಮೂಲಕ ಕಲಾಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ದೇಹವನ್ನು ವಿಲೀನ ಮಾಡಿ, ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿ, ಕಲಾಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಅಮೃತವನ್ನು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹರಿಸಿ, ದೇಹವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೆ, ವಿಲೀನ ಮತ್ತು ಸುಟ್ಟ ನಂತರ, ಕಲಾಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸದೆ, ಅಮೃತವನ್ನು ಭಸ್ಮವಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿಸಬೇಕು. ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಶಿವನಿಂದ ಉತ್ಭವವಾದ ದೀಪದ ಜ್ವಾಲೆಯ ರೂಪದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಏಕೀಕರಿಸಬೇಕು. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಹೃದಯದ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಮಯ ದೇಹವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಮೃತವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲಿಪ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ, ಕೈಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಕೈ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು, ನಂತರ ದೇಹ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಹಾಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಿವನ ಉಪದೇಶದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಅಂಗ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಕೈಗಳು, ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೋಡಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅನಂತರ, ಆರು ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಆರು ವರ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಆಗ್ನೇಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಬಂಧಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ, ಒಂದೇ ಐದು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ತಲೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು; ಆರು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ಭೂತಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಶಿವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಸಮಯವಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತವಾದರೂ, ನ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ, ಮೊದಲನೆಯದು ಅಕ್ಷರ-ನ್ಯಾಸ, ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮ-ನ್ಯಾಸ, ತೃತೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಣವ-ನ್ಯಾಸ, ನಂತರ ಹಂಸ-ನ್ಯಾಸ, ಐದನೆಯದು ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ-ನ್ಯಾಸ ಎಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾದರೂ ಅಥವಾ ಹಲವಾರನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದು. ‘ಅ’ ಅನ್ನು ತಲೆಗೆ, ‘ಆ’ ಅನ್ನು ಭ್ರೂಮಧ್ಯಕ್ಕೆ, ‘ಇ’ ಮತ್ತು ‘ಈ’ ಅನ್ನು ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ, ‘ಉ’ ಮತ್ತು ‘ಊ’ ಅನ್ನು ಎರಡು ಕಿವಿಗಳಿಗೆ, ‘ಋ’ ಮತ್ತು ‘ೠ’ ಅನ್ನು ಎರಡು ಗಂಡಗಳಿಗೆ, ‘ಌ’ ಮತ್ತು ‘ೡ’ ಅನ್ನು ಎರಡು ನಾಸಿಕಾಗಳಿಗೆ, ‘ಎ’ ಮತ್ತು ‘ಐ’ ಅನ್ನು ಎರಡು ತುಟಿಗಳಿಗೆ, ‘ಒ’ ಮತ್ತು ‘ಔ’ ಅನ್ನು ಎರಡು ಹಲ್ಲು ಸಾಲುಗಳಿಗೆ, ‘ಅಂ’ ಅನ್ನು ಜಿಹ್ವೆಗೆ, ನಂತರ ಜಿಹ್ವಾ-ಮೂಳೆಗೆ, ‘ಕ’ ಪ್ರಾರಂಭದ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಬಲ ಕೈಯ ಐದು ಜೋಡಲುಗಳಲ್ಲಿ, ‘ಚ’ ಪ್ರಾರಂಭದ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಎಡ ಕೈಯ ಜೋಡಲುಗಳಲ್ಲಿ, ‘ಟ’ ಮತ್ತು ‘ತ’ ಪ್ರಾರಂಭದ ಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಕಾಲುಗಳ ಜೋಡಲುಗಳಲ್ಲಿ, ‘ಪ’ ಮತ್ತು ‘ಫ’ ಅನ್ನು ದೇಹದ ಬದಿಗಳ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ, ‘ಬ’ ಮತ್ತು ‘ಭ’ ಅನ್ನು ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ, ‘ಮ’ ಅನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ‘ಯ’ ರಿಂದ ‘ಸ’ ವರೆಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ದೇಹದ ಏಳು ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ‘ಹಂ’ ಅನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ‘ಕ್ಷ’ ಅನ್ನು ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ರುದ್ರರ ಪಥದಂತೆ ಐವತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಗಳನ್ನು ಅಂಗಗಳು, ಬಾಯು ಮತ್ತು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೈಗಳು ಮೊದಲಾದ ಅಂಗ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಮಾಡದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ತಲೆ, ಬಾಯು, ಹೃದಯ, ಗುಪ್ತಾಂಗ, ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಖಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇರಿಸಬೇಕು; ಈಶಾನನ ಐದು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಐದು ಶ್ವೇತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ನಾಲ್ಕು cardinal directions ನಲ್ಲಿ, ಪುರುಷನ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಹೃದಯ, ಗಂಟಲು, ಭುಜಗಳು, ನಾಭಿ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಬೆನ್ನು, ಮೂನು, ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅಘೋರನ ಎಂಟು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ, ಎರಡು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಮದೇವನ ದಶ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು—ಗುಪ್ತಾಂಗ, ಗುಪ್ತಯ, ಮೊಣಕಾಲು, ಪಿಂಡ, ಹಿಪ್, কোমರು, ಬದಿಗಳು—ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. nose, head, arms ನಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಣವ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಪ್ರಣವವನ್ನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂಳೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೈಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಬದಿಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆ, ಜಂಗೆಗಳು, ಪಿಂಡಗಳು, ಕಾಲುಗಳ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಣವ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಂಸ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಶಿವ-ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಂಸ ಬೀಜಾಕ್ಷರವನ್ನು ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳ ಮತ್ತು ನಾಸಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ, ನ್ಯಾಸ-ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು; ದೇಹ, ಆತ್ಮ, ಶಕ್ತಿಗಳು, ಅಕ್ಷರಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳು—all Shivamay—ಆತ್ಮವನ್ನು ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಬೇಕು.