ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಭಕ್ತನು ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುವಾಗ, ಅವನು ಮೊದಲಿಗೆ ತನ್ನ ಮೈ ಮೇಲೆ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಆ ಗುರುತುಗಳು ವೃತ್ತ, ಚೌಕ, ಬಿಂದು ಅಥವಾ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು—ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದರೂ, ಅವು ಭಕ್ತನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ನಾಸಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹಾಕಬೇಕು; ಆದರೆ, ಶರೀರದ ಪೂರ್ಣ ಅಭಿಷೇಕ tripuṇḍra ಗುರುತುಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಕ್ತನು tripuṇḍra ಮಾತ್ರ ಹಾಕಬೇಕು, ಪೂರ್ಣ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೊಟ್ಟಿಗೆ, ಅವನು rudrākṣa ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು. ಆ rudrākṣa ಗಳು ಬಂಗಾರದ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ, ಮುರಿಯದ, ಶುಭವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಇತರರು ಧರಿಸಿದವು ಆಗಿರಬಾರದು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಹಳದಿ rudrākṣa ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ನಂತರ ಕೆಂಪು, ನಂತರ ಕಪ್ಪು. ಅವು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಶುದ್ಧವಾದ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಧರಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ, ಕೆಳದರ್ಜೆಯ rudrākṣa ಅನ್ನು ಮೇಲದರ್ಜೆಯವರು ಧರಿಸಬಾರದು, ಮತ್ತು ಮೇಲದರ್ಜೆಯ rudrākṣa ಅನ್ನು ಕೆಳದರ್ಜೆಯವರು ಧರಿಸಬಾರದು. ಶುದ್ಧವಲ್ಲದವರು rudrākṣa ಧರಿಸಬಾರದು; ಅವನ್ನು ಸದಾ ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು—ಹಗಲಿನ ಮೂರು ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಬಾರಿ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಬಾರಿ. ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಭಕ್ತನು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಆಸನವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ, ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ನಂತರ, ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಶಾಂತ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಗುರುಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೆ ಶಿವನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅವನು ಶಿವ, ಮಹೇಶ್ವರ, ರುದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ಪಿತಾಮಹ, ಜಗತ್ತಿನ ರೋಗ ನಿವಾರಕ, ಸರ್ವಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮ—ಈ ಎಂಟು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ 'ಶಿವ' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಒಂದೂವರೆ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶದ ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ರೋಗ ಮುಂತಾದವುಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಕೈಗಳಿಗೆ ಚಂದನವನ್ನು ಅಳಿಸಿ, ಕೈ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಮೊದಲಿಗೆ ಕೈಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣವಾಗಬೇಕು. ನ್ಯಾಸ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಪೋಷಣೆ, ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಪೋಷಣೆ-ನ್ಯಾಸ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ-ನ್ಯಾಸ, ಯತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಲಯ-ನ್ಯಾಸ, ಪತಿಯಿಲ್ಲದ ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಗೆ ಪೋಷಣೆ-ನ್ಯಾಸ, ಮತ್ತು ಕನ್ಯೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ-ನ್ಯಾಸ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಷಣೆ-ನ್ಯಾಸ ಬಲ ಕೈ ಬೆರಳಿನ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ, ಸೃಷ್ಟಿ-ನ್ಯಾಸ ಬಲ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಎಡ ಮೊಟ್ಟೆಗೆ, ಲಯ-ನ್ಯಾಸ ಅದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 'ನ' ರಿಂದ 'ಮ' ವರೆಗೆ ಬಿಂದುವೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬೆರಳಿನ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಶಿವನನ್ನು ಪಾಳು ಮತ್ತು ಉಂಗುರ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ, ಅಸ್ತ್ರ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಐದು ಕಲಾಗಳನ್ನು—ನಿವೃತ್ತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು, ಐದು ಭೂತಗಳೊಂದಿಗೆ—ಹೃದಯ, ಗಂಟಲು, ಪಲ್ಲಟ, ಭ್ರೂಮಧ್ಯ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತನ್ನ ಬೀಜಾಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಸಿ, ಅವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಅವುಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಗುಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉಸಿರನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರ-ಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಭೂತಗಳ ಬಂಧನವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಉಸಿರನ್ನು ಸುಷುಮ್ನಾ ಮೂಲಕ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ತಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹೊರಹಾಕಿ, ಶಿವನ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿಸಬೇಕು. ಉಸಿರಿನಿಂದ ಶರೀರವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ, ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಬೇಕು; ನಂತರ, ಉಸಿರಿನಿಂದ ಕಲಾಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಶರೀರವನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸಿ, ದಹಿಸಿ, ಕಲಾಗಳನ್ನು ಸಾಗರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಅಮೃತವನ್ನು ಹರಿಸಿ, ಶರೀರವನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ, ಕಲಾಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸದೆ ದಹಿಸಿ, ಅವು ಭಸ್ಮವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಮೃತದಿಂದ ಹರಿಸಬೇಕು. ಜ್ಞಾನಮಯ ಶರೀರದಲ್ಲಿ, ದೀಪದ ಜ್ವಾಲೆಯ ರೂಪದ ಆತ್ಮವನ್ನು, ಶಿವನಿಂದ ಹೊರಬಂದದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿಸಬೇಕು. ಆ ಆತ್ಮವು ಶರೀರದಲ್ಲಿ lotus ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಮಯ ಶರೀರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಮೃತದ ಸುರಿಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ಕೈಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಕೈ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ, ಮಹಾಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಶರೀರ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಶಿವನ ಬೋಧನೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಂಗ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ, ಕೈ, ಕಾಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಆ ನಂತರ, ಆರು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆರು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಬೇಕು. ಬಯಸಿದರೆ, ಕೇವಲ ಐದು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ—ತಲೆ, ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ—ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದು; ಹಾಗೆಯೇ, ಆರು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಭೂತಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದು. ಈ ರೀತಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಶರೀರ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಾಡಿ, ಶಿವನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ಸಮಯವಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇರದಿರಲಿ, ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಿರಲಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂರ್ಣ rite of assignment ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ, ಮೊದಲನೆಯದು ಅಕ್ಷರ-ನ್ಯಾಸ, ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮ-ನ್ಯಾಸ, ಮೂರನೆಯದು ಪ್ರಣವ-ನ್ಯಾಸ, ನಂತರ ಹಂಸ-ನ್ಯಾಸ, ಐದನೆಯದು ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ-ನ್ಯಾಸ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅಥವಾ ಹಲವನ್ನು ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಕ್ಷರ-ನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ, 'ಅ' ತಲೆಯ ಮೇಲೆ, 'ಆ' ನಾಸಿಕೆಯಲ್ಲಿ, 'ಇ' ಮತ್ತು 'ಈ' ಎರಡೂ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ, 'ಉ' ಮತ್ತು 'ಊ' ಎರಡೂ ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ, 'ಋ' ಮತ್ತು 'ೠ' ಎರಡು ಗಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ, 'ೡ' ಮತ್ತು 'ೢ' ಎರಡು ಮೂಗುಗಳಲ್ಲ, 'ಏ' ಮತ್ತು 'ಐ' ಎರಡು ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ, 'ಓ' ಮತ್ತು 'ಔ' ಎರಡು ಹಲ್ಲುಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, 'ಅಂ' ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲಟದಲ್ಲಿ, 'ಕ' ಗುಂಪನ್ನು ಬಲ ಹಸ್ತದ ಐದು ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ, 'ಚ' ಗುಂಪನ್ನು ಎಡ ಹಸ್ತದ ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ, 'ಟ' ಮತ್ತು 'ತ' ಗುಂಪನ್ನು ಕಾಲುಗಳ ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ, 'ಪ' ಮತ್ತು 'ಫ' ಬದಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ, 'ಬ' ಮತ್ತು 'ಭ' ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ, 'ಮ' ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ, 'ಯ' ರಿಂದ 'ಸ' ವರೆಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಶರೀರದ ಏಳು ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ, 'ಹಂ' ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, 'ಕ್ಷ' ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತನು ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.