ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ವರुण ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಶುದ್ಧವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತುದಿಗಳಿಂದ ತಲೆಯವರೆಗೆ ದೇಹವನ್ನು ತೊಳೆದ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು. alternatively, ಅಗ್ನಿ ಸ್ನಾನ, ಮಂತ್ರ ಸ್ನಾನ ಅಥವಾ ಶಿವ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು; ಶಿವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿರುವವರಿಗೆ, ಈ ಸ್ನಾನವೇ ಅವರ ಸ್ವಂತದ್ದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಗಿರುವ ಸೂತ್ರದ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಆಚಮನದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಸೂರ್ಯರೂಪ Shivaಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ, ಸ್ವಂತ ಸೂತ್ರದಂತೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಕರಗತಿ (ಮುದ್ರಾ)ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕು. ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ನೀರನ್ನು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ, ಅಥವಾ ಕುಶದ ಗುಡ್ಡೆ ಬಳಸಿ, ಮೂಲಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತೊಡೆದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ‘ಆಪೋಹಿಷ್ಠ’ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ, ಉಳಿದ ನೀರನ್ನು ಘಮಿಸಿ, ದೇವತೆಗೆ ಎಡ ನಾಸಿಕೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದು, ದೇವರನ್ನು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎಡ ನಾಸಿಕೆಯಿಂದ, ಹೊರಗಿನ ಕಪ್ಪುಮಾತು ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, prescribed ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಋಷಿಗಳಿಗೆ, ಭೂತಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಕೆಂಪು ಚಂದನ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೋಳದಷ್ಟು ವೃತ್ತಾಕಾರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕೆಂಪು ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಅವನ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ, ‘ಸ್ವಖೋಲ್ಕಾಯ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಸುಖ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೆ ವೃತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದರ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಮಾಘದ ಪ್ರಸ್ಥದಿಂದ ಅಳೆಯಲಾದ ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಕೆಂಪು ಚಂದನ, ಸುಗಂಧ ನೀರು, ಕೆಂಪು ಹೂಗಳು, ಎಳ್ಳು, ಕುಶ ಮತ್ತು ಮುರಿಯದ ಅಕ್ಕಿ ದಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಬೇಕು. ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು, ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಹಸು ಹಾಲು ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ, ಗುಡಿಗೆ ಮೊಣಕಾಲು ಹಾಕಿ, ವೃತ್ತದೊಳಗಿನ ದೇವತೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ, ಕರಗತ ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ದರ್ಬಾ ಹುಲ್ಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. Offering ಅನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವವನಿಗೆ ಎತ್ತಬೇಕು; ಮತ್ತೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಕರಗತಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಶಿವನನ್ನು ಐಶಾನದಿಂದ ಸದ್ಯಂತದವರೆಗಿನ ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು, ಭಸ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ದೇಹದ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ತಲೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಮುಖ, ಹೃದಯ, ಗುಪ್ತಾಂಗ, ಪಾದಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು. ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಎರಡು ಬಾರಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಿಂದ ತೊಡೆಯಬೇಕು; ಅಥವಾ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೆ, ಕೈಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟು, ಭಸ್ಮದಿಂದ tripuṇḍra ಅನ್ನು ಸುಗಂಧ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ, ನಿತಂಬದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಬೇಕು. Whether round, square, dot, or crescent, tripuṇḍra whichever form on the forehead, arms, crown, and between breasts ಹಾಕಬೇಕು; ಆದರೆ ದೇಹದ ಪೂರ್ಣ ಲೇಪನೆ tripuṇḍraಗೆ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ಆದರಿಂದ tripuṇḍra ಮಾತ್ರ ಹಾಕಬೇಕು; ಪೂರ್ಣ ಲೇಪನೆ ಬೇಡ. ರುದ್ರಾಕ್ಷವನ್ನು ತಲೆ, ಕುತ್ತು, ಕಿವಿ, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು. ಅವು ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣದ, ಮುರಿಯದ, ಶುಭವಾಗಿರಬೇಕು, ಇತರರು ಧರಿಸಿರಬಾರದು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹಳದಿ, ನಂತರ ಕೆಂಪು, ನಂತರ ಕಪ್ಪು ಉತ್ತಮ. ಅವು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಶುದ್ಧವಾದವು ದೊರಕಿದಂತೆ ಧರಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಕೆಳದರ್ಜೆಯವು ಮೇಲದರ್ಜೆಗೆ, ಮೇಲದರ್ಜೆಯವು ಕೆಳದರ್ಜೆಗೆ ಧರಿಸಬಾರದು. ಅಶುದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದಿಗೂ ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಧರಿಸಬಾರದು; ಸದಾ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ—ಹಗಲು ಮೂರು ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಬಾರಿ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಬಾರಿ—ಧರಿಸಬೇಕು. ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ ಆಸನವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆ ಮತ್ತು ದೇವಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ನಂತರ, ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರಧಾರಿ, ಶಾಂತ ಶಿಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಗುರುಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೆ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶಿವ, ಮಹೇಶ್ವರ, ರುದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ಪಿತಾಮಹ, ಲೋಕಚಿಕಿತ್ಸಕ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಪರಮಾತ್ಮ—ಈ ಎಂಟು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ 'ಶಿವ' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹನ್ನೆರಡನೆಯದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಾಲಿಗೆ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶದ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೆ, ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಕೈಗಳಿಗೆ ಚಂದನವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ಕೈ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು purification ಮೂಲಕ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು. ನ್ಯಾಸವು ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿರುವುದು: ಸ್ಥಿತಿ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಲಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ. ಸ್ಥಿತಿ-ನ್ಯಾಸ ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ, ಸೃಷ್ಟಿ-ನ್ಯಾಸ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಗೆ. ಯತಿಗಳಿಗೆ ಲಯ-ನ್ಯಾಸ, ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸಹ; ಪತಿವ್ರತೆ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸ್ಥಿತಿ-ನ್ಯಾಸ. ಕನ್ಯೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ-ನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಬಲಂಗಾಲಿನಿಂದ ಚಿಕ್ಕವೆರಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಿತಿ-ನ್ಯಾಸ. ಬಲಂಗಾಲಿನಿಂದ ಎಡಂಗಾಲುವರೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ-ನ್ಯಾಸ, ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಲಯ-ನ್ಯಾಸ. ‘ನ’ ರಿಂದ ‘ಮ’ ವರೆಗೆ, ಬಿಂದು ಸಹಿತ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆರಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಶಿವನನ್ನು ಹಸ್ತ ಮತ್ತು ಉಂಗುರ ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ಆಯುಧ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಆಯುಧ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ದಶದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಐದು ಕಲಗಳು, ನಿವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಐದು ಭೂತಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಐದು ಭೂತಾಧಿಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವರ ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೃದಯ, ಗಂಟಲು, ಜಿಹ್ವಾ, ಭ್ರುವಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೀಜಾಕ್ಷರದಿಂದ ಬಂಧಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಅವರ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಗುಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉಸಿರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಆಯುಧ-ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಆಯುಧ-ಮುದ್ರಾದಿಂದ ಭೂತಗಂಧಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಇಂತಹ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಶಿವಪೂಜೆಗೆ, ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಾಧನೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.