ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಒಂದು ಭವ್ಯವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವತೆ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ದೇವಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು: “ಗೌತಮ, ಅತ್ರಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಅಂಗಿರಸ ಮತ್ತು ಭರದ್ವಾಜ—ಈ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಗಾಯತ್ರಿ, ಅನುಷ್ಟುಪ್, ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ಬೃಹತಿ ಮತ್ತು ವಿರಾಟ್ ಎಂಬ ಪಂಕ್ತಿಗಳು ಈ ಮಂತ್ರಗಳ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು; ಇಂದ್ರ, ರುದ್ರ, ಹರಿ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದ—ಇವರು ಅವುಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ದೇವತೆಗಳು. ‘ನ’ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಐದು ಮುಖಗಳಿರುವ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಜ್ಜನರಾಗಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಪ್ರಚೋದಿತವಲ್ಲ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಎರಡನೆಯದು, ಐದನೆಯದು ಸ್ವರಿತ (ಉಚ್ಚಾರಣೆಯೊಡನೆ), ಮೂರನೆಯದು ನಿಹತ (ಮಂದವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿತವಾದದ್ದು) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲ ವಿದ್ಯೆ, ಶಿವ, ಶೈವ ಸೂತ್ರ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಅವನ ನಾಮಗಳು—ಇವುಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಶೈವ ಹೃದಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ‘ನ’ ಅಕ್ಷರವು ಶಿರಸ್ಸು, ‘ಮ’ ಅಕ್ಷರವು ಶಿಖೆ, ‘ಶಿ’ ಅಕ್ಷರವು ಕವಚ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ವ’ ಅಕ್ಷರವು ಕಣ್ಣು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ‘ಯ’ ಅಕ್ಷರವು ಅಸ್ತ್ರ, ‘ನಮಃ’, ‘ಸ್ವಾಹಾ’, ‘ವಷಟ್’, ‘ಹುಂ’, ‘ವೌಷಟ್’ ಮತ್ತು ‘ಫಟ್’ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದಾಗ ಅವು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂಲ ಮಂತ್ರವು ಕೆಲವೊಂದು ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೆಯ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಮೂಲಕ, ಜಪ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನಮ್ಮ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ತಾನು ತಿಳಿದಷ್ಟು, ಕಾಲ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಕ್ತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು, ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಯಾವಾಗ, ಎಲ್ಲಿಯದು, ಯಾರು, ಹೇಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಲಗ್ನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕ್ರಮದಲ್ಲಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇರದಿರಲಿ, ಅದು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಶುಭವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೀನರಲ್ಲದ ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ, ಮಂತ್ರಗಳ ಪುಣ್ಯಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದಿಲ್ಲದೆ ಜಪ ಫಲವತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಯೋಗ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ, ಅರ್ಪಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಸದಾ ನಿರಂತರ ಜಪ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಫಲವಿಲ್ಲದದು. ಆದರೆ, ಆದೇಶದಿಂದ, ಯೋಗ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅರ್ಪಣೆಯೊಡನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬನು ಗುರು, ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಬೇಕು. ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ, ವಚನ, ಮನಸ್ಸು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಧನದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಗುರುವನ್ನು ಸದಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ರತ್ನ, ಭೂಮಿ, ಮನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ. ಅವನ ಬಳಿ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ ಆಭರಣ, ಬಟ್ಟೆ, ಧಾನ್ಯ, ಧನ ಇವುಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ತಾನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನಾದರೆ ಧನದ ಬಗ್ಗೆ ಕಿರಾತಿಕೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಬಾರದು; ನಂತರ ತಾನೂ ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಗುರುಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ, ಯಥಾಶಕ್ತಿ, ವಂಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಗುರುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗುರುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಶುದ್ಧ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ, ನಿಯಮಿತ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದ ಶಿಷ್ಯನು ಗುರು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಗುರು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಘೃತದಿಂದ, ಮಂತ್ರಪೂತವಾದ ನೀರಿನಿಂದ, ಶುಭದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಅವನನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ವಸ್ತ್ರ, ಸುಗಂಧ, ಹೂವಿನ ಹಾರ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಶುಭಮಂಗಲ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಸಾಗರತೀರದಲ್ಲಿ, ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ, ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಆದರೂ, ಯಶಸ್ಸು ತರುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಯೋಗದಲ್ಲಿ, ದೋಷರಹಿತವಾಗಿ, ಯೋಗ್ಯ ಕ್ರಮದಂತೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು授ಪಡಿಸಬೇಕು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ, ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಪರಮ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಶಿಷ್ಯನಿಗೂ ಪಠಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ‘ಶುಭವಾಗಲಿ, ಕಲ್ಯಾಣವಾಗಲಿ, ಸೌಂದರ್ಯವಾಗಲಿ, ಪ್ರೀತಿ ಇರಲಿ’ ಎಂದು ಗುರು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಗುರುನಿಂದ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಆದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದು, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ವಿಧಿ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ, ಜೀವನಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೂ, ಇನ್ನಾವುದಕ್ಕೂ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಸಾವಿರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಜಪ ಮಾಡಿದರೆ, ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಒಬ್ಬನು ಲಕ್ಷ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಪಿಸಿದರೆ, ರಾತ್ರಿ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಇರುವವನು ವಿಧಿವಂತನು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ನಿರಂತರ ಜಪ ಮಾಡುವವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಮಾನನಿಲ್ಲದವನು; ಅವನು ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ಗುರುನನ್ನು ಕೂಡ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಉತ್ತರ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೂತು, ಮೌನದಿಂದ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನಂತಹ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಮಂತ್ರಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ದೇಹವನ್ನು ಪುಣ್ಯಮಯವಾಗಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಎರಡರ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಮಂತ್ರಾಸನ, ಸ್ವರೂಪ, ಋಷಿ, ಛಂದಸ್ಸು, ಅಧಿಷ್ಠಾನ ದೇವತೆ, ಬೀಜ, ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಮಾನಸಿಕ ಜಪವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು, ಉಪಾಂಶು ಜಪವನ್ನು ಮಧ್ಯಮವೆಂದು, ವಾಚಿಕ ಜಪವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠವೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಪಕ್ಕೆ ರುದ್ರನು, ಮಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ವಿಷ್ಣು, ಕನಿಷ್ಠಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಧಿಷ್ಠಾನ ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಉಚ್ಚ ಮತ್ತು ನಿಚ್ಚ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಥವಾ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ, ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ಅದು ವಾಚಿಕ ಜಪವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ದೇವತೆ ಮಂತ್ರದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ, ಅದರ ಜಪವಿಧಾನವನ್ನೂ, ಗುರುಶಿಷ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೂ, ಶುದ್ಧತೆ, ಭಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ಪ್ರಿಯ ದೇವಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದಳು.