ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಶಿವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯು ಶಿವತತ್ತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಿಲದೊಳಗಿನ ಎಣ್ಣೆ ಹೊರಬರುವುದು ಹೀಗೆಯೇ, ತನ್ನನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಬಳಿಕ, ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಯು ಚಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಮೊದಲಿಗೆ ನಾದ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಶಬ್ದದಿಂದ ಬಿಂದು ಎಂಬ ಬಿಂದು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ; ಆ ಬಿಂದುದಿಂದ ಸದಾಶಿವ ದೇವರು ಪ್ರकटವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಹೇಶ್ವರನಿಂದ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಾಗೀಶಾ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಯು ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯ ಪರಮ ಶಕ್ತಿ; ಅವಳು ಮಾತೃಗಳ ನಡುವೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಚಲನೆಯಿಂದ ಮಾಯೆಯು ಕಾಲವನ್ನು, ವಿಧಿಯನ್ನು, ನಿರೋಧವನ್ನು, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ನಿರೋಧದಿಂದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ಜೀವಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅವ್ಯಕ್ತವು ಮೂಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಆ ಮೂರು ಗುಣಗಳ ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಸತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್—ಇವುಗಳಿಂದ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತು ಆವರಿತವಾಗಿದೆ; ಆ ಗುಣಗಳು ಚಲಿತಾಗ, ಗುಣಾಧಿಪತಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೂರು ರೂಪಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರಿಂದ ಮಹತ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ತತ್ತ್ವಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು ಶಿವನ ಆದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತವೆ, ಅನಂತ ಜ್ಞಾನಾಧಿಪತಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಕ್ತಿಯ ವಿಭಾಗಗಳು ದೇಹಗಳ ಭೇದದಂತೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಥೂಲ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೆಂದು ಭೇದಿಸಲಾಗಿವೆ. ರುದ್ರನ ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯು ರೌದ್ರೀ; ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ವೈಷ್ಣವೀ; ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೀ; ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಐಂದ್ರೀ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ? ಈ ಜಗತ್ತು ಶಕ್ತಿಯು ಆವರಿಸಿದೆ, ಹೇಗೆ ಆಂತರಾತ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ. ಆದುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲವೂ—ಚಲಿಸುವುದೂ, ಚಲಿಸದುದೂ—ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಲಾ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯು, ಭಗವಂತನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುವ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನ, ಕ್ರಿಯೆ, ಇಚ್ಛೆ ಎಂಬ ಮೂರು ಸ್ವಭಾವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಭು ಸದಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಜಗತ್ತನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾದೇವನ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಫಲಗಳ ನಿಯಂತ್ರಕ; ಅವನು 'ಇದು ಹೀಗಿರಲಿ, ಇದು ಹೀಗಿರಬಾರದು' ಎಂಬ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಯು ಫಲ, ಸಾಧನ, ಕಾರಣ, ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಬುದ್ಧಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ. ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಂತೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲಾ ಫಲಗಳ ಜಗತ್ತನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇಚ್ಛಾರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು. ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳ ಉದಯವು ಶಕ್ತಿಸ್ರೋತಸ್ಸಿನ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿದೆ; ಹೀಗಾಗಿ, ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯದಿಂದ ಶಿವನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಈ ಜಗತ್ತು, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಿಂದ ಉದಯವಾಗಿ, ಶಕ್ತ ಮತ್ತು ಶೈವವಾಗಿದೆ. ಹೇಗೆ ಮಗನು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆ ಭವ ಮತ್ತು ಭವಾನಿಯಿಲ್ಲದೆ ಈ ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಜಗತ್ತು ಇಲ್ಲ; ಜಗತ್ತು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯು ಇಬ್ಬರೂ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಶಿವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವಳನ್ನು ಶಿವಾ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಶಿವನು ಸದಾಶಿವ, ಅವಳು ಮನೋನ್ಮನಿ; ಶಿವನು ಮಹೇಶ್ವರ, ಅವಳು ಮಾಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಪುರುಷನು ಪರಮಪ್ರಭು, ಪ್ರಕೃತಿಯು ಪರಮಮಹಿಲೆ; ರುದ್ರನು ಮಹೇಶ್ವರ, ರುದ್ರಾಣಿಯು ರುದ್ರನ ಪ್ರಿಯೆ. ವಿಷ್ಣು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಭು, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪ್ರಭುವಿನ ಪ್ರಿಯೆ; ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಶಿವನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಿಯೆ. ಸೂರ್ಯನು ಪುಣ್ಯಶಾಂಭು, ಅವನ ಪ್ರಕಾಶವು ಪುಣ್ಯಶಿವ; ಮಹೇಂದ್ರನು ಕಾಮನ ಶತ್ರು, ಶಚಿಯು ಪರ್ವತರಾಜನ ಪುತ್ರಿ. ಅಗ್ನಿಯು ಮಹಾದೇವ, ಸ್ವಾಹಾ ಶರ್ವನ ಅರ್ಧಾಂಗಿನಿ; ಯಮನು ತ್ರಿನಯನ ದೇವ, ಅವನ ಪ್ರಿಯೆ ಪರ್ವತದ ಪುತ್ರಿ. ನಿರೃತಿ ಪುಣ್ಯಪ್ರಭು, ನೈರೃತಿಯು ಪರ್ವತದ ಪುತ್ರಿ; ವರುನನು ಪುಣ್ಯರುದ್ರ, ವರುನಿಯು ಪರ್ವತದ ಪುತ್ರಿ. ವಾಯು, ಚಂದ್ರಕಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿರುವನು, ಶಿವನು, ಶಿವನು ಮೋಹನ; ಯಕ್ಷನು ಯಜ್ಞದ ತಲೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ರಿದ್ಧಿಯು ಪರ್ವತದ ರಾಜನ ಪುತ್ರಿ. ಚಂದ್ರನು ಚಂದ್ರಕಲೆಯುಳ್ಳ ಚಂದ್ರ, ರೋಹಿಣಿಯು ರುದ್ರನ ಪ್ರಿಯೆ; ಈಶಾನನು ಪರಮಪ್ರಭು, ಅವನ ಮಹಾಪ್ರಿಯೆ ಪರಮಮಹಿಲೆ. ಅನಂತನು ಅನಂತ ಕಂಕಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಅವನ ಪ್ರಿಯೆ ಅನಂತ; ಕಾಲಾಗ್ನಿ ರುದ್ರನು ಕಾಲದ ಶತ್ರು, ಕಾಳಿಯು ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯಕರ್ತನ ಪ್ರಿಯೆ. ಪುರುಷನು ಮನು, ಶಾಂಭು; ಶತರೂಪಾ ಶಿವನ ಪ್ರಿಯೆ; ದಕ್ಷನು ಮಹಾದೇವ, ಪ್ರಸೂತಿ ಪರಮಮಹಿಲೆ. ರುಚಿಯು ಭವ, ಭವಾನಿಯು ಅಕುತಿ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಭೃಗು ಭಾಗನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ದೇವ, ಖ್ಯಾತಿಯು ತ್ರಿನಯನನ ಪ್ರಿಯೆ. ಮಾರೀಚಿಯು ಪುಣ್ಯರುದ್ರ, ಸಂಭುತಿಯು ಶರ್ವನ ಪ್ರಿಯೆ; ಗಂಗಾಧರನು ಅಂಗಿರಸ, ಸ್ಮೃತಿಯು ಉಮಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಚಂದ್ರಕಲೆಯ ಮುಕುಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಪ್ರೀತಿಯು ಪಿನಾಕಿನನ ಪ್ರಿಯೆ; ಪುಲಹನು ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವನು, ಅವನ ಪ್ರಿಯೆ ಶಿವನ ಪ್ರಿಯೆ. ಯಜ್ಞದ ನಾಶಕನು ಯಜ್ಞ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಪ್ರಿಯೆ; ತ್ರಿನಯನನು ಇಲ್ಲಿ ತ್ರಿನಯನನಲ್ಲ; ಉಮಾ ಅನಸೂಯಾ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಶ್ಯಪನು ಕಾಲದ ನಾಶಕ ದೇವ, ದೇವಿಯ ತಾಯಿ ಮಹೇಶ್ವರಿ; ವಸಿಷ್ಠನು ಮನ್ಮಥನ ಶತ್ರು, ದೇವಿಯು ಅರುಂಧತಿ. ಶಂಕರನು ಎಲ್ಲ ಪುರುಷರು; ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯು ಮಹೇಶ್ವರಿ; ಎಲ್ಲ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯು ಅವರ ಅವತಾರಗಳು. ಪ್ರಭು ಭೋಗಿಯು; ಪರಮದೇವಿಯು ಭೋಗವಸ್ತು; ಎಲ್ಲ ಕೇಳಬೇಕಾದುದು ಉಮೆಯ ರೂಪ; ಕೇಳುವವನು ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ. ಎಲ್ಲ ಕೇಳಬೇಕಾದುದು ಶಂಕರನ ಪ್ರಿಯೆಯು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ; ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವನು ವಿಶ್ವಾತ್ಮ, ಚಂದ್ರಕಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತ. ಎಲ್ಲ ನೋಡಬೇಕಾದುದು ವಾಗೀಶನ ಪ್ರಿಯೆಯು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ; ನೋಡುವವನು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಭು, ಚಂದ್ರಕಲೆಯ ಮುಕುಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವ. ಈ ರೀತಿ, ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯು ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನ ಐಕ್ಯದಿಂದ, ಎಲ್ಲವೂ—ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ—ಶಕ್ತಿಯು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೊಂದಿಗಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.