ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಅವತಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ಲೋಕಗಳು, ಅವುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು, ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಆವರಣಗಳು—all these vast realms—are all established and sustained by the command of ಶಂಕರ. Whatever exists now, whatever existed in the past, and whatever will come into being in the future; all the directions and intermediate quarters, divisions of time and its parts—everything that is seen or heard in this world is founded upon the power of ಶಿವನ ಆದೇಶ. ಶಂಕರನ ಆದೇಶದಿಂದಲೇ ಭೂಮಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮೋಡಗಳು, ಸಾಗರಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ಇಂದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು—ಜೀವಂತವೋ, ಜಡವೋ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಶಿವನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿವೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದುದು, ಹೇ ಕೃಷ್ಣಾ! ಶಂಭುವಿನ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅಪಾರವಾಗಿವೆ; ಈ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನಾನು ವೇದದ ಬಾಯಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕಲಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ದಾನವರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ, "ನಾನು ವಿಜಯಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ!" "ನಾನು!" ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಾ ಪ್ರಭು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಗುರುತು ಇಲ್ಲದೆ, ಯಕ್ಷನಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತನಾಗಿದ್ದ. ಆ ಯಕ್ಷನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಒಂದು ಹುಲ್ಲಿನ ತುಂಡನ್ನು ತೆಗೆದು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನೀವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಈ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು, ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ದಾನವ ವಿಜಯಿಯಾಗಿದೆ." ಯಕ್ಷನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಜ್ರಪಾಣಿ, ಶಚಿಯ ಅಧಿಪತಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕೋಪಗೊಂಡು, ನಗುತ್ತಾ ಆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಅವನು ಆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಅಲ್ಲದೆ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ವಜ್ರಾಯುಧವನ್ನು ಎಸೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು. ಆ ವಜ್ರಾಯುಧವು ಯಕ್ಷನ ವಜ್ರಕ್ಕೆ ತಡೆದು, ಆ ಹುಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಬದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ನಂತರ, ಲೋಕಗಳ ಬಲಿಷ್ಠ ರಕ್ಷಕರು ಸಹ ಕೋಪದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಆ ಹುಲ್ಲಿನ ತುಂಡಿಗೆ ಎಸೆದರು. ಅದರಿಂದ ಮಹಾ ಅಗ್ನಿ ಜ್ವಾಲೆ ಹೊಗಿತು, ಭಯಾನಕ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು, ಜಲಾಧಿಪತಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದನು—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಲಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಂತೆ. ಹೇ ಕೃಷ್ಣಾ, ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಆ ಹುಲ್ಲಿನ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಯಕ್ಷನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಬಲಹೀನರಾದರು. ಇಂದ್ರನು, ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರಾದವನು, ಕೋಪದಿಂದ ಯಕ್ಷನಿಗೆ "ನೀನು ಯಾರು?" ಎಂದು ಕೇಳಿದನು; ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಯಕ್ಷನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣದೆ ಹೋದನು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಹಿಮಾಲಯದ ದೇವಿಯು, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಸುಂದರ ನಗುತ್ತಾ ಪ್ರकटವಾಯಿತು. ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಂದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದ ದೇವತೆಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದರು; ಅವರು ಆ ದೇವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಯಕ್ಷನಿಗೆ "ಈ ಅಸಾಧಾರಣ ಯಕ್ಷನು ಯಾರು?" ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಆ ದೇವಿಯು ನಗುತ್ತಾ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: "ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಸಂಸಾರ ಚಕ್ರ—ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು—ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ." ಅವನಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮೊದಲಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನಿಂದಲೇ ಮತ್ತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಇನ್ನು ಬೇರೆ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲ—ಅವನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಮಹಾದೇವಿಯು ಅಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಅಂತರಧಾನವಾಗಿದ್ದಳು; ದೇವತೆಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಆಕೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಹೇ ಕೃಷ್ಣಾ, ಈಗ ಮಹೇಶನ ರೂಪಗಳ ಕುರಿತು ಕೇಳು. ಶಿವನು, ಪರಮಾತ್ಮನು, ತನ್ನ ಅವತಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಶಿವನು, ಅಪಾರಾತ್ಮನು, ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಈ ಜಗತ್ತು ಅವನದಾಗಿಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಮಹೇಶಾನ, ಸದಾಶಿವ—ಇವುಗಳು ಶಿವನ ರೂಪಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಐದು "ಬ್ರಹ್ಮ" ರೂಪಗಳೂ ಇವೆ; ಈ ದೇಹಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲವೂ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಯಾವುದೂ ಇವುಗಳ ಹೊರಗೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಐದು ರೂಪಗಳು—ಇಶಾನ, ಪುರುಷ, ಅಘೋರ, ವಾಮ, ಸದ್ಯ—ಇವುಗಳನ್ನು "ಬ್ರಹ್ಮ" ರೂಪಗಳು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಶಾನ ರೂಪವು, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭೋಗಿಯನ್ನು, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಆಳುತ್ತದೆ. ತತ್ಪುರುಷ ರೂಪವು, ಸ್ಥಿರವಾದದು, ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಗುಣಾಧಾರಿತ ಭೋಗ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ. ಪಿನಾಕಿಯ ಅಘೋರ ರೂಪವು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಎಂಟು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬುದ್ಧಿ ತತ್ವವನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ. ಅಗಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಮಹಾದೇವನ ವಾಮದೇವ ರೂಪವು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ. ಶಂಭುವಿನ ಸದ್ಯೋಜಾತ ರೂಪವು, ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಶಾನ ರೂಪವು ಕಿವಿ, ವಾಣಿ, ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು ಪುರುಷ ರೂಪವು ಚರ್ಮ, ಕೈ, ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ವಾಯುವನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಘೋರ ರೂಪವು ಕಣ್ಣು, ಪಾದ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಾಮದೇವ ರೂಪವು ರಸ, ಜಿಹ್ವೆ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ಜಲವನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಸದ್ಯೋಜಾತ ರೂಪವು ಮೂಗು, ಜನನಾಂಗ, ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವನ ಈ ಐದು ರೂಪಗಳನ್ನು ಸದಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅವುಗಳು ಎಲ್ಲ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣ. ಆ ದೇವನ, ದೇವದೇವನ, ಜಗತ್ತು ಎಂಟು ರೂಪಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಅವನಲ್ಲಿ ತಾಳುಹೊಂದಿದೆ, ಹಾರದಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳ ಗುಂಪುಗಳಂತೆ. ಈಶಾನ, ಮಹಾದೇವ ಮತ್ತು ಎಂಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೂಪಗಳು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಭೂಮಿ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ—ಈ ಎಂಟು ರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹೇಶನು ಅವುಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಾನೆ, ಶರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ. ಶರ್ವಿ ಎಂಬ ರೂಪವು, ಶಿವನೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳುವ ಮೂಲ ತತ್ವವೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರವು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.