ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಪೂಜೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಸುಭಗವಾದ ಪದ್ಮದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಾಡಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಪಂಚಮುಖ Shivaನ ರೂಪವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಪಂಚಗವ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುದ್ಧ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ, ಎಂಟು ತೀರ್ಥಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು. ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಕರ್ಪೂರ, ಚಂದನ, ಕುಂಕುಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಪೀಠವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ಬಿಲ್ವಪತ್ರ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಕಮಲ, ನೀಲೋತ್ಪಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಶುಭಕರವಾದ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಎಲೆಗಳು, ದುರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು, ಅಕ್ಕಿ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಮಹಾಪೂಜೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಧೂಪ, ದೀಪ, ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಶುಭಕರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಈ ವ್ರತದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಧರ್ಮೋಚಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಶ್ರೀಪತ್ರ, ನೀಲೋತ್ಪಲ ಮತ್ತು ಕಮಲಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಾವಿರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅಥವಾ ೧೦೮ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಬಿಲ್ವಪತ್ರವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡಬಾರದು; ಒಂದೇ ಬಂಗಾರದ ಕಮಲವು ಸಾವಿರ ಕಮಲಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನೀಲೋತ್ಪಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಪುಷ್ಪಗಳಿಗೂ ಇದೇ ನಿಯಮ; ಇತರ ಹೂಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲ—ಯಾವುದೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಹೂವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು. ಅಷ್ಟಾಂಗ ಅರ್ಘ್ಯವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು; ಧೂಪ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದುದು. ವಾಮದೇವಮುಖಕ್ಕೆ ಚಂದನ, ಪುರುಷಮುಖಕ್ಕೆ ಹರಿತಾಳವನ್ನು ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ಇಶಾನಮುಖದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವರು ಬಿಳಿ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಲೇಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಧೂಪ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಬಿಳಿ ಅಗರು ಅಗೋರಾಮುಖಕ್ಕೆ, ಕಪ್ಪು ಅಗರು ಬಾಯಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪುರುಷಮುಖಕ್ಕೆ ಗುಗ್ಗುಳನ್ನು, ಎಡಭಾಗದ ಸೌಮ್ಯಮುಖಕ್ಕೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು, ಇಶಾನಮುಖಕ್ಕೂ ಉಶೀರ ಮುಂತಾದ ಧೂಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಸಕ್ಕರೆ, ಜೇನು, ಕರ್ಪೂರ, ತುಪ್ಪ, ಚಂದನ, ಅಗರು ಮತ್ತು ಇತರ ಮರದ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿವೆ. ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಕರ್ಪೂರದ ವತ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ, ನಂತರ ದೀಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಪ್ರತಿ ಮುಖಕ್ಕೂ ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಆಚಮನೀಯ ನೀರನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಮೊದಲ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ, ಹೆರಂಬ ಮತ್ತು ಷಣ್ಮುಖನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಎರಡನೇ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರರು ಮತ್ತು ಅಧಿಪತಿಗಳಿಗೆ, ಮೂರನೇ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಭವ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಂಟು ರೂಪಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲೆ ಮಹಾದೇವ ಮತ್ತು ಇತರ ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪಗಳು ಇದ್ದಾರೆ; ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಾಧಿಪತಿಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಪದ್ಮದ ಹೊರಗಡೆ, ಐದನೇ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ, ದಶದಿಕ್ಕಿನ ದಿಕ್ಕಪಾಲಕರನ್ನು ಅವರ ಉಪಚರ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರರು, ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ದೇವಿಯರು ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು, ಯೋಗಿಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ತಾಯಂದಿರನ್ನೂ ಕೂಡ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ದಿಕ್ಕಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಉಪಚರ್ಯರು, ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಚರಾಚರ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೂ ಶಿವನ ಮಹಿಮೆಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೆಂದು ತಿಳಿದು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾಕಾರಗಳ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ, ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ತುಪ್ಪ, ನೀರು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಕರವಾದ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ತಂಬೂಲಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪುನಃ ವಿವಿಧ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ಉಳಿದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಪಾನಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು, ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು, ರಾಜಕೀಯವಾದ, ಆನಂದಕರವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪರ್ಯಾಯಪೂಜೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ವಿಘ್ನ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಜಪ ಮಾಡಿ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ತಾನೇ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಗುರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅಷ್ಟಪತ್ರ ಪುಷ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ವಿದಾಯ ಹೇಳಬೇಕು; ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ದಿನ ಈ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ, ಲಿಂಗ, ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಗುರುಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು. ಗುರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದರೆ, ಭಕ್ತರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಬಡವರು, ಅನಾಥರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು; ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ತಾನೂ ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಕಂದಮೂಲ-ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ, ಹಾಲಿನ ಉಪವಾಸ, ಭಿಕ್ಷಾಟನ, ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ, ರಾತ್ರಿ ಭೋಜನ, ತಾಳಮೇಳದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ, ಸದಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ, ಶುದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವಿಕೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬಹುದು. ಭಸ್ಮದಲ್ಲಿ, ದರ್ಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗುವುದು, ವಲ್ಕಲ ಅಥವಾ ಚರ್ಮ ಧರಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಪಾಲಿಸುವುದು—ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಸದಾ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಭಾನುವಾರ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ಪೂರ್ಣಿಮೆ, ಅಷ್ಟಮಿ, ಚತುರ್ಧಶಿ ಮುಂತಾದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದರೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಮನಸ್ಸು, ಕ್ರಿಯೆ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಶಂಡ, ಪತಿತ, ನಿಷಿದ್ಧಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವರು, ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟವರು ಇವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಿಡಬೇಕು. ಯಾವಾಗಲೂ ಕ್ಷಮೆ, ದಾನ, ದಯೆ, ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸದಾಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು; ತೃಪ್ತಿ, ಶಾಂತಿ, ಜಪ, ಧ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ದಿನ ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಅಥವಾ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸು, ವಾಕ್ಯ, ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕೆ? ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು ಯಾವತ್ತೂ ಅನರ್ಹವಾದ ವರ್ತನೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ನಡೆದರೆ, ಅದರ ತೀವ್ರತೆ ಅಥವಾ ಲಘುತ್ವವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.