ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಒಬ್ಬ ಪವಿತ್ರ ಸಾಧಕನು, ತನ್ನ ವರ್ಣಾಶ್ರಮದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಸ್ವಂತ ಗುಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಡಿದು, ಅವುಗಳೇ ಆದ ಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ, ಅವು ಹೊರಗೆ ಬಂದಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಡಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಆತನು ತನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೃದಯ, ಕಂಠ, ತಾಲು, today, ಭ್ರೂಮಧ್ಯ, ಮತ್ತು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ದಾಟಿ, ಅಷ್ಟಾಂಗ ರೂಪವನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಆತನು ಸ್ವಯಂನನ್ನು ಮಧ್ಯನಾಡಿಯ ಮೂಲಕ ಮುನ್ನಡೆಸಬೇಕು. ಹನ್ನೆರಡು ಆಂಗುಲಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಶಿವನ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ವಾಕನ್ನು ಕೂಡ ಅವನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಲಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಶಕ್ತಿಯ ಅಮೃತಧಾರೆಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಅಮೃತರೂಪವಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಆ ಹನ್ನೆರಡು ಆಂಗುಲಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಚಂದ್ರನ ಪಾರಾಗಿರುವ ಶ್ವೇತಪದ್ಮದಲ್ಲಿ, ಮಹಾದೇವನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನನ್ನು ಅವನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನನ್ನು, ಶುದ್ಧನಾದ, ಮಧುರ ರೂಪದ, ಸ್ಪಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನದ, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ, ತಂಪಾದ ಕಿರಣದ ದೇವರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ದೇವರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ, ಶಿವನ ಅಷ್ಟನಾಮಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೂವಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಪುನಃ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಶಿವನ ಅಷ್ಟನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಿ, ಎಂಟು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಂತಿಮ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಕುಶದ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಸ್ವಯಂನನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಈ ವಿಧಿಯನ್ನನುಸರಿಸಿ, ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಪವಿತ್ರ ಪಾಶುಪತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಪರಮಾಚರಣೆ, ಮತ್ತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಯೋಗವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಅವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಶಿಷ್ಯರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಕೇಳಿದರು: “ಪ್ರಭೋ, ಪರಮ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಪಾಶುಪತರು ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.” ಆಗ ಆಚಾರ್ಯನು ಹೇಳಿದರು: “ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು. ಅತರ್ವಶಿರಸ್ಸು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು, ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ, ತೋಟ ಅಥವಾ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ, ತ್ರಯೋದಶಿ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಶುಚಿಯಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಗುರುನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಅವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ವಿಶೇಷಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ, ಬಿಳಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ, ಬಿಳಿ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ದರ್ಭೆಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಖವಿಟ್ಟು, ಮೂರು ವಿಧದ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಿ, ದೇವಿ ಮತ್ತು ದೇವರನ್ನು ಆವಾಹನೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ‘ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದಾಗ, ದೇಹ ಇರುವವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ದೀಕ್ಷಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಥವಾ, ಆ ಅವಧಿಯ ಅರ್ಧ, ಮತ್ತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ, ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು, ಅದರ ಅರ್ಧ, ಮತ್ತೆ ಅರ್ಧ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು, ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳು, ಆರು ದಿನಗಳು, ಮತ್ತೆ ಅರ್ಧ, ಒಂದು ದಿನ—ಹೀಗೆ ವ್ರತಾವಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ಹೋಮಕ್ಕಾಗಿ, ತುಪ್ಪ, ಸಮಿಧ್, ಪಾಕಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಪುನಃ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತುಂಬಿ, ತತ್ತ್ವಗಳ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ, ಆ ಸಮಿಧ್ ಮತ್ತು ಇತರ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಪಂಚಭೂತಗಳು, ಅವುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಗಳು, ಪಂಚಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ವಿಭಜನೆ, ಐದು ಕರ್ಮದ ವಿಭಾಗಗಳು, ಚರ್ಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಏಳು ಧಾತುಗಳು, ಐದು ಪ್ರಾಣಗಳು, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ, ವಿವೇಕ, ಗುಣಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷ, ಆಸಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ, ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕ್ರಮ, ಕಾಲ—ಇವುಗಳನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮಾಯಾ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಜ್ಞಾನ, ಮಹೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿವತತ್ತ್ವ—ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರಿತು, ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿದಾಗ, ಯಜಮಾನನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ಗೋಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಲುಂಪು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, ಅದನ್ನು ಛರ್ಣಿಸಿ, ಆ ದಿನ ಯಜ್ಞದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು. ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಹಿಂದಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆ ದಿನ ಉಳಿದ ಕಾಲ ಉಪವಾಸವಾಗಿ ಇರಬೇಕು. ಮುಂಜಾನೆ, ಪವಿತ್ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ರುದ್ರಾಗ್ನಿಯ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ಜಟಾಧಾರಿ, ಮುಂಡಿತ, ಅಥವಾ ಏಕಶಿಖಿ ಆಗಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಿರ್ಲಜ್ಜನಾಗಿ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಧರಿಸಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಅಥವಾ ಕಾಶಾಯವಸ್ತ್ರ, ಚರ್ಮ, ಒಬ್ಬೇ ಬಟ್ಟೆ, ಅಥವಾ ಬಗೆಯ ಹತ್ತಿ ಧರಿಸಬಹುದು; ದಂಡ ಮತ್ತು ಮೇಖಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದು. ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಮತ್ತೆ ಕುಳಿತು, ದೇಹವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ಅಗ್ನಿ ಮೊದಲಾದ ಆಥರ್ವಣ ಮಂತ್ರಗಳ ಆರು ಮಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ, ತಲೆಯಿಂದ ಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಶರೀರದ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಭಸ್ಮವನ್ನು ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಭಸ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಓಂ ಅಥವಾ ಶಿವನಾಮದಿಂದ, ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಸಿಂಚನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ, 'ತ್ರಿಯಾಯುಷ' ಎಂಬ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಶಿವಪದವನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ, ಶಿವಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ಮೂರುsandhya ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಇದು ಪಾಶುಪತ ವ್ರತ, ಇದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಬಂಧನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಂಧನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಶಾಶ್ವತ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅಷ್ಟದಳಗಳಿರುವ ಬಂಗಾರದ ಪದ್ಮಾಸನವನ್ನು, ಒಂಬತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಜ್ಜುವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಪದ್ಮದಿಂದ, ಅಥವಾ ಅದು ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಆಸನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಪವಿತ್ರ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತದ ಕ್ರಮವು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.