ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವವನು ಅಥವಾ ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗುವವನು, ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆತನನ್ನು "ರುದ್ರ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನು ಪರಮ ಕಾರಣ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲ. ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಭೌತಿಕ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ, ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಶಿವನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಇದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ರುದ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಶಿವನು ಜಗತ್ತಿನ ತಂದೆ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರಿಗೂ ತಂದೆ. ತಂದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪಿತಾಮಹನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈದ್ಯನು ರೋಗದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಂತೆ, ಶಿವನು ಭೋಗಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭುತ್ವವಿಟ್ಟು ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ವಾಮಿ, ಅದನ್ನು ಮೂಲದಿಂದಲೇ ತೆಗೆದುಹಾಕುವವನು. ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅವನನ್ನು "ಸಂಸಾರದ ವೈದ್ಯ" ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹತ್ತು ಅರ್ಥಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಅವನು ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನೂ—ಸ್ಥೂಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ—ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅಣುವಿನಷ್ಟು ಆತ್ಮಗಳು ಮಾಯೆಯ ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನವು unreal ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಸದಾಶಿವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸರ್ವಜ್ಞನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನು ಪರಮಾತ್ಮ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ಸದಾ ಉನ್ನತ ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವಾಗಿರುವವನು. ಅವನಿಗಿಂತ ಮೇಲೆಯಾದ ಆತ್ಮ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅವನೇ ಪರಮಾತ್ಮ. ಈ ಅಷ್ಟನಾಮವನ್ನು ಗುರುನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ಶಿವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಐದು ನಾಮಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ನಿರೋಧದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಗುಂಟನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ತಾನು ಸೇರಿದ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಣಗಳನ್ನನುಸಾರವಾಗಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅವುಗಳು ಹೊರತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇರಲಿ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾದರೂ ಇರಲಿ. ಹೃದಯ, ಕಂಠ, ತಾಲು, ಭ್ರೂಮಧ್ಯ, ಮತ್ತು ಶಿಖರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಮಧ್ಯನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬೇಕು. ದ್ವಾದಶಾಂಗುಲದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಶಿವನ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ, ವಾಕ್ನ್ನು ಕರಗಿಸಬೇಕು, ನಂತರ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಅದನ್ನು ಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಶಕ್ತಿಯ ಅಮೃತವರ್ಷಣೆಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಸಿಂಚಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಅಮರಾತ್ಮರೂಪವಾದ ಸ್ವವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಬೇಕು. ದ್ವಾದಶಾಂಗುಲದ ಮೇಲಿರುವ ಚಂದ್ರನ ಹಿಂದಿನ ಶ್ವೇತಪದ್ಮದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು. ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನನ್ನು, ಶುದ್ಧನಾದ, ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಶಾಂತ, ಶೀತಲ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ, ಮಧುರ ರೂಪದ ದೇವರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಎಂತಹ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತತೆಯಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಶಿವನ ಅಷ್ಟನಾಮದಿಂದ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಉಸಿರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಶಿವನ ಅಷ್ಟನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಆಘಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಎಂಟು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಂತಿಮ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಕಮಂಡಲುವಿನ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ವವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಶುಭಕರವಾದ ಪಾಶುಪತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಪಾಶುಪತ ಸ್ಥಿತಿ, ಪರಮಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಮ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಪಡೆದವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತ, ನಾವು ಪಾಶುಪತ ವ್ರತದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವರನ್ನು ಪಾಶುಪತರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ಆ ಪರಮ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ, ಆ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತದ ಗುಪ್ತವನ್ನು, ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ವ್ರತವನ್ನು, ಅಥರ್ವಶಿರಸ್ಸು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಸಮಯ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಪೂರ್ಣಿಮೆ; ಸ್ಥಳ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯ, ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ, ತ್ರಯೋದಶಿ ದಿನ, ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಗುರುನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಅವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಬಿಳಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ, ಬಿಳಿ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ದರ್ಭಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ ದರ್ಭ ಹಿಡಿದು, ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಖಮಾಡಿ, ತ್ರಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಿ, ದೇವಿ ದೇವರನ್ನು ಆವಾಹನ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. 'ನಾನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದಾಗ, ದೇಹ ಇರುವವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ದೀಕ್ಷಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಥವಾ ಆ ಅವಧಿಗೆ ಅರ್ಧ, ಮತ್ತೆ ಅರ್ಧ, ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು, ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ, ಮತ್ತೆ ಅರ್ಧ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು, ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳು, ಆರು ದಿನಗಳು, ಅರ್ಧ ದಿನ, ಒಂದು ದಿನ—ಹೀಗೆ ವ್ರತದ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಬಹುದು. ವಿಧಿಯನುಸಾರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಿರ್ಮಲ ಹೋಮಕ್ಕಾಗಿ, ಘೃತ, ಸಮಿಧ್, ಪಾಕಾದಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪುನಃ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತುಂಬಿ, ತತ್ತ್ವಗಳ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ, ಅವೇ ಸಮಿಧ್ ಮತ್ತಿತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪಂಚಭೂತಗಳು, ಅವುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಗಳು, ಪಂಚಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು; ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಭಜನೆ, ಪಂಚಕರ್ಮಗಳು, ಚರ್ಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಏಳು ಧಾತುಗಳು, ಪಂಚ ಪ್ರಾಣಗಳು; ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ, ವಿವೇಕ, ಗುಣಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷ, ಆಸಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ, ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಾಲ; ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನ, ಮಹೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿವ ತತ್ತ್ವ—ಈ ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಶುದ್ಧಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ಯಜಮಾನನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಗೋಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಗುಂಡು ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಸಿಂಚಿಸಿ, ಆ ದಿನ ಯಜ್ಞಪಾಕವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು. ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಹಿಂದಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಆ ದಿನ ಉಳಿದ ಅವಧಿಗೆ ಉಪವಾಸವಿರಬೇಕು. ಮುಂಜಾನೆ, ಪವಿತ್ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೋಮವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ, ರುದ್ರಾಗ್ನಿಯ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.