ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಈ ಪವಿತ್ರ ಶೈವ ಪುರಾಣದ ಕಥನದಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳು, ಮಹಾತ್ಮರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ತತ್ವವನ್ನು ಕುರಿತು ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಿಗೆ, ರೋಗದ ಕಾರಣ ವೈದ್ಯನಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಭ್ರಮೆಯ ಕಾರಣ ಶಿವನಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳು ಕೂಡ ಶಿವನ ದೋಷವಲ್ಲ. ದುಃಖವು ಸ್ವಭಾವತಃ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಅದನ್ನು ಶಿವನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆ ಅಂತರದ ಅಶುದ್ಧತೆ, ಅವರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಅಶುದ್ಧತೆ, ಮಾಯೆಯಂತೆ, ಜಡವಾಗಿದೆ; ಅದು ಸ್ವತಃ ಕ್ರಿಯೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಶಿವನ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆ ಚುಂಬಕದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಲೋಹ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆ ಶಿವನ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಅಶುದ್ಧತೆ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಾನಿಧ್ಯವು ಸದಾ ಇರುವ ಕಾರಣ, ಶಿವನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಜ್ಞಾತನಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಲ್ಲದೆ ಏನು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವನು ಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ಶಕ್ತಿ, ಆದೇಶದ ಸ್ವರೂಪವಾದುದು, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಅವನು ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಅಧಿಪತಿ, ಮೊದಲನೇ ಶಾಸಕ; ಅವನ ಶಾಸನದಿಂದ ಆದೇಶಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಅವನು ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತ. ಯಾರು ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಶಿವನ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಿಂದ “ಸತ್ಯ, ಓಂ, ಅಮೃತ, ಮೃದು” ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂದವು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು, ಸಂಶಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಆನಂದದಿಂದ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ, ವಾಯುದೇವನಿಗೆ ನಮನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದರೂ, ವಾಯು, ಈ ಋಷಿಗಳು ದೃಢ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಜ್ಞಾನವು ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿದೆ: ಪರೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅಪರೋಕ್ಷ. ಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವು ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ, ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದೃಢವಾದುದು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಉಪದೇಶದಿಂದ ತಿಳಿಯುವದು ಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ; ಆದರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋಕ್ಷವು ಅಪರೋಕ್ಷ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ, ಪರಮ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು, “ಆ ಪರಮ ಅಭ್ಯಾಸ ಯಾವದು? ಯಾವ ಮೂಲಕ ಮೋಕ್ಷವು ಅಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಈ ದಿನ ಅದರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿವರಿಸು, ಓ ಮರುತಾ!” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ವಾಯುದೇವನು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ಪರಮ ಧರ್ಮವು ಶೈವಧರ್ಮ, ಇದು ಪರಮ ಅಭ್ಯಾಸ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಅಪರೋಕ್ಷ ಅನುಭವವು ಕಾಣಬಹುದು; ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಐದು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ: ಕ್ರಿಯೆ, ತಪಸ್ಸು, ಜಪ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವು ಪರಮವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉನ್ನತ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪರಮ ಧರ್ಮ ಸಾಧನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ ಎರಡೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ಇದು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪರಮ ಮತ್ತು ಅಪರಮ ಧರ್ಮಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿವೆ; 'ಧರ್ಮ' ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಆಧಾರ. ಪರಮ ಧರ್ಮವು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತುದಿಗಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅದು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಪರಮ ಧರ್ಮವೂ, ಶಾಸ್ತ್ರದ ತಳಭಾಗದಿಂದ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಮ ಧರ್ಮವು ಆತ್ಮನ ಅರ್ಹತೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಅಪರಮ ಧರ್ಮವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಮ ಧರ್ಮವು ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮದ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಇದೆ; ಇದು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಶೈವ ಪರಮ ಧರ್ಮವು ಶೈವ ಅಗಮಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅನೇಕ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು prescribe ಮಾಡಿದ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮರ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಶೈವ ಅಗಮವು ಎರಡು ವಿಧ: ಶಾಸ್ತ್ರಾಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಅಶಾಸ್ತ್ರಾಧಾರಿತ. ಶಾಸ್ತ್ರಾಧಾರಿತ ಅಗಮವು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾರದಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅಶಾಸ್ತ್ರಾಧಾರಿತವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಲು ಹತ್ತು, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಎಂಟು, ಕಾಮಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾರದಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಗಮವು ಬಹು ದೊಡ್ಡದು, ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಭಾಗಗಳಿವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ, ಯೋಗಗುರುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಡಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಾನೆ. ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ, ಇದರ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವಿಸ್ತಾರಕರು: ಮಹಾ ಋಷಿಗಳು—ರುರು, ದಧೀಚಿ, ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಪಮನ್ಯು. ಇವರನ್ನು ಪಾಶುಪತ ಗುರುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇವರ ಗುರುಪರಂಪರೆಗಳು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು. ಅಲ್ಲಿ, ಪರಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ—ಆಚಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ—ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪಾಶುಪತ ಯೋಗವು ಶಿವನನ್ನು ಅಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೃಢವಾಗಿ ಸಾಧನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ಪರಮ ಅಭ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಪಾಶುಪತ ಯೋಗ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇದರಲ್ಲಿನ ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಸಾಧನವನ್ನು ಈಗ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯೋಗವು ಎಂಟು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಇದನ್ನು ಶಿವನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಶೈವ ಜ್ಞಾನವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪರಮ, ಸ್ಥಿರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು; ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ದೃಢತೆ ಇದ್ದವರನ್ನು ಶಿವನು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಪರಮ ಯೋಗವೆಂದರೆ ಶಿವನನ್ನು ಅಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು; ಶಿವನನ್ನು ಅಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡು, ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಜಗತ್ತಿನ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ, ಶಿವನ ಸಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶಿವ, ಮಹೇಶ್ವರ, ರುದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ಪಿತಾಮಹ—ಜಗತ್ತಿನ ಪರಮ ವೈದ್ಯ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಪರಮಾತ್ಮ—ಇವುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರುಗಳು. ಈ ಎಂಟು ಹೆಸರುಗಳು ಶಿವನ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕಗಳು; ಮೊದಲ ಐದು ಹೆಸರುಗಳು ಶಾಂತ್ಯಾತೀತದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಸದಾಶಿವ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು ಐದು ನಿರೂಪಕ ಉಪಾಧಿಗಳ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ; ಈ ಉಪಾಧಿಗಳು ಇಲ್ಲದಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಸರುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಪವಿತ್ರ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಶಿವನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು, ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು, ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಪರಮ ಯೋಗ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗುವ ಮಹಾ ಪಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.