ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರಭು ಎಂದರೆ ಆದೇಶದ ದಾತ, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಸದಾ ಅನುಗ್ರಹವನು ನೀಡುವವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನು, ಯಾವಾಗಲಾದರೂ, ಯಾವುದೋ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತನಾಗಿರುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಅನುಗ್ರಹವು ಯಾವಾಗಲೂ ಅನುಗ್ರಹಿತನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ‘ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ’ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವೇ ಅವಲಂಬಿತವಿಲ್ಲದಿರುವುದು. ಆದರೆ, ಅನುಗ್ರಹಿತನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ಹಾಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ಆತನಿಗೆ ಭೋಗ ಅಥವಾ ಮೋಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ದೇಹಧಾರಿ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ, ಶಿವನ ಆದೇಶದಿಂದ ಅನುಗ್ರಹ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಶಂಭುನ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗದೆ ಇರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ರೂಪವನ್ನಿಂದ ನಿರಾಕಾರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಆ ರೂಪಸ್ವರೂಪದ ಶಿವನು—ಅವನನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ‘ಶೈವ ರೂಪ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನಿರಾಕಾರ ಶಿವನು, ಪರಮ ಕಾರಣ, ಯಾರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಲು, ಹಾಗೂ ಅವನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು, ಈ ರೀತಿಯ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ, ಸ್ವತಃ ಸ್ವಯಂನಿಗೆ ಹೋಲುವ ರೂಪವನ್ನೇ ‘ರೂಪ’ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು; ರೂಪಸ್ವರೂಪದ ಶಿವನ ರೂಪವು ಅವನ ಪರತತ್ವದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಮರದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸುವ ಮುನ್ನ, ಅವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ, ರೂಪಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವವರೆಗೆ—ಇದು ಅವನ ಸ್ಥಿತಿ. ‘ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅದು ಹೊತ್ತಿರುವ ಮರದಿಂದ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತರುವುದಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ, ರೂಪಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೂಜೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪಸ್ವರೂಪದ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ರೂಪಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಯೂ ನೇರವಾಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಮಾಡಿದಂತೆ. ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ನಾವು ಶಿವನನ್ನು ಆ ರೂಪಸ್ವರೂಪದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಪ್ತವಾಗಬೇಕು. ಪರಮೇಶ್ವರನು ರೂಪಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದಂತೆ, ನಾವು ಜೀವಿಗಳು ಕೂಡ ರೂಪಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಶಿವನಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿತರಾಗುತ್ತೇವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಸದಾಶಿವನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ, ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನಿಂದ ರೂಪಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭೋಗ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀವಿಗಳ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ, ಶಿವನು ರೂಪಸ್ವರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಭೋಗ ಎಂಬುದು ಕರ್ಮದ ಫಲ, ಸುಖ-ದುಃಖಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಆದರೆ ಶಿವನಿಗೆ ಕರ್ಮವಿಲ್ಲ, ಅವನು ಯಾವ ರೀತಿ ಭೋಗಿಸಬಹುದು? ಶಿವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಏನನ್ನೂ ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ತಡೆಯುವವರಿಗೆ ದೋಷಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ದೋಷಗಳು ಇಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಲ್ಲಿ restraint (ನಿಗ್ರಹ) ಕಂಡುಬರುವ ಕಾರ್ಯಗಳೂ, ಅವು ಕೂಡ ಶ್ರೀಕಂಠ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವಿಶ್ವದ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಶ್ರೀಕಂಠನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ; ಶಿವನು ‘ಶ್ರೀಕಂಠ’ ಎಂಬ ಲೀಲಾರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ restraint ಪಡೆದವರು, ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ದೋಷವಂತರೇ; ಹೀಗಾಗಿ, ಅವರು ಪಾಪದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಜನರು ಕೂಡ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. restraint ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ತಿರಸ್ಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ; ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ದಂಡನೆ (punishment) ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಭು ಆಗಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳ ಪೂರ್ಣತೆ—ಅವನಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಆಡಳಿತ ಇಲ್ಲದೆ, ಅವನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಭು? ಪ್ರಭುವಿನ ಇಚ್ಛೆ ಸೃಜನಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ; ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಆದೇಶ ಪರಮವಾದುದು. ಅವನ ನಿಯಮ: ‘ಇದು ಮಾಡಬೇಕು, ಇದು ಮಾಡಬಾರದು’—ಅದು ನಿಯಮ. ಆ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣ; ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲ ವರ್ತನೆಗಳು ಹೀಗಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮವಾದುದು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಧರ್ಮವಲ್ಲದುದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ವಿಫಲವಾದಾಗ, ದಂಡನೆ ಉಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿಸ್ತು, ದಂಡನೆಗೆ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದನ್ನು ಹಾನಿಕಾರಕವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸದಾ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರು ಪ್ರಭುವಿನ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಹೀಗಾಗಿ, ಧರ್ಮಸ್ಥರು ದುಷ್ಟರನ್ನು restraint ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ದೋಷವಿಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು ತಿರಸ್ಕಾರಾರ್ಹರು; ಜನರನ್ನು ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಅಸಮರ್ಪಕವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. restraint ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದುದಲ್ಲ; ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು restraint ಮಾಡಿದಾಗ ಅವನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರಪೇಕ್ಷನಾದವನು ಕೂಡ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ restraint ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ, restraint ಮಾಡಿದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಠಿಣತೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ತಪ್ಪಿದ್ದರೂ ಅವನು ಇತರರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ neutrality (ನಿರಪೇಕ್ಷತೆ) ಅನುಸರಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅನುಕಂಪವಿಲ್ಲದೆ ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು—ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಸದಾ ನಿಷಿದ್ಧವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಅಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೈದ್ಯನು ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ಕ್ರೂರತೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಅನುಕಂಪದಿಂದ ಆಗಿದೆ. ಅನುಕಂಪವು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಿತಕರರಿಗೆ ಧರ್ಮವಲ್ಲ; ಹಾನಿಕಾರಕರಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅನುಕಂಪ ತೋರಿದವನು, ಅವನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ರಕ್ಷಣೆ ಶಕ್ತಿಯಿರುವಾಗ neglect (ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ) ಕೂಡ ದೋಷವಾಗಿದೆ; ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದವನು ತಕ್ಷಣ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾವು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇವಲ ತೋರುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಕೂಡ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅನುಕಂಪವು ಯಾವಾಗಲೂ ಧರ್ಮವಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗದು; ಇಚ್ಛಿತ ಫಲವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದೇ ಸ್ವೀಕೃತ, ಉಳಿದವು ಅಲ್ಲ. ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಕಾಮಾದಿ ದೋಷಗಳು ನಿಜವಾಗಿವೆಯೇ; ಆದರೆ, ಅವು ಅವರಿಗಷ್ಟೇ ಸೇರಿವೆ, ಶಿವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ—ಹಾಗೆ, ತಾಮ್ರವನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೂ, ಅದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಬೇರೆ ಇದ್ದಂತೆ. ಬೆಂಕಿಗೆ ತಾಮ್ರದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅಶುದ್ಧತೆ ತಾಳುವುದಿಲ್ಲ; ತಾಮ್ರವೇ ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ, ಬೆಂಕಿ ಅಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಬೆಂಕಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಅಶುದ್ಧವೂ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆ, ಶಿವನ ಶುದ್ಧಸ್ವರೂಪದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಅಶುದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಿದ್ದ ಶಿವನ ಪರಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಅನುಗ್ರಹ, ರೂಪಸ್ವರೂಪದ ಪೂಜೆಯ ಮಹತ್ವ, restraint, ದಂಡನೆ, ಅನುಕಂಪ, ಮತ್ತು ದೋಷಗಳ ಸ್ವರೂಪ—all these are explained, showing the greatness and purity of Shiva, the Supreme Lord.