ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ದಕ್ಷಿಣ್ಯಯಾಗದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ಮಹಾಸಭೆ ಕೂಡಿತು. ಆ ಸಭೆಗೆ ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಸಾಧ್ಯರು, ಮರುತ್ಗಣಗಳು, ಊಷ್ಮಪರು, ಸೋಮಪರು, ಆಜ್ಯಪರು, ಧೂಮಪರು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡ ಬಂದು ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಅಶ್ವಿನಿಕುಮಾರರು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು—all ಮಹಾನ್ ಋಷಿಗಳು—ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಹಾಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಆಗ, ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಮಹರ್ಷಿ ದಧೀಚಿ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿ ದಕ್ಷಿಣ್ಯನನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದರು: “ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲದವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಯೋಗ್ಯನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡದೆ ಹೋದರೆ, ಅದರಿಂದ ಭಾರೀ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಇದು ನಿಶ್ಚಿತ. ದುಷ್ಟರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೇಲುಗೈ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹಾಗೂ ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾದರೆ, ದೇವತೆಗಳ ಕೋಪದ ದಂಡನೆ ತಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.” ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ದಧೀಚಿ ದಕ್ಷಿಣ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು: “ನೀನು ಯಾಕೆ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದ ಭೂತಾಧಿಪತಿಯಾದ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ?” “ನನ್ನಿಗೆ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ಜಟಾಧಾರಿ ರುದ್ರರು ಇದ್ದಾರೆ; ನಾನು ಬೇರೆ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಅರಿಯೆನು. ರಾಜನೇ, ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೀನು ರುದ್ರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸದೆ ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಗೌರವ ನೀಡಿ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಅವನು ಅವಿನಾಶಿ ಸ್ವಾಮಿ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು; ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಪ್ರೇತಪರ್ಯಂತ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಸೇವಕರು. ಅವನು ಪಂಚಭೂತಗಳಿಗೂ ಆತ್ಮಕ್ಕೂ ಅತೀತನು; ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ಯದರ್ಶಿ ಋಷಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಪರಮಾವಿನಾಶಿ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿ—ಅಸ್ತಿತ್ವವೂ ಅಲ್ಲ, ನಾಸ್ತಿತ್ವವೂ ಅಲ್ಲ, ಆದಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಮಧ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅವ್ಯಕ್ತನು, ಶಾಶ್ವತನು. ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಸಂಹಾರಕ, ರಕ್ಷಕ ಮಹೇಶ್ವರನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವ ಆತ್ಮನನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.” “ಈ ಪೂರ್ಣವಾದ ಹೋಮದ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿ ಹಾಗೂ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಇಂದು ಸುರ್ಣಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಾಧಿಪತಿಯಾದ ಅವಿನಾಭಾವ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ರುದ್ರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸದಿರುವುದರಿಂದ, ದಕ್ಷಿಣ್ಯ, ನಿನ್ನ ಈ ಯಜ್ಞ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.” ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮಹರ್ಷಿ ದಧೀಚಿ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ದಧೀಚಿಯವರು ಹೋದರೂ ದೇವತೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ್ಯನನ್ನು ತೊರೆದಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಭೋಗಿಸಬೇಕಾದ ದುರಂತ ಅವಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತ ದೇವಿ, ದೇವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ, “ದಕ್ಷಿಣ್ಯನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಂಹರಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ದೇವಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ದೇವರು ದಕ್ಷಿಣ್ಯಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಗಣಾಧಿಪತಿ ವಿರಭದ್ರನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆ ವಿರಭದ್ರನು ಸಾವಿರ ಮುಖಗಳು, ಸಾವಿರ ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಸಾವಿರ ಗದೆಗಳು, ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳ ಬೊಣಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಪರಶು, ಗದೆಯಿದ್ದವು; ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಧನುಸ್ಸು, ಚಕ್ರ, ವಜ್ರ ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವನು ಭಯಾನಕನಾಗಿದ್ದು, ಚಂದ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಕಿರೀಟವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದನು. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ವಜ್ರವು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವನ ಜಟೆಗಳು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದವು, ಬಾಯಿ ಅಗಲವಾಗಿ ಭಯಾನಕವಾಗಿದ್ದು, ದವಳಗಳು ಹೊರಚಾಚಿದ್ದವು, ಹೊಟ್ಟೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ನಾಲಿಗೆ ಮಿಂಚಿನಂತೆ, ತುಟಿಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು, ಅವನ ಘರ್ಜನೆ ಮೇಘಗಳೂ ಸಮುದ್ರದೂ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದಂತೆ, ಅವನು ಹುಲಿಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು, ಅವನಿಂದ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಕುಂಡಲಗಳು ಎರಡೂ ಜಗತಿನ ತುದಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಂತೆ, ಅವನ ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಲೆಗಳ ಹಾರವಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಮಹಾ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳು, ಪಾದಕಟ್ಟುಗಳು, ಭುಜಬಂದಗಳು—all ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಘಂಟೆಯಂತೆ ಘಂಟೆಯಾಗಿ ನಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಣಿಗಳ ಹಾರ, ಮುತ್ತಿನ ಸರಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವನ ಶೌರ್ಯ ಶರಭ, ಹುಲಿ, ಸಿಂಹಗಳಂತೆ; ಅವನು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಮಹಾ ಗಜದ ಗರಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಪ್ರಕಾಶ ಶಂಖ, ಚಾಮರ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಚಂದ್ರ, ಕಮಲದ ದಂಡಗಳಂತೆ; ಅವನು ಹಿಮಪರ್ವತದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿ, ಜೀವಂತವಾಗಿ, ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಅಗ್ನಿಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು; ಅವನ ಮುತ್ತಿನ ಆಭರಣಗಳು ಹೊತ್ತಿದ್ದವು; ಅವನು ಕಾಲಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಭೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಣಗಿದ್ದು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಸ್ವಾಮಿ ಗಣೇಶನ ಹತ್ತಿರ ಗೌರವದಿಂದ ನಿಂತನು. ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಅವನು ಶುಭಕರ ಹಾಗೂ ಭಯಾನಕ ಭದ್ರಕಾಲಿಯನ್ನೂ—ಮಹೇಶ್ವರನ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು—ತನ್ನೊಡನೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ವಿರಭದ್ರನು ಆ ರುದ್ರಾಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದಾಗ ಭದ್ರೆಯೊಡನೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಂಕರನು “ಶುಭಮಸ್ತು” ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದರು. ವಿರಭದ್ರನು ಹಾಗೂ ದೇವಿಯು ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, “ಪ್ರಭೋ, ನಾನು ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಆಗ, ತ್ರಿಪುರಸಂಹಾರಕನು, ಪಾರ್ವತಿಯ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಘನವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ವಿರಭದ್ರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಗಣಾಧಿಪತೇ, ಭದ್ರಕಾಲಿಯೊಡನೆ ಕೂಡ ದಕ್ಷಿಣ್ಯ ಪ್ರಚೇತಸನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ನಾಶಮಾಡು; ಇದು ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯ.” “ನಾನು ಕೂಡ ಅವಳೊಡನೆ ರೈಭ್ಯಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು, ಗಣಾಧಿಪತೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ನೋಡುವೆನು.” ಗಂಗೆಯ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಕನಖಲಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮರಗಳು, ಸುವರ್ಣಶಿಖರಗಳಿರುವ ಮೆರೂ ಹಾಗೂ ಮಂದರ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ದಕ್ಷಿಣ್ಯನ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ; ನೀನು ತಕ್ಷಣ ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸು.” ಶಂಕರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಹಿಮಾಲಯಾಧಿಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾದ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ಭದ್ರೆಯತ್ತ ತಾಯಿ ಹಸುವಿನಂತೆ ಕರುನನ್ನು ನೋಡುವ ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರು. ಆರುಮುಖಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಘ್ರಾಣ ಮಾಡಿ, ಮುದ್ದಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದರು: “ಪ್ರಿಯ ಭದ್ರೆ, ನೀನು ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ, ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೆ; ನನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ನೀನು ಜನಿಸಿದ್ದೆ. ದಕ್ಷಿಣ್ಯನು ಯಜ್ಞಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಯಜ್ಞಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ, ಗಣಾಧಿಪತೇ, ಅವನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡು.” ಹೀಗೆ ಪವಿತ್ರ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದಕ್ಷಿಣ್ಯಯಜ್ಞದ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ವಿರಭದ್ರ ಮತ್ತು ಭದ್ರಕಾಲಿಯ ಅವತರಣವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.