ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಮದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾದ ಹದಿಮೂರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಧರ್ಮನಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಶುಭಕರ ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದರು; ಅಧರ್ಮನಿಗೆ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ ಪುತ್ರಿಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ನಿಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ, ತಮಸಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ ಧರ್ಮದ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಮತ್ತು ರುದ್ರನ ಪ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದಳು ಸತಿ. ಗಂಡನಿಂದ ಅಪಮಾನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸತಿ, ದಕ್ಷಿಣ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಅವಳ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ದೂಷಿಸಿ ಹೋದಳು. ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ಹಿಮವಂತ ಮತ್ತು ಮೆನಾ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನ ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಸತಿಯನ್ನು ರುದ್ರನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಅನೇಕರನ್ನ ರಚಿಸಿದಂತೆ, ಭೃಗು ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ, ನಾರಾಯಣನ ಪ್ರಿಯಾ, ಜನಿಸಿದರು. ಧಾತಾ ಮತ್ತು ವಿಧಾತಾ ಎಂಬ ದೇವರುಗಳು ಮನ್ವಂತರಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು; ಅವರಿಂದ ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಪುತ್ರರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಇತರರು ಜನಿಸಿದರು. ಭೃಗು ವಂಶಸ್ಥರು ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಸಂಭೂತಿ ಜನಿಸಿ, ಅವಳಿಂದ ಪೌರ್ಣಮಾಸ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಆ ಮಹಾಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರಿಯರಿಂದ ಕಶ್ಯಪನು, ಅನೇಕ ಪುತ್ರರ ತಂದೆಯಾಗಿರುವವನು, ಜನಿಸಿದನು. ಅಂಗಿರಸನ ಪತ್ನಿ ಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಧ್ರ ಮತ್ತು ಶರಭ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಅನೇಕರು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಲೀನರಾದರು. ಪುಲಸ್ತ್ಯನ ಪತ್ನಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ದಂತೋಗ್ನಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ಪೌಲಸ್ತ್ಯರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುಲಹನಿಗೆ ಕ್ಷಮಾ ಎಂಬ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಕಾರ್ದಮ, ಸೂರಿ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣು—ಈ ಮೂವರು, ಅಗ್ನಿತ್ರಯದ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವರು, ತಮ್ಮ ವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕ್ರತುಮಹರ್ಷಿಯ ಪತ್ನಿ ಸನ್ನತಿಯಿಂದ ಕ್ರತುಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಆರೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ವಲಖಿಲ್ಯರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಅನುರೋರದ ಮುಂದೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ಅನುಸೂಯೆಯಿಂದ ಐದು ಅತ್ರೇಯರು ಮತ್ತು ಶಂಖಪದನ ತಾಯಿ ಶ್ರುತಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸತ್ಯನೇತ್ರ, ಹವ್ಯ, ಆಪೋಮೂರ್ತಿ, ಶನೈಶ್ಚರ ಮತ್ತು ಸೋಮ—ಈ ಐವರು ಅತ್ರೇಯರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಅತ್ರಿ ವಂಶಸ್ಥರ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನಡೆದರು. ಊರ್ಜಾದಿಂದ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಏಳು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಪುಂಡರಿಕಾ ಸುಂದರ ರೂಪವಳಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ರಾಜಸ್, ಗಾಯತ್ರ, ಊರ್ಧ್ವಬಾಹು, ಸವನ, ಅನಯ, ಸುತಪ, ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ—ಈ ಏಳು ಜನರನ್ನು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರ ವಂಶಸ್ಥರು ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದರು. ಈ ರೀತಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಅವರ ವಂಶಜರೊಂದಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು; ಏಕೆಂದರೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ದ್ವಿಜರೆ. ಅಗ್ನಿಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ರುದ್ರಾಂಶನು, ಸ್ವಾಹಾ ಎಂಬ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು; ಅವಳಿಂದ ಮೂವರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಪಾವಕ, ಪವಮಾನ ಮತ್ತು ಶುಚಿ—ಈ ಮೂವರು. ಪವಮಾನನು ಮಥಿತನೆಂದು, ಪಾವಕನು ವಿದ್ಯುತ್ನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಶುಚಿ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನಾಗಿ ಸೌರನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಹವ್ಯವಾಹ, ಕವ್ಯವಾಹ, ಹಾಗೂ ಸಹರಕ್ಷ—ಈ ಮೂವರು. ಅವರ ಪುತ್ರರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ದೇವರುಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಸುರರು; ಅವರ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಒಟ್ಟು ನಲವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮಂದಿ. ಇವರು ತ್ರಿವಿಧ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ—ಕಾಮ್ಯ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ; ಎಲ್ಲರೂ ತಪಸ್ವಿಗಳು, ವ್ರತನಿಷ್ಠರು. ಎಲ್ಲರೂ ರುದ್ರಾಂಶರಾಗಿದ್ದು, ರುದ್ರನಿಗೆ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದೆಲ್ಲವೂ ರುದ್ರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಅದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ರುದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಂತೇ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯ ವಂಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಪಿತೃಗಳ ವಿವರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಸ್ಥಾನ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಅವರು ಋತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಋತುಗಳೇ ಎಂಬುದು ವೇದೋಪದೇಶ; ಋತುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಋತುಸಂಬಂಧಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಋತುಗಳ ಕಾಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಾತ್ಮರು ಇಲ್ಲಿಯಲ್ಲೇ ನಿರ್ದೋಷಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ; ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಆಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತ ಮತ್ತು ಬರ್ಹಿಷದ್ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಜ್ಞವಿಲ್ಲದವರು ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞವಂತರಾದವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೃತ್ಯುಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು. ಪಿತೃಗಳಿಂದ ಸ್ವಧಾ ಎಂಬವಳಿಗೆ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಎರಡು ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದರು. ಮೆನಾ ಮತ್ತು ಧರಣಿ—ಇವರಿಂದ ಈ ಸಕಲ ಲೋಕವು ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೆನಾ ಆಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತರ ಪುತ್ರಿ, ಧರಣಿ ಬರ್ಹಿಷದ್‌ರ ಪುತ್ರಿ. ಮೆನಾ, ಹಿಮವಂತನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ಮೈನಾಕ, ಕ್ರೌಂಚ, ಗೌರಿ ಮತ್ತು ಭವನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪುನೀತಳಾದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಜನಿಸಿದರು. ಧರಣಿ, ಮೇರುಪರ್ವತನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ದೈವಿಕ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ, ಸುಂದರವಾದ ಕಂಠವಿರುವ ಮಂದರ ಎಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನಿಸಿದರು. ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಂದರನು ಮೇರುಪರ್ವತನ ಪುತ್ರನಾಗಿ, ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀಕಂಠ ಶಿವನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಯಿತು. ಪುನಃ, ಭೂಮಿಗೆ ಮೂವತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರಿಯರು, ಜೊತೆಗೆ ವೇಲಾ, ನಿಯತಿ ಮತ್ತು ಆಯತಿ ಎಂಬ ಮೂರನೇ ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದರು.