ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಪಾರ್ವತೀದೇವಿಯ ಮಹೋನ್ನತ ಸನ್ಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಪಶುಪತಿ, ತಮ್ಮ ದೇವೀ ಸಮೇತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅವರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಪಶುಪತಿ ಮೋಡಗಳೊಳಗೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡರು; ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಾದ್ಯಗಳ ಗದ್ದಲ ನಿಂತಿತು, ಸೇನೆಗಳ ಘೋಷವೂ ಶಾಂತವಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತ—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಗಳು—ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಸಂಹರಿಸಲು ಮಹೇಶ್ವರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು. ಆ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಸುಟ್ಟುಹೋಗುವಂತಾಯಿತು; ಇದನ್ನು ಕಂಡು ದೇವರು ಭಯಾನಕವಾದ ಅಕಾಲಪ್ರಳಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಅವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾದ, ಭಯಾನಕವಾದ, ದೊಡ್ಡ ಅಗ್ನಿಸ್ಥಂಭ ರೂಪವನ್ನು ಅವರು ಧರಿಸಿದರು. ಆ ಮಹಾಜ್ವಾಲೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಮಹಾ ಅಗ್ನಿಸ್ಥಂಭವು ಪ್ರकटವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಅದ್ಭುತ, ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ, ಶುಭಕರ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಸ್ತ್ರಗಳ ತಾಪವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದ ಆ ಸ್ಥಂಭವನ್ನು ಕಂಡು, ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಕೇಳಿದರು: "ಇದು ಯಾವ ಅದ್ಭುತ ರೂಪವು?" "ಈ ಅಗ್ನಿರೂಪದ ಸ್ಥಂಭವು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತವಾಗಿದೆ—ಇದು ಏನು? ಇದರ ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಶೂರರು, ತಮ್ಮ ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ವಿತರಾಗಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಹೊರಟರು. "ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವಿಷ್ಣುವರು ವರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅದರ ತಳವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೋದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಂಸ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಲು ಹಾರಿದರು; ಹರಿ ಪಾತಾಳವಾಸವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಬಹುದೂರ ಕೆಳಗೆ ಹೋದರು. ಆದರೂ, ಆ ಅಗ್ನಿಸ್ಥಂಭದ ರೂಪವನ್ನು ಯಾರೂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಿಲ್ಲ; ಶ್ರಮದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ವರಾಹ ರೂಪದ ಹರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ಆಗ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿದ್ದಿದ್ದ, ನೋಡಲು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಒಂದು ಕೆತಕಿ ಹೂವನ್ನು ಕಂಡರು. ಅದು ಬಹು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೂ, ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ವಾಡದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು. ತಾನು ತಮಾಷೆ ಮಾಡಿದಂತೆ, ತಲೆಯನ್ನು ಅಲುಗಿಸಿದಾಗ ಆ ಕೆತಕಿ ಹೂವು ಬಿದ್ದಿತು; ಬ್ರಹ್ಮನು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಕೈ ಚಾಚಿದರು. "ಹೂಗಳಾಧಿಪತೇ, ಹೂಗಳ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಯಾಕೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದರು? ನೀನು ಆ ಅಮಿತವಾದ ಆದಿ ಸ್ಥಂಭದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಬಹುದೂರ ಬಿದ್ದಿರುವೆ," ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. "ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ನೋಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು. ಅವನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ನಾನು ಹಂಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ಇನ್ನು ಮುಂದೆ, ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೇ, ನೀನು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ಈ ಸ್ಥಂಭದ ತುದಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ನೋಡಿದನು; ಅಲ್ಲೇ ನಾನು ಸಾಕ್ಷಿ," ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೆತಕಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. "ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದೂ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರವಿದೆ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಚ್ಯುತನು ಅಲ್ಲಿ, ಅಪಾರ ಶ್ರಮದಿಂದ ಕಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಆನಂದದಿಂದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿ, ಅವನಿಗೆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಚ್ಯುತನಿಗೆ, "ಹರಿ, ನಾನು ಸ್ಥಂಭದ ತುದಿಯನ್ನು ನೋಡಿದೆನು—ಅಲ್ಲಿ ಕೆತಕಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆಗ ಕೆತಕಿ ಹೂವು, "ಇದು ಸುಳ್ಳು," ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ರೀತಿ ಅಚ್ಯುತನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು. ಹರಿ ಇದನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಹದಿನಾರು ವಿಧದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೋಸದಿಂದ ಅಗ್ನಿಲಿಂಗವನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸ್ವಯಂ ದೇವರು ಆಗ್ನೇಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ದೇವರನ್ನು ಕಂಡು ಬ್ರಹ್ಮನ ಕೈಗಳು ನಡುಗಿದವು; ಪುನಃ ಅವರು ದೇವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದರು. "ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ ನಿನ್ನ ರೂಪದ ಮೇಲೆ, ಮೋಹದಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ. ದಯಾಳು, ನಿನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಈ ದೋಷವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು," ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. "ಹರಿ, ನೀನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ನೀನು ನನಗೆ ಸಮಾನನಾಗುತ್ತೀ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀ," ಎಂದು ಶಿವನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದರು. "ಇನ್ನೆಂದಿಗೂ ನೀನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು," ಎಂದರು. ಹೀಗೆ, ಬಹುಕಾಲದ ಹಿಂದೆ, ದೇವತೆಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವರು ಹರಿ ಅವರಿಗೆ ಸತ್ಯವಚನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಮ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ಮಹಾದೇವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಗರ್ವವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ತನ್ನ ಭ್ರೂಕುಟಿಯಿಂದ ಭೈರವ ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ಜೀವಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಭೈರವನು ಶಿವನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, "ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆಜ್ಞಾಪಿಸು, ದೇವಾ," ಎಂದನು. "ಈ ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನೀನು ಅವನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಹೊಡೆ," ಎಂದು ಶಿವನು ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಭೈರವನು ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಐದನೇ ತಲೆಯನ್ನು—ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ತಲೆಯನ್ನು—ಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ತನ್ನ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಭೀಕರವಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಆಭರಣಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಹಾರಗಳು, ಉಪ್ಪರಿಕಟ್ಟು, ಜಟಾಮಂಡಲ—all ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ವಾಲುವಂತಾಗಿ, ಭೈರವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಬಳಿ ಬಿದ್ದನು. ಆಗ, ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ದಯಾಮಯ ಅಚ್ಯುತನು ನಮ್ಮ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಧೂಳಿಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿ, ಮಗುವಿನಂತೆ ತಂದೆಗೆ ತುಂಟವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು. "ಪ್ರಭು, ನೀನು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ನೀಡಿದ್ದ ಐದು ಮುಖಗಳ ಗುರುತಿನ ಚಿಹ್ನೆಯು, ಆ ಸ್ವಾಮ್ಯಭಾವದಿಂದ, ಅವನಿಗೆ ಕ್ಷಮಿಸು; ಅವನು ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು. ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅವನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ತೋರಿಸು," ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದನು. ಅಚ್ಯುತನ ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಶಿವನು, ದೇವತೆಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭೈರವನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ದೇವರು, ತಲೆಯಿಲ್ಲದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ, "ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನೀನು ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಇಚ್ಛಿಸುವವನಾದರೂ, ನೀನು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ, ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವೆ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ನೀನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯಬಾರದು—ಯಾವುದೇ ಉತ್ಸವಗಳು ಅಥವಾ ಗೌರವಾಸನಗಳು ಇರಬಾರದು. ಮಹಾಮಹಿಮೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಈಗ ಅನುಗ್ರಹಿಸು; ನನಗೆ ತಲೆಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾತ್ರ ಬೇಕಾಗಿದೆ," ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. "ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ನಿನಗೆ, ಭಗವಂತ, ಬಂಧು, ವಿಶ್ವದ ಮೂಲ, ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುವವನೇ, ಶಂಭು, ಪರ್ವತಧನುಧಾರಿಣಿ," ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. "ರಾಜನಿಲ್ಲದೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಭಯದಿಂದ ಉಳಿಯದು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಯೋಗ್ಯನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸು, ಲೋಕಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೋ, ಮಗನೇ," ಎಂದು ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು. "ನಾನಿನ್ನು ಒಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ—ಈ ಅಪೂರ್ವ ಪರಮದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು: ಎಲ್ಲ ವೈತಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಗೃಹ್ಯ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಆಚಾರ್ಯನಾಗಿರುತ್ತೀ," ಎಂದು ಶಿವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದರು.