ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಮಹೇಶ್ವರನು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದನು. ಅವರ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರವಿತ್ತು, ನಾಗಗಳು ಹಾರವಾಗಿ, ಭುಜಬಂಧವಾಗಿ, ಕೈಗಡಗಡಿಯಾಗಿ, ಮುಂಜಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಚ್ಚುಹರವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿದ್ದವು. ಜಲಂಧರ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರ ಶಿರಸ್ಥಳಗಳ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಅವನು ಉರಿಯುತ್ತಾ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನ ಜಟೆಗಳು ಹೊಳೆಬಟ್ಟೆಯಂತೆ, ಗಂಗೆಯ ಮಹಾ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಅರ್ಧವಾಗಿ ತೋಯ್ದಿದ್ದವು. ಅವನ ರೂಪವು ಪರ್ವತದ ಕೊನೆ ಭಾಗದಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು, ಮುರಿದ ದಂತಗಳ ಮೊಳಕೆಯಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಂತೆ; ಎಡ ಕಿವಿಯ ಬಳಿ ಅವನ ಕಿವಿಯೋಲೆ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಾ ಎತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಅವನ ಧ್ವನಿ ಮಹಾ ಮೇಘದಂತೆ ಘನವಾಗಿತ್ತು; ಅವನು ಮಹಾ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದನು, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯು ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಈ ಭಯಾನಕ ಹಾಗೂ ಮಹಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಮಾಡಿದನು. ರುದ್ರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮೂಲಕ ಜೀವಿಗಳ ನಿರಂತರ ಸೃಷ್ಟಿ ಹರಿವಿನಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬಾರಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಕೇಳಿದಾಗ, ನೀಲಿ-ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ದೇವತೆ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಹೋಲುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಜಟಾಧಾರಿ, ನಿರ್ಭಯ, ನೀಲಕಂಠ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ವೃದ್ಧಿಯೂ ಇಲ್ಲದ, ಮರಣವೂ ಇಲ್ಲದ, ಉರಿಯುವ ಭಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರಿಂದ ಎಲ್ಲ十四 (ಹದಿನಾಲ್ಕು) ಲೋಕಗಳು ತುಂಬಿ ಹೋಯಿತು. ಈ ವಿವಿಧ ರುದ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ರುದ್ರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದನು: “ದೇವತೆಗಳ ದೇವಾ, ದೇವರಾಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವ ರಕ್ತನಯನ! ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು; ಈ ಜೀವಿಗಳು ಮರಣ ಹೊಂದಿರುವವರು.” ಅಂತ ಹೇಳಿದಾಗ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ನಗುತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ನನಗೆ ಇಂತಹ ಸೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲ; ನೀನು ಅಶುಭ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು.” ಆದರೆ ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವರು ಮಹಾತ್ಮರು, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು; ಅವರು ನನ್ನೊಡನೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವರು, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತರಾಗಿರುವರು. ಹಾರನು, ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಾಪಾಸು ಹೋಗಿ, ರುದ್ರರೊಂದಿಗೆ ದೂರ ಉಳಿದರು. ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಆ ದೇವತೆ ಶುಭ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು; ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ತನ್ನ ಬೀಜವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದು, ಜೀವಿಗಳ ಲಯದವರೆಗೆ ಉಳಿದರು. ಆಮೇಲೆ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಜೀವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗದೆ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದನು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಮೊದಲು ಮಹಿಳಾ ವರ್ಗವು ಪ್ರಭುವಿನಿಂದ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ; ಪಿತಾಮಹನು ಸಂಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ, ಜೀವಿಗಳ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ತಪಸ್ಸು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವನ ಅನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಜೀವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಆಲೋಚಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಆಗ, ಆ ಮೂಲ ಪರಮಶಕ್ತಿ, ಅನಂತ, ಲೋಕಗಳ ಮೂಲ, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಶುದ್ಧ, ಅಂತರಾನುಭವದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ, ಮೋಹನವಾದ ಶಕ್ತಿ— ಗುಣರಹಿತ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೂ ಅತೀತ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ, ಅಚಲ, ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತ ವ್ಯಾಪಕ, ಶಾಶ್ವತ, ಸದಾ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ತ್ರಿನೇತ್ರ ದೇವರನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ, ಪರಮೇಷ್ಠಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ತಂದೆ ಬಹು ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು. ಆಗ, ದೇವತೆ ಹರನು, ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ರೂಪದಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಾಗಿ ಪ್ರकटರಾದನು. ಆ ಪರಮ ದೇವರನ್ನು— ಅಂಧಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಅತೀತ, ನಾಶರಹಿತ, ದ್ವಿತೀಯರಹಿತ, ವರ್ಣಿಸಲಸಾಧ್ಯ, ಸೃಷ್ಟಿಯಾತೀತ, ಅಸೃಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವದವರಿಗೆ ಕಾಣದವನೆಂದು— ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಂಡನು. ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಲೋಕಗಳ ದೇವರಾಧಿಪತಿ, ಪರಮಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಏಕವಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ಅಜ್ಞೇಯ, ರೂಪರಹಿತ, ಅಳವಡಲಾಗದ, ವಯಸ್ಸಿಲ್ಲದ, ಸ್ಥಿರ, ಚಲನೆ ಇಲ್ಲದ, ಗುಣರಹಿತ, ಶಾಂತ, ಅನಂತ ಮಹಿಮೆಯ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವನು, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕೊಡುವನು, ಸತ್ತ-ಅಸತ್ತ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನು, ಎಲ್ಲ ಹೋಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅತೀತನು, ಶಾಶ್ವತ, ಶುಭದಾಯಕ, ಶರಣಾಗತಿಯುಳ್ಳನು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಪೂರ್ಣ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯು ಮತ್ತು ವಿನಯವುಳ್ಳ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ, ದೇವತೆ ಮತ್ತು ದೇವಿಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಅವನು ಸತ್ಯಾರ್ಥ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ, ವೇದಗಳ ಸಾರದಿಂದ ಪೋಷಿತವಾದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥವಿರುವ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು: “ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ದೇವಾ, ಮಹಾದೇವಾ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ದೇವರಾಧಿಪತಿ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳಾಧಿಪತಿ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಭು! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಶುಭ ಸ್ವಭಾವ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಾಯಕ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅತೀತ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸುಂದರ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಅಚ್ಯುತ ಮಹಾಮಾಯೆ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಅಚ್ಯುತ ಕಾಮಧೇನು! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಅಚ್ಯುತ ಮಹಾಲೀಲಾ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಅಚ್ಯುತ ಮಹಾಶಕ್ತಿ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ವಿಶ್ವದ ತಾಯಿ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ನೀನು ವಿಶ್ವವೆ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಪೋಷಕಿ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಸ್ನೇಹಿತೆ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಶಾಶ್ವತ ಐಶ್ವರ್ಯದಾರ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಶಾಶ್ವತ ಕಾಲ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಶಾಶ್ವತ ರೂಪ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಶಾಶ್ವತ ಅನುಯಾಯಿ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ತ್ರೈಪುಣ್ಯ ಆತ್ಮದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ತ್ರೈಪುಣ್ಯ ಆತ್ಮದ ರಕ್ಷಕ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ತ್ರೈಪುಣ್ಯ ಆತ್ಮದ ನಾಶಕ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ತ್ರೈಪುಣ್ಯ ಆತ್ಮದ ನಾಯಕ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲೋಕದ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಮಾಡುವವ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ನಿನ್ನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭೂತಗಳನ್ನು ಭಸ್ಮ ಮಾಡುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವವ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ದೇವಾ, ದೇವತೆಗೂ ಅಜ್ಞೇಯ, ನಿನ್ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವರೂಪದ ದರ್ಶನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಸ್ಥೂಲ ಆತ್ಮದ ಶಕ್ತಿಯಾಧಿಪತಿ, ಚಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ, ಸ್ಥಿರಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ನಿನ್ನ ಒಂದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ತತ್ತ್ವಗಳು ಸೇರಿವೆ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ರಾಕ್ಷಸರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರೇಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ನಾಯಕ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಶರಣಾರ್ಥಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಲೋಕಸಂಸಾರದ ವಿಷವೃಕ್ಷದ ಮೊಳಕೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೇವತೆಗಳ ಶಕ್ತಿ, ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವವ! ವಿಜಯವಾಗಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಹೊರಗೆ ಇರುವವ, ಎಲ್ಲ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಇರುವವ!” ಇಂತಹ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.