ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯು tripuṇḍra ಎಂಬ ಶಿವನ ಚಿಹ್ನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ತೀರ್ಥಗಳು, ಗಂಗಾದಿ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ, ಮೂರ್ಛಿತ tripuṇḍra ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ ಫಲ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಏಳು ಕೋಟಿ ಮಹಾ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಶಿವಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿಯನ್ನೊಡ್ಡುವ ಮಂತ್ರಗಳು, ದೇವತೆಗಳ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವ ಮಂತ್ರಗಳು—all these become subject to him who bears tripuṇḍra. tripuṇḍra ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದವನು ಸಾವಿರ ಪುರ್ವಜನ್ಮದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು, ಸಾವಿರ ಭವಿಷ್ಯ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಕುಟುಮ್ಬವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ tripuṇḍra ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದವನು ಎಲ್ಲ ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ; ರೋಗರಹಿತನಾಗಿ, ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಎಂಟು ಐಶ್ವರ್ಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇವ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದು, ದೇವತೆಗಳು ಸೇವಿಸುವ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಇಂದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದ ಲೋಕಪಾಲರು, ವಿಢ್ಯಾಧರರು, ಗಂಧರ್ವರು ಇವರ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವೈಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ tripuṇḍra ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದವನು ಅಪಾರ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅಲ್ಲಿ ನೂರು ಕನ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಯಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ಇರುವುದೋ ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ವಿಷ್ಣು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೂರು ಬ್ರಹ್ಮ ಕಾಲಗಳವರೆಗೆ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಶಿವನ ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛಿತ, ಅಕ್ಷಯವಾದ ವಾಂಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾತನಿಲ್ಲ. ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ tripuṇḍra ಎಂಬುದು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. tripuṇḍra ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಬಿಭೂತಿ ಅಥವಾ tripuṇḍra ಅನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೆ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳ ಬ್ರಹ್ಮನಿರುವ ತನಕ ಭಯಾನಕ ನರಕವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರಾದ್ಧ, ಯಜ್ಞ, ಪಾರಾಯಣ, ಹೋಮ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ, ಪೂಜಾ—all these become subject to him who bears tripuṇḍra with a pure heart; he conquers death. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ; ಬಿಭೂತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಸದಾ ಶುದ್ಧಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪ ನಿವೃತ್ತಿ; ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪರಮ ಪುರಷಾರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲ tripuṇḍra ಅಥವಾ ಬಿಭೂತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಬಿಭೂತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದೇ ಪರಮ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ; ಪ್ರತಿದಿನ ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ tripuṇḍra ಸಮಾನ. ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಬಿಭೂತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ; ಬಿಭೂತಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. tripuṇḍra ಇಲ್ಲದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ತಪಸ್ಸು, ಧ್ಯಾನ, ಜಪ, ದಾನ—all these are not equal; tripuṇḍ್ರ ಇಲ್ಲದೆ ಫಲವಿಲ್ಲ. ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು, ಕನ್ಯೆಗಳು, ಉಪನಯನ ಇಲ್ಲದವರು—ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ನೀರು ಬಳಸಬೇಕು; ನಂತರ ನೀರನ್ನು ತೊರೆದುಬಿಡಬೇಕು. tripuṇḍra ಅನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ನಿಯಮಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಧರಿಸಿದ ಶಿವಭಕ್ತನು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. rudrākṣa ಒಂದನ್ನು ಧರಿಸಿದರೂ tripuṇḍra ಇಲ್ಲದೆ ಅವನ ಜೀವನ ಫಲವಿಲ್ಲ. tripuṇḍra ಮಹಿಮೆ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗುಪ್ತ ರಹಸ್ಯ, ನೀನು ಇದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮೂವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು tripuṇḍra ಅನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಧರಿಸಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳು—ಮೂವರು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ—ಹನನು, ಮುಖ, ಇತರ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. tripuṇḍra ಹನನ ಮೇಲೆ, ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಿಂದ ಭ್ರೂಗಳ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಹಾಕಬೇಕು; ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅನಾಮಿಕ ಬೆರಳಿನಿಂದ, ಪಕ್ಕದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಅಂಗುಳಿಯಿಂದ ರೇಖೆ ಹಾಕಬೇಕು—ಇದು tripuṇḍra. ಮೂರು ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಬಿಭೂತಿ ತೆಗೆದು tripuṇḍra ಅನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹಾಕಬೇಕು; ಇದು ಪರಮ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. tripuṇḍra ಮೂರು ರೇಖೆಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂಬತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿವೆ; ಅವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು. tripuṇḍra ಮೊದಲ ರೇಖೆಗೆ 'ಅ' ಅಕ್ಷರ, ಗೃಹಾಗ್ನಿ, ಭೂಮಿ, ಧರ್ಮ, ರಜೋಗುಣ, ಋಗ್ವೇದ, ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವ—ಇವು ದೇವತೆಗಳು. ಎರಡನೇ ರೇಖೆಗೆ 'ಉ' ಅಕ್ಷರ, ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ, ಆಕಾಶ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸ್ನಾನ, ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರ—ಇವು ದೇವತೆಗಳು. ಮೂರನೇ ರೇಖೆಗೆ 'ಮ' ಅಕ್ಷರ, ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿ, ಪರಮಾತ್ಮ, ರಾತ್ರಿಯು, ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ, ಸಾಮವೇದ, ತೃತೀಯ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಶಿವನು ಸ್ವತಃ—ಇವು ದೇವತೆಗಳು. tripuṇḍra ಹಾಕುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗದ ಅಧಿಪತಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ tripuṇḍra ಹಾಕಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ. tripuṇḍra ಹಾಕಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳು—ಮೂವತ್ತೆರಡು, ಹದಿನಾರು, ಎಂಟು, ಐದು—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು; ಇತರ ಸ್ಥಳ ಬೇಡ. tripuṇḍra ಹಾಕಬೇಕಾದ ಮುಕುಟ, ಹನು, ಎರಡು ಕಿವಿಗಳು, ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಮೂಗು, ಬಾಯಿ, ಗಂಟು, ಎರಡು ಕೈಗಳು, ಮೊಣಕಾಲುಗಳು, ಹೃದಯ, ಪಾರ್ಶ್ವಗಳು, ನಾಭಿ, ವೃಷಣಗಳು, ಜಂಗೆಗಳು, ಪಾದಗಳು—ಇವು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಳಗಳು. ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿ, ಜಲ, ಭೂಮಿ, ವಾಯು, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಭೂಮಿ, ಧ್ರುವ, ಚಂದ್ರ, ಜಲ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಪ್ರಭಾತ, ಬೆಳಕು—ಇವು ಎಂಟು ವಸುಗಳು. ಇವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದರೂ tripuṇḍra ಹಾಕಬೇಕು; ಅಥವಾ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಹದಿನಾರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ tripuṇḍra ಹಾಕಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ tripuṇḍra ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದವನನ್ನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ.