ಶಿವಪುರಾಣಮ್
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ಈ ದೇವರು, ಮಹಾದೇವರು, ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಜಗತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿ. ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ, ಪರಮಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಕಾಣಬಹುದು—ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅಲ್ಲ. ರುದ್ರ, ಹರಿ, ಹರ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವಾಧಿಪತಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಸದಾ ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳಬೇಕಾದುದು ಏನು? ಶಿವನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಭಕ್ತಿಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಅನುಗ್ರಹವೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ—ಹುಳಿಯಿಂದ ಮೊಳ್ಳೆಯು, ಮೊಳ್ಳೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹುಳಿಯು ಹುಟ್ಟುವಂತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ, ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗಿ, ದ್ವಿಜರೆ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ವೇದಜ್ಞಾನ ಸಾರ, ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳೆಲ್ಲ ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ. ಈಗ, ಪರಮಗತಿಯೇನು? ಅದರ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಾಧನವೇನು? ಯಾವ ವಿಧದ ಸಾಧಕನು ಬೇಕು? ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು ಎಂದು ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಗುರಿಯು—ಶಿವಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು; ಸಾಧನ—ಅವನ ಸೇವೆ; ಸಾಧಕ—ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾಶವಾಗುವ ಫಲಗಳ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನು. ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಒಂದೊಂದೇ ಹಂತವಾಗಿ ಶಿವನ ಲೋಕವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪರಮಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ದೇವರು ತಾನೇ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವುಗಳ ಸಾರವನ್ನೂ ಸಾಧನಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಕಿವಿಯಿಂದ ಶ್ರವಣ, ಬಾಯಿಂದ ಪಠಣ. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಿಂತನೆ—ಇದು ಮಹಾಸಾಧನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು, ಪಠಿಸಬೇಕು, ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಈ ಸಾಧನೆಯು ನಮಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಪ್ರಮಾಣ; ಅದರ ಮೂಲಕ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳ ಪೂರಣೆಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿರತರಾಗಬೇಕು. ಜನರು ಕಣ್ಣುಮುಂದೆ ಕಾಣುವದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಕಾಣದೆಯೇ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ಕೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಅರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶ್ರವಣವೇ ಮುಖ್ಯ; ಗುರುನ ಮುಖದಿಂದ ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುವವನು ಪಠಣ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆ ಮುಂತಾದ ಉಳಿದನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ, ಶಿವಯೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಲೋಕ್ಯ ಮುಂತಾದ ಹಂತಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ನಂತರ, ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳೂ, ಎಲ್ಲ ಆನಂದಗಳೂ ಕರಗುತ್ತವೆ; ಈ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಭರಿಸಿ, ನಂತರ ಶುಭಫಲ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ಮೇಲೆ, ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಯಾವ ರೀತಿಯ ಧ್ಯಾನ, ಯಾವ ರೀತಿಯ ಶ್ರವಣ, ಪಠಣ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ, ತರ್ಕದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಶಿವನ ಗುಣ, ರೂಪ, ಲೀಲೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಾ, ಪಠಣ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುವುದೇ ಧ್ಯಾನ. ಇದು ದೇವರ ದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಸಾದ್ಯವಾಗುವದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪಾಟ್ಯ, ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಚನಗಳು ಅಥವಾ ಭಾಷಣದ ಮೂಲಕ ಶಿವನ ಮಹಿಮೆಯ ಹೆಸರು, ಗುಣ, ರೂಪ, ಲೀಲೆಯನ್ನು ರಸದಾಯಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸುವುದೇ ಪಠಣ, ಇದು ಮಧ್ಯಮ ಸಾಧನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಾಧನದ ಮೂಲಕ, ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಶಿವನ ಕುರಿತಾದ ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಮನಸ್ಸು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಹೆಂಗಸಿನ ಆಟದ ಅಪ್ಪುಗೆಯಂತೆಯೇ ಕೇಳುವುದು—ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶ್ರವಣ. ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ಮೊದಲಿಗೆ ಶ್ರವಣ; ನಂತರ ಪ್ರಭುಪತಿಯನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು; ಅದು ದೃಢವಾದಾಗ ಧ್ಯಾನವು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಶಂಕರನ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಧನೆಯ ಮಹಿಮೆ ಕುರಿತು ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಗುರು ವ್ಯಾಸ, ಪರಾಶರಮುನಿಯ ಪುತ್ರ, ಪವಿತ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯಾದೃಚ್ಛಯಾ, ಭಗವಾನ್ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಾಸರು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು, ಅವ್ಯಯನನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರವಾಗಿ ಪಾದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿ, ದೇವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಆಸನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಆ ಮುನಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಓ ಮುನಿ, ನೇರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸು; ಇಲ್ಲೆ, ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಇರುವಾಗ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೀ?" ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಸರು ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು: ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ—ವೇದಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಗುರುನಾಗಿದ್ದರೂ, ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುವ ಜ್ಞಾನ ನನಗೆ ಉದಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ—ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯ. ನಾನು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಕಾರಣ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ವ್ಯಾಸಮುನಿಯ ವಿನಂತಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಮುಕ್ತಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು: "ಶ್ರವಣ, ಕೀರ್ತನ, ಧ್ಯಾನ—ಈ ಮೂರು ಮಹಾಸಾಧನಗಳು, ವೇದಗಳಿಂದ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಅಭ್ಯಾಸ." ಹಿಂದೆ ನಾನು ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದ್ದೆ, ಬೇರೆ ಸಾಧನಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಿಂದ ಚಂಚಲವಾಗಿದ್ದೆ. ಸ್ಥಿರವಾದ ಮಂದರಾಚಲದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದೆ. ಆಗ ಶಿವನ ಆದೇಶದಿಂದ, ಗಣನಾಥ, ಸರ್ವಸಾಕ್ಷಿ, ದಯಾಳು ನಂದಿಕೇಶ್ವರನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಅವರು ಸSneಹದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ಪರಮಸಾಧನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು: "ಶ್ರವಣ, ಕೀರ್ತನ, ಧ್ಯಾನ—ವೇದಾನುಮೋದಿತವಾದವು." ಈ ತ್ರಿಸಾಧನವನ್ನು ಶಿವನು ತಾನೇ ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ: "ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಶ್ರವಣ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡು." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಪ್ರಭು, ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು; ಓ ಸೂತ, ಶ್ರವಣದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ತ್ರಿಸಾಧನವನ್ನು ನೀವು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಶ್ರವಣ ಮುಂತಾದ ತ್ರಿಸಾಧನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಯಾವ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಯಾವ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ, ಯಾವ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಸಾದ್ಯ? ಆಗ, ಶ್ರವಣ ಮುಂತಾದ ತ್ರಿಸಾಧನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಶಂಕರನ ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಈ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.