ಋಷಿಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸುತ್ತ ಮಹರ್ಷಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. "ಋಷಿಗಳೆಲ್ಲರೂ, ನಿರ್ದೋಷ Shivaನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಈ ಶೈವಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಇದು ಪುರಾಣ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೂ ವೇದಗಳ ಸಾರವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಗಾನಗಳು ಪ್ರೀತಿ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಅವು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ತರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವೇದಾಂತದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದ ನಿಜವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪುರಾಣವು, ವೇದಗಳ ಸಾರವಾದುದು, ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದ ಅನೇಕ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಷಡ್ವಂಶಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವಿವಾದವು ಉಂಟಾಯಿತು: 'ಇದು ಪರಮ, ಇದು ಅಲ್ಲ' ಎಂದು. ಅವರು ಅವಿನಾಶಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನನ್ನು, ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಹತ್ತಿದರು. ಎಲ್ಲರೂ ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀವು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲ.' 'ಯಾರು ಆ ಪರಮ ಪುರುಷ? ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೂ ಮೀರಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಪರಾತ್ಪರ, ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಮಾತು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅವು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ. ಯಾರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಅವರಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತವೆ?' 'ಈ ದೇವರು, ಮಹಾದೇವರು, ವಿಶ್ವದ ಸ್ವಾಮಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವವರು; ಅವರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು, ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.' 'ರುದ್ರ, ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸದಾ ಅವರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ? ಶಿವನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ದೇವತೆಗಳ ಭಕ್ತಿ ಅವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಬೀಜದಿಂದ ಮೊಳಕೆಯು, ಮೊಳಕೆಯಿಂದ ಬೀಜವು ಹುಟ್ಟುವಂತೆ.' 'ಆದರಿಂದ, ಸ್ವಾಮಿಯ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ, ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗಿ, ದ್ವಿಜಜನರೇ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.' 'ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ, ವೇದದ ಜ್ಞಾನಸಾರವನ್ನು, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.' 'ಈಗ, ಪರಮ ಗುರಿಯೆನು? ಅದರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನವೆನು? ಯಾವ ವಿಧದ ಸಾಧಕ ಬೇಕು? ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು.' 'ಗುರಿ ಎಂದರೆ ಶಿವಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು; ಸಾಧನ ಎಂದರೆ ಶಿವನ ಸೇವೆ; ಸಾಧಕ ಎಂದರೆ ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾಶವಾಗುವ ಫಲಗಳ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವನು.' 'ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅವನು ದೇವರ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅವನ ಲೋಕವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ.' 'ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪರಮ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಸಾಧನಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಮಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ.' 'ಸಾರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸಾರ ಮತ್ತು ಸಾಧನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳುವುದು, ಬಾಯಿಂದ ಪಠಿಸುವುದು.' 'ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದು ಮಹಾ ಸಾಧನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು, ಪಠಿಸಬೇಕು, ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಬೇಕು.' 'ಈ ಸಾಧನವೇ ನಮ್ಮ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ; ಇದರ ಮೂಲಕ ಪರಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರಿ, ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಸಾಧನೆಗೆ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ.' 'ಜನರು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಕಾಣುವುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ನೇರವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ತಿಳಿದು, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.' 'ಆದುದರಿಂದ, ಶ್ರವಣವೇ ಮುಖ್ಯ; ಗುರುನ ಬಾಯಿಂದ ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಉಳಿದುದನ್ನು—ಪಠಣ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆ—ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ.' 'ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಪಠಣದಿಂದ ಚಿಂತನೆವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ, ಶಿವಯೋಗವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸಾಳೋಕ್ಯಾದಿ ಫಲಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.' 'ನಂತರ, ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಆನಂದಗಳು ಕರಗುತ್ತವೆ; ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಈ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕು, ನಂತರ ಶುಭವು ಆರಂಭದಿಂದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.' 'ಓ ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಯಾವ ರೀತಿಯ ಚಿಂತನೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯ ಶ್ರವಣ? ಪಠಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಇದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳು.' 'ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ, ತರ್ಕದ ಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಶಿವನ ಗುಣ, ರೂಪ, ಲೀಲೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಪೂಜನೆ, ಪಠಣ ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದು—ಇದು ಪರಮ ದರ್ಶನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು.' 'ಗಾನದಿಂದ, ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಮಾತುಗಳಿಂದ, ಶಂಭುವಿನ ಮಹಿಮೆಯ ಹೆಸರನ್ನು, ಗುಣ, ರೂಪ, ಲೀಲೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಸಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸುವುದು—ಇದು ಪಠಣ, ಮಧ್ಯಮ ಸಾಧನವೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.' 'ಯಾವುದೇ ಸಾಧನದಿಂದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಶಿವನ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕಿವಿಯಿಂದ ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳುವುದು, ಹೆಂಗಸಿನ ಆಟದ ಅಪ್ಪಿಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ, ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶ್ರವಣ.' 'ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ಮೊದಲಿಗೆ ಶ್ರವಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪಠಣ, ಅದು ದೃಢವಾದಾಗ ಚಿಂತನೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಶಂಕರನ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.' 'ಈ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮಹಿಮೆ ಕುರಿತು, ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಒಂದು ಘಟನೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.' 'ಬಹಳ ಕಾಲ ಹಿಂದೆ, ನನ್ನ ಗುರು ವ್ಯಾಸ, ಪಾರಾಶರರ ಪುತ್ರ, ಸರಸ್ವತಿಯ ಪವಿತ್ರ ತಟದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.' 'ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಧನ್ಯ Sanatkumara, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗುರುದೇವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು.' 'ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತನಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಾಸರು, ಅವಿನಾಶಿಯ Sanatkumaraರನ್ನು ಕಂಡರು; ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮಹರ್ಷಿ ಬಹಳ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದರು.' 'ಹಸ್ತಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ದೇವತೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಸನವನ್ನು ನೀಡಿದರು; ಸಂತೃಪ್ತ Sanatkumara, ಬಾಗಿ ಕುಳಿತ ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.' 'ಋಷಿಯೇ, ನಿಜವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅದು ನೇರ ಅನುಭವದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು; ಇಲ್ಲಿ, ಶಿವನನ್ನು ಸಂಗವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?' 'ಕುಮಾರನು ಈ ರೀತಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ವ್ಯಾಸರು ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೇಳಿದರು: ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ—ವೇದದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.' 'ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ, ನಾನು ಹೀಗೆ ಇದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರು ಆಗಿದ್ದರೂ, ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿ.' 'ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ—ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ. ನಾನು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಇದರ ಕಾರಣ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು.