प्रदक्षिणं प्रणामं च स्तवं चात्मसमर्पणम् विज्ञापनं च कार्याणां कुर्याद्विनयपूर्वकम्
प्रदक्षिणा, प्रणाम, स्तुति, आत्मसमर्पण और अपनी प्रार्थना विनम्रता से करें।
अर्घ्यं पुष्पांजलिं दत्त्वा बद्ध्वा मुद्रां यथाविधि पश्चात्क्षमापयेद्देवमुद्वास्यात्मनि चिंतयेत्
अर्घ्य और पुष्पांजलि अर्पित कर, विधिपूर्वक मुद्रा बांधें, फिर देवता से क्षमा माँगें और उसे अपने हृदय में ध्यान करें।
पाद्यादिमुखवासांतमर्घ्याद्यं चातिसंकटे पुष्पविक्षेपमात्रं वा कुर्याद्भावपुरस्सरम्
यदि बहुत कमी हो, तो केवल पुष्प अर्पित करें, या पाद्य से लेकर मुखवास और अर्घ्य तक के मुख्य कर्म श्रद्धा से करें।
तावतैव परो धर्मो भावने सुकृतो भवेत् असंपूज्य न भुञ्जीत शिवमाप्राणसंचरात्
फिर भी, भक्ति से ही परम धर्म पूरा होता है; पूजन किए बिना भोजन न करें, केवल प्राण निकलने की दशा छोड़कर।
यदि पापस्तु भुंजीत स्वैरं तय्स न निष्कृतिः प्रमादेन तु भुंक्ते चेत्तदुद्गीर्य प्रयत्नतः
यदि कोई पापी स्वेच्छा से खा ले, तो उसके लिए कोई प्रायश्चित्त नहीं; लेकिन यदि भूल से खा ले, तो उसे यत्नपूर्वक बाहर निकाल दे।
स्नात्वा द्विगुणमभ्यर्च्य देवं देवीमुपोष्य च शिवस्यायुतमभ्यस्येद्ब्रह्मचर्यपुरस्सरम्
स्नान कर, देवता का दुगुना पूजन कर, देवी के साथ उपवास कर, ब्रह्मचर्य के साथ शिव की दस हज़ार बार पूजा करें।
परेद्युश्शक्तितो दत्त्वा सुवर्णाद्यं शिवाय च शिवभक्ताय वा कृत्वा महापूजां शुचिर्भवेत्
दूसरे दिन, अपनी सामर्थ्य अनुसार, सोना या अन्य दान शिव या शिवभक्त को दें, महापूजा करें और शुद्ध हो जाएँ।
अनुक्तं चात्र पूजायाः कमलोपभयादिव यत्तदन्यत्प्रवक्ष्यामि समासान्न तु विस्तरात्
यहाँ पूजन में जो कमल आदि का उपयोग या अन्य बातें नहीं कही गई हैं, उन्हें मैं संक्षेप में बताऊँगा, विस्तार से नहीं।
हविर्निवेदनात्पूर्वं दीपदानादनन्तरम् कुर्यादावरणाभ्यर्चां प्राप्ते नीराजने ऽथ वा
हवन अर्पित करने से पहले और दीप देने के बाद, जब आरती का समय आए या उसी समय, आवरणों की पूजा करनी चाहिए।
तत्रेशानादिसद्यांतं रुद्राद्यस्त्रांतमेव च शिवस्य वा शिवायाश्च प्रथमावरणे जपेत्
वहाँ, पहले आवरण में, ईशान से सद्यंत और रुद्र से अस्त्रांत तक के मंत्रों का, या शिव और शिवा के लिए, जप करना चाहिए।
ऐशान्यां पूर्वभागे च दक्षिणे चोत्तरे तथा पश्चिमे च तथाग्नेय्यामैशान्यां नैरृते तथा
उत्तर-पूर्व, पूर्व, दक्षिण, उत्तर, पश्चिम, दक्षिण-पूर्व, उत्तर-पूर्व और दक्षिण-पश्चिम दिशाओं में भी इसी प्रकार—
वायव्यां पुनरैशान्यां चतुर्दिक्षु ततः परम् गर्भावरणमाख्यातं मन्त्रसंघातमेव वा
उत्तर-पश्चिम, फिर से उत्तर-पूर्व, चारों दिशाओं में, फिर सबसे भीतर का आवरण बताया गया है, या मंत्रों का समूह।
हृदयाद्यस्त्रपर्यंतमथवापि समर्चयेत् तद्बहिः पूर्वतः शक्रं यमं दक्षिणतो यजेत्
हृदय मंत्र से अस्त्र मंत्र तक, या अन्यथा, पूजा करनी चाहिए; उसके बाहर, पूर्व में इन्द्र और दक्षिण में यम की पूजा करनी चाहिए।
वरुणं वारुणे भागे धनदं चोत्तरे बुधः ईशमैशे ऽनलं स्वीये नैरृते निरृतिं यजेत्
पश्चिम भाग में वरुण, उत्तर में कुबेर, बुध; उत्तर-पूर्व में अग्नि अपने स्थान पर, दक्षिण-पश्चिम में निरृति की पूजा करनी चाहिए।
मारुते मारुतं विष्णुं नैरृते विधिमैश्वरे बहिःपद्मस्य वज्राद्यान्यब्जांतान्यायुधान्यपि
उत्तर-पश्चिम में वायु, उत्तर-पूर्व में विष्णु, दक्षिण-पश्चिम में नियत ईश्वर; कमल के बाहर, वज्र आदि शस्त्रों की, कमल के अंत तक, पूजा करनी चाहिए।
प्रसिद्धरूपाण्याशासु लोकेशानां क्रमाद्यजेत् देवं देवीं च संप्रेक्ष्य सर्वावरणदेवताः
दिशाओं के प्रसिद्ध रूपों की क्रम से पूजा करनी चाहिए; देव और देवी को देखकर, सभी आवरणों की देवताओं की भी।
बद्धांजलिपुटा ध्येयाः समासीना यथासुखम् सर्वावरणदेवानां स्वाभिधानैर्नमोयुतैः
हाथ जोड़कर, सुखपूर्वक बैठे हुए, उनका ध्यान करना चाहिए; सभी आवरणों के देवताओं को उनके अपने नामों के साथ नमस्कार करना चाहिए।
पुष्पैः संपूजनं कुर्यान्नत्वा सर्वान्यथाक्रमम् गर्भावरणमेवापि यजेत्स्वावरणेन वा
फूलों से पूजा करनी चाहिए, सभी को क्रम से प्रणाम करते हुए; सबसे भीतरी आवरण की भी पूजा करनी चाहिए, या अपने आवरण के अनुसार।
योगे ध्याने जपे होमे वाह्ये वाभ्यंतरे ऽपि वा हविश्च षड्विधं देयं शुद्धं मुद्गान्नमेव च
योग, ध्यान, जप, हवन, चाहे बाहरी हो या भीतरी, हवन छह प्रकार का, शुद्ध और मूंग के अन्न का होना चाहिए।
पायसं दधिसंमिश्रं गौडं च मधुनाप्लुतम् एतेष्वेकमनेकं वा नानाव्यंजनसंयुतम्
दूध और दही मिला हुआ खीर, गुड़ और शहद से मीठा किया हुआ, इनमें से कोई एक या अनेक, तरह-तरह के व्यंजनों के साथ।
गुडखंडन्वितं दद्यान्मथितं दधि चोत्तमम् भक्ष्याण्यपूपमुख्यानि स्वादुमंति फलानि च
गुड़ के टुकड़ों के साथ मथी हुई उत्तम दही देनी चाहिए, और अपूप जैसे मुख्य मिष्ठान्न तथा स्वादिष्ट फल।
रक्तचन्दनपुष्पाढ्यं पानीयं चातिशीतलम् मृदु एलारसाक्तं च खण्डं पूगफलस्य च
लाल चंदन और फूलों से सुसज्जित, बहुत ठंडा पानी, कोमल, इलायची के रस से युक्त, और सुपारी का टुकड़ा।
दलानि नागवल्ल्याश्च युक्तानि खदिरादिभिः गौराणि स्वर्णवर्णानि विहितानि शिवानि च शैलमेव सितं चूर्णं नातिरूक्षं न दूषितम्
नागवेल के पत्ते, खदिर आदि के साथ मिले हुए, गोरे रंग के, सुनहरे, ठीक से तैयार किए हुए, शुभ; पहाड़ जैसे सफेद चूर्ण, न ज्यादा कड़ा, न खराब।
कर्पूरं चाथ कंकोलं जात्यादि च नवं शुभम् आलेपनं चन्दनं स्यान्मूलकाष्ठंरजोमयम्
कपूर, कंकोल, ताजा और शुभ जायफल आदि; लेप चंदन का हो, जो मूल, लकड़ी या चूर्ण से बना हो।
कस्तूरिका कुंकुमं च रसो मृगमदात्मकः पुष्पाणि सुरभीण्येव पवित्राणि शुभानि च
कस्तूरी, केसर, और मृगमद का रस; सुगंधित, पवित्र और शुभ फूल।
निर्गंधान्युग्रगंधानि दूषितान्युषितानि च स्वयमेव विशीर्णानि न देयानि शिवार्चने
बिना गंध वाले, तीखी गंध वाले, खराब या बासी फूल, या जो अपने आप गिर गए हों, वे शिव की पूजा में नहीं चढ़ाने चाहिए।
वासांसि च मृदून्येव तपनीयमयानि च विद्युद्वलयकल्पानि भूषणानि विशेषतः
वहाँ के वस्त्र बहुत मुलायम हैं, कुछ तो शुद्ध सोने के बने हुए हैं; और वहाँ के आभूषण विशेष रूप से बिजली की चमक जैसे गोल-गोल दिखाई देते हैं।
सर्वाण्येतानि कर्पूरनिर्यासागुरुचन्दनैः आधूपितानि पुष्पौघैर्वासितानि समंततः
इन सबको कपूर, गोंद, अगर, चंदन और फूलों की भीनी-भीनी खुशबू से हर ओर सुवासित किया गया है।
चन्दनागुरुकर्पूरकाष्ठगुग्गुलुचूर्णिकैः घृतेन मधुना चैव सिद्धो धूपः प्रशस्यते
चंदन, अगर, कपूर, लकड़ी, गुग्गुलु का चूर्ण, घी और शहद से बना धूप बहुत श्रेष्ठ माना गया है।
कपिलासम्भवेनैव घृतेनातिसुगन्धिना नित्यं प्रदीपिता दीपाः शस्ताः कर्पूरसंयुताः
गौरवर्ण गाय के बहुत सुगंधित घी और कपूर मिलाकर जो दीपक सदा जलाए जाते हैं, वे उत्तम माने जाते हैं।