શિવપુરાણમ્

વેદાદૌચપ્રયોજ્યંસ્યાદ્વંદનેસંધ્યયોરપિ નવકૌટિજપાઞ્જપ્ત્વાસંશુદ્ધઃપુરુષોભવેત્

વેદમાં, પૂજા અને સંધ્યાકાળે 'ઉ'નો ઉપયોગ કરવો; નવ કરોડ જાપ કર્યા પછી મનુષ્ય નિશ્ચિતપણે શુદ્ધ બને છે.

પુનશ્ચનવકોટ્યાતુપૃથિવીજયમાપ્નુયાત્ પુનશ્ચનવકોટ્યાતુહ્યપાંજયમવાપ્નુયાત્

પછી નવ કરોડ જાપ પછી પૃથ્વી પર વિજય મળે છે; ફરી નવ કરોડ જાપ પછી પાણી પર પણ વિજય મળે છે.

પુનશ્ચનવકોટ્યાતુતેજસાંજયમાપ્નુયાત્ પુનશ્ચનવકોટ્યા તુ વાયોર્જયમવાપ્નુયાત્ આકાશજયમાપ્નોતિ નવકોટિજપેન વૈ

ફરી નવ કરોડ જાપ પછી અગ્નિ પર વિજય મળે છે; ફરી નવ કરોડ પછી વાયુ પર વિજય મળે છે; નવ કરોડ જાપથી આકાશ પર પણ વિજય મળે છે.

ગંધાદીનાંક્રમેણૈવનવકોટિજપેણવૈ અહંકારસ્ય ચ પુનર્નવ કોટિજપેન વૈ

આ જ રીતે, દરેક સુગંધ અને બીજા તત્વો પર પણ ક્રમશઃ નવ કરોડ જાપથી વિજય મળે છે; અને નવ કરોડ જાપથી અહંકાર પર પણ વિજય મળે છે.

સહસ્રમંત્રજપ્તેન નિત્યશુદ્ધો ભવેત્પુમાન્ તતઃ પરંસ્વસિદ્ધ્યર્થંજપોભવતિહિદ્વિજાઃ

હજારો વખત મંત્રના જાપથી મનુષ્ય હંમેશા શુદ્ધ બને છે; પછી, દ્વિજો, પોતાની સિદ્ધિ માટે વધુ જાપ કરવો જોઈએ.

એવમષ્ટોત્તરશતકોટિજપ્તેનવૈપુનઃ પ્રણવેનપ્રબુદ્ધસ્તુશુદ્ધયોગમવાપ્નુયાત્

આ રીતે, એકસો આઠ કરોડ જાપથી મનુષ્ય પ્રણવ દ્વારા જાગૃત થાય છે અને શુદ્ધ યોગ પ્રાપ્ત કરે છે.

શુદ્ધયોગેનસંયુક્તોજીવન્મુક્તોનસંશયઃ સદાજપન્સદાધ્યાયઞ્છિવં પ્રણવરૂપિણમ્

શુદ્ધ યોગથી યુક્ત મનુષ્ય જીવિતે મુક્ત થાય છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી; જે હંમેશા પ્રણવરૂપી શિવનું જાપ અને ધ્યાન કરે છે.

સમાધિસ્થોમહાયોગીશિવ એવ નસંશયઃ ઋષિચ્છંદોદેવતાદિન્યસ્યદેહેપુનર્જપેત્

સમાધિમાં સ્થિત મહાયોગી ખરેખર શિવ બની જાય છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી; ઋષિ, છંદ, દેવતા વગેરે પ્રમાણે પોતાના શરીરમાં ફરી જાપ કરવો જોઈએ.

પ્રણવં માતૃકાયુક્તંદેહેત્યસ્ય ઋષિર્ભવેત્ દશમાતૃષડધ્વાદિ સર્વંન્યાસફલં લભેત્

માતૃકાઓ સાથે જોડાયેલ પ્રણવનું શરીરમાં જાપ કરવાથી ઋષિ તેની દ્રષ્ટા બને છે; દસ માતૃકા, છ માર્ગો વગેરે દ્વારા સર્વે નિયમોનું ફળ મળે છે.

પ્રવૃત્તાનાં ચમિશ્રાણાંસ્થૂલપ્રણવમિષ્યતે ક્રિયાતપોજપૈર્યુક્તાસ્ત્રિવિધાઃ શિવયોગિનઃ

ક્રિયા કરતા અને મિશ્ર સાધકો માટે સ્થૂળ પ્રણવ જ નિર્ધારિત છે; ક્રિયા, તપ અને જાપ સાથે જોડાયેલા શિવયોગી ત્રણ પ્રકારના હોય છે.

ધનાદિવિભવૈશ્ચૈવકરાદ્યંગૈર્નમાદિભિઃ ક્રિયયા પૂજયાયુક્તઃક્રિયાયોગીતિ કથ્યતે

ધન અને અન્ય ભોગો, હાથ અને અંગો, નામ વગેરે સાથે, જે વ્યક્તિ પૂજા અને વિધિમાં જોડાય છે, તેને ક્રિયાયોગી કહેવામાં આવે છે.

પૂજાયુક્તશ્ચમિતભુગ્બાહ્યંદ્રિયજયાન્વિતઃ પરદ્રોહાદિરહિતસ્તપોયોગીતિ કથ્યતે

જે પૂજામાં તત્પર છે, જેણે બહારના ઇન્દ્રિયોને જીત્યા છે, અને જે પરદ્રોહ વગેરે દોષોથી મુક્ત છે, તેને તપયોગી કહેવામાં આવે છે.

એતૈર્યુક્તઃસદાક્રુદ્ધઃસર્વકામાદિવર્જિતઃ સદાજપપરઃશાંતોજપયોગીતિ તંવિદુઃ

જે હંમેશા શાંત છે, સર્વે કામનાઓ અને ક્રોધથી રહિત છે, અને સતત જાપમાં તત્પર છે, તેને જપયોગી કહેવાય છે.

ઉપચારૈઃ ષોડશભિઃ પૂજયા શિવયોગિનામ્ સાલોક્યાદિક્રમેણૈવશુદ્ધોમુક્તિંલભેન્નરઃ

સોળ ઉપચારથી પૂજા કરીને, શિવયોગીઓમાં મનુષ્ય ક્રમશઃ શિવના લોકમાં નિવાસથી શુદ્ધ મુક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે.

જપયોગમથોવક્ષ્યેગદતઃ શૃણુતદ્વિજાઃ તપઃકર્તુર્જપઃ પ્રોક્તોયજ્જમન્પરિમાર્જતે

હવે હું જપયોગ વિશે કહું છું; દ્વિજો, આ સાંભળો. તપસ્વી માટે જપ કહેવામાં આવ્યો છે, કેમ કે તે યજ્ઞને શુદ્ધ કરે છે.

શિવનામનમઃપૂર્વંચતુર્થ્યાંપઞ્ચતત્ત્વકમ્ સ્થૂલપ્રણવરૂપં હિ શિવપઞ્ચાક્ષરં દ્વિજાઃ

શિવનું નામ 'નમ:' પૂર્વક ચતુર્થી વિભક્તિમાં, પાંચ તત્વોથી બનેલું, એ જ સ્થૂળ પ્રણવરૂપ શિવપંચાક્ષર છે, દ્વિજો.

પઞ્ચાક્ષરજપેનૈવ સર્વસિદ્ધિં લભેન્નરઃ પ્રણવેનાદિસંયુક્તંસદાપઞ્ચાક્ષરંજપેત્

પંચાક્ષર મંત્રના જાપથી મનુષ્ય સર્વે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે; પ્રણવથી શરૂ કરીને હંમેશા પંચાક્ષર મંત્રનો જાપ કરવો જોઈએ.

ગુરૂપદેશંસંગમ્યસુખવાસેસુભૂતલે પૂર્વપક્ષેસમારભ્યકૃષ્ણભૂતાવધિદ્વિજાઃ

ગુરુ પાસેથી ઉપદેશ મેળવી, શુભ પૃથ્વી પર આનંદથી નિવાસ કરીને, પૂર્વ દિશામાં આરંભ કરીને અને કૃષ્ણપક્ષ સુધી, દ્વિજો,

માઘંભાદ્રંવિશિષ્ટંતુસર્વકાલોત્તમોત્તમમ્ એકવારંમિતાશીતુવાગ્યતોનિયતેંદ્રિયઃ

માઘ અને ભાદર મહિનાઓ સર્વોત્તમ ગણાય છે; દિવસમાં એકવાર, મર્યાદિત ખોરાક લઇ, વાણી અને ઇન્દ્રિયો પર નિયંત્રણ રાખવું જોઈએ.

સ્વસ્યરાજપિત્ઃણાંચશુશ્રૂષણંચનિત્યશઃ સહસ્રજપમાત્રેણભવેચ્છુદ્ધો ઽન્યથા ઋણી

પોતાના પિતા અને રાજાનું નિયમિતપણે સેવા કરવાથી, અને હજાર વખત મંત્ર જપવાથી મન શુદ્ધ બને છે; નહિ તો માણસ ઋણમાં જ રહે છે.

પઞ્ચાક્ષરંપઞ્ચલક્ષંજપેચ્છિવમનુસ્મરન્ પદ્માસનસ્થંશિવદંગંગાચંદ્રકલાન્વિતમ્

પાંચ અક્ષરવાળો મંત્ર પાંચ લાખ વખત જપવો જોઈએ, અને મનમાં કમળના આસન પર બેઠેલા, જટામાં ચાંદની કળા ધારણ કરેલા શિવજીનું સ્મરણ કરવું જોઈએ.

વામોરુસ્થિતશક્ત્યાચવિરાજંતંમહાગણૈઃ મૃગટંકધરંદેવંવરદાભયપાણિકમ્

ડાબી જાંઘ પર શક્તિજીને બેસાડીને, મહાન ગણો સાથે ચમકતા, હાથે હરણ અને પરશુ ધારણ કરનાર, આશીર્વાદ અને ભય દૂર કરનાર દેવનું ધ્યાન કરવું જોઈએ.

સદાનુગ્રહકર્તારં સદાશિવમનુસ્મરન્ સંપૂજ્યમનસા પૂર્વંહૃદિવાસૂર્યમંડલે

હંમેશાં કૃપા કરતા સદાશિવજીનું મનમાં સ્મરણ કરીને, પહેલા હૃદયમાં, સૂર્યમંડળમાં, શ્રદ્ધાપૂર્વક તેમની પૂજા કરવી જોઈએ.

જપેત્પઞ્ચાક્ષરીંવિદ્યાંપ્રાઙ્મુખઃ શુદ્ધકર્મકૃત્ પ્રાતઃકૃષ્ણચતુર્દશ્યાં નિત્યકર્મસમાપ્યચ

પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને, શુદ્ધ કર્મો કર્યા પછી, પ્રાત:કાળે, કૃષ્ણ ચતુર્દશી ના દિવસે, રોજના કર્મો પૂરા કરીને, પાંચ અક્ષરવાળો મંત્ર જપવો જોઈએ.

મનોરમેશુચૌદેશેનિયતઃ શુદ્ધમાનસઃ પઞ્ચાક્ષરસ્યમંત્રસ્ય સહસ્રંદ્વાદશંજપેત્

મનને નિયંત્રિત અને શુદ્ધ રાખીને, આનંદદાયક અને પવિત્ર સ્થળે, પાંચ અક્ષરવાળા મંત્રનો હજારો અને બાર વખત જપ કરવો જોઈએ.

વરયેચ્ચસપત્નીકાઞ્છૈવાન્વૈબ્રાહ્મણોત્તમાન્ એકંગુરુવરંશિષ્ટંવરયેત્સાંબમૂર્તિકમ્

પત્ની સાથેના બ્રાહ્મણો, અથવા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો પસંદ કરવા જોઈએ, અને એક શ્રેષ્ઠ ગુરુ, જે શાંભુ સ્વરૂપે સ્થિર હોય, તેને પસંદ કરવો જોઈએ.

ઈશાનંચાથપુરુષમઘોરંવામમેવ ચ સદ્યોજાતં ચપઞ્ચૈવશિવભક્તાન્દ્વિજોત્તમાન્

ઈશાન, તત્પુરુષ, અઘોર, વામદેવ અને સદ્યોજાત – આવા શિવભક્ત શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો પણ પસંદ કરવા જોઈએ.

પૂજાદ્રવ્યાણિસંપાદ્યશિવપૂજાંસમારભેત્ શિવપૂજાંચવિધિવત્કૃત્વાહોમંસમારભેત્

પૂજાના સામાન ભેગા કરીને, શિવજીની પૂજા શરૂ કરવી જોઈએ; અને વિધિપૂર્વક પૂજા કર્યા પછી, હવન શરૂ કરવો જોઈએ.

મુખાંતં ચ સ્વસૂત્રેણકૃત્યાહોમંસમારભેત્ દશૈકંવાશતૈકંવાસહસ્રૈકમથાપિવા

પોતાના યજ્ઞોપવીતથી, હવન શરૂ કરવો જોઈએ, અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે અગિયાર, એકસો એક, અથવા હજાર આહુતિઓ આપવી જોઈએ.