શિવપુરાણમ્

માઘશુક્લે ચ સપ્તમ્યામાદિત્યયજનં ચરેત્ જ્યેષ્ઠભાદ્રકસૌમ્યે ચ દ્વાદશ્યાં શ્રવર્ણક્ષકે

માઘના શુક્લપક્ષની સાતમી તિથિએ સૂર્યની પૂજા કરવી; જયેષ્ઠ કે ભાદરવામાં સોમવારે, શ્રવણ નક્ષત્રની દ્વાદશી તિથિએ પણ પૂજા કરવી.

દ્વાદશ્યાં વિષ્ણુયજનમિષ્ટંસંપત્કરં વિદુઃ શ્રાવણે વિષ્ણુયજનમિષ્ટારોગ્યપ્રદં ભવેત્

દ્વાદશી તિથિએ વિષ્ણુની પૂજા શુભ અને સંપત્તિ આપનારી ગણાય છે; શ્રાવણમાં વિષ્ણુની પૂજા વિશેષ આરોગ્ય આપતી કહેવાય છે.

ગવાદીન્દ્વાદશાનર્થાન્સાંગાન્દત્વા તુ યત્ફલમ્ તત્ફલં સમવાપ્નોતિ દ્વાદશ્યાં વિષ્ણુતર્પણાત્

ગાય વગેરે બાર વસ્તુઓ સંપૂર્ણ રીતે દાન આપવાથી, દ્વાદશી તિથિએ વિષ્ણુને તૃપ્ત કરવા જેટલું જ ફળ મળે છે.

દ્વાદશ્યાં દ્વાદશાન્વિપ્રાન્વિષ્ણોર્દ્વાદશનામતઃ ષોડશૈરુપચારૈશ્ચ યજેત્તત્પ્રીતિમાપ્નુયાત્

દ્વાદશી તિથિએ વિષ્ણુના બાર નામોના પ્રતિનિધિ તરીકે બાર બ્રાહ્મણોને સોળ ઉપચારથી પૂજા કરવી, એથી ભગવાનની કૃપા મળે છે.

એવં ચ સર્વદેવાનાં તત્તદ્દ્વાદશનામકૈઃ દ્વાદશબ્રહ્મયજનં તત્તત્પ્રીતિકરં ભવેત્

આ રીતે દરેક દેવતાના બાર નામો અનુસાર અને બ્રહ્માની બારગણી પૂજા, દરેક દેવતાને પ્રસન્ન કરે છે.

કર્કટે સોમવારે ચ નવમ્યાં મૃગશીર્ષકે અંબાં યજેદ્ભૂતિકામઃ સર્વભોગફલપ્રદામ્

કર્કટ મહિનામાં સોમવારે, નવમી તિથિએ મૃગશિર્ષા નક્ષત્ર હોય ત્યારે, જેને સમૃદ્ધિ જોઈએ એએ સર્વ ભોગ આપનારી માતાની પૂજા કરવી.

આશ્વયુક્છુક્લનવમી સર્વાભીષ્ટફલપ્રદા આદિવારે ચતુર્દશ્યાં કૃષ્ણપક્ષે વિશેષતઃ

આશ્વયુજના શુક્લપક્ષની નવમી સર્વ ઇચ્છિત ફળ આપે છે; ખાસ કરીને કૃષ્ણપક્ષની ચતુર્દશી રવિવારે આવે ત્યારે.

આર્દ્રાયાં ચ મહાર્દ્રાયાં શિવપૂજા વિશિષ્યતે માઘકૃષ્ણચતુર્દશ્યાં સર્વાભીષ્ટફલપ્રદા

આર્દ્રા કે મહાર્દ્રા દિવસે શિવપૂજા વિશેષ માન્ય છે; માઘના કૃષ્ણપક્ષની ચતુર્દશીએ સર્વ ઇચ્છિત ફળ આપે છે.

આયુષ્કરી મૃત્યુહરા સર્વસિદ્ધિકરી નૃણામ્ જ્યેષ્ઠમાસે મહાર્દ્રાયાં ચતુર્દશીદિનેપિ ચ

આ પૂજા આયુષ્ય આપે છે, મૃત્યુ દૂર કરે છે અને સર્વ સિદ્ધિ આપે છે; જયેષ્ઠ મહિનામાં મહાર્દ્રા અને ચતુર્દશી દિવસે પણ.

માર્ગશીર્ષાર્દ્રકાયાં વા ષોડશૈરુપચારકૈઃ તત્તન્મૂર્તિશિવં પૂજ્ય તસ્ય વૈ પાદદર્શનમ્

માર્ગશીર્ષ મહિનાની આર્દ્રા તિથિએ સોળ ઉપચારથી શિવની વિશિષ્ટ મૂર્તિની પૂજા કરવી; એથી ભગવાનના ચરણ દર્શન મળે છે.

શિવસ્ય યજનં જ્ઞેયં ભોગમોક્ષપ્રદં નૃણામ્ વારાદિદેવયજનં કાર્તિકે હિ વિશિષ્યતે

શિવની પૂજા લોકોએ ભોગ અને મોક્ષ આપનારી માનવી જોઈએ; કાર્તિકમાં દિવસ પ્રમાણે દેવતાઓની પૂજા વિશેષ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.

કાર્તિકે માસિ સંપ્રાપ્તે સર્વાન્દેવાન્યજેદ્બુધઃ દાનેન તપસા હોમૈર્જપેન નિયમેન ચ

કાર્તિક માસ આવે ત્યારે, બુદ્ધિમાન વ્યક્તિએ બધા દેવતાઓની પૂજા દાન, તપ, હવન, જપ અને નિયમથી કરવી જોઈએ.

ષોડશૈરુપચારૈશ્ચ પ્રતિમા વિપ્રમંત્રકૈઃ બ્રાહ્મણાનાં ભોજનેન નિષ્કામાર્તિકરો ભવેત્

સોળ પ્રકારની સેવા, પ્રતિમા અને મંત્રોથી, તેમજ બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવાથી, નિષ્કામ અને દુઃખ દૂર કરનાર બનાય છે.

કાર્તિકે દેવયજનં સર્વભોગપ્રદં ભવેત્ વ્યાધીનાં હરણં ચૈવ ભવેદ્ભૂતગ્રહક્ષયઃ

કાર્તિકમાં દેવતાઓની પૂજા કરવાથી સર્વે સુખો મળે છે, રોગો દૂર થાય છે અને ભૂતાદિ દુઃખોનો નાશ થાય છે.

કાર્તિકાદિત્યવારેષુ નૃણામાદિત્યપૂજનાત્ તૈલકાર્પાસદાનાત્તુ ભવેત્કુષ્ઠાદિસંક્ષયઃ

કાર્તિકના રવિવારે, સૂર્યની પૂજા અને તેલ-કપાસ દાન કરવાથી કોઢ અને આવા રોગોનો નાશ થાય છે.

હરીતકીમરીચીનાં વસ્ત્રક્ષીરાદિદાનતઃ બ્રહ્મપ્રતિષ્ઠયા ચૈવ ક્ષયરોગક્ષયો ભવેત્

હરીતકી, મરી, કપડા, દૂધ વગેરેનું દાન અને બ્રહ્માની પ્રતિમા સ્થાપનાથી ક્ષયરોગ અને દુર્બળતા દૂર થાય છે.

દીપસર્ષપદાનાચ્ચ અપસ્મારક્ષયો ભવેત્ કૃત્તિકાસોમવારેષુ શિવસ્ય યજનં નૃણામ્

દીવો અને રાયડાનું દાન કરવાથી અપસ્માર દૂર થાય છે; કૃત્તિકા સોમવારે શિવજીની પૂજા કરવી જોઈએ.

મહાદારિદ્ર્યશમનં સર્વસંપત્કરં ભવેત્ ગૃહક્ષેત્રાદિદાનાચ્ચ ગૃહોપકરણાદિના

આથી મોટું ગરીબી દૂર થાય છે અને સર્વે સમૃદ્ધિ મળે છે; ઘર, ખેતર અને ઘરનાં સાધનોનું દાન કરવાથી.

કૃત્તિકાભૌમવારેષુ સ્કંદસ્ય યજનાન્નૃણામ્ દીપઘંટાદિદાનાદ્વૈ વાક્સિદ્ધિરચિરાદ્ભવેત્

કૃત્તિકા મંગળવારે, સ્કંદની પૂજા અને દીવો, ઘંટડી વગેરેનું દાન કરવાથી વાણીમાં સિદ્ધિ ઝડપથી મળે છે.

કૃત્તિકાસૌમ્યવારેષુ વિષ્ણોર્વૈ યજનં નૃણામ્ દધ્યોદનસ્ય દાનં ચ સત્સંતાનકરં ભવેત્

કૃત્તિકા બુધવારે, વિષ્ણુની પૂજા અને દહીં-ભાતનું દાન કરવાથી સારા સંતાનની પ્રાપ્તિ થાય છે.

કૃતિકાગુરુવારેષુ બ્રહ્મણો યજનાદ્ધનૈઃ મધુસ્વર્ણાજ્યદાનેન ભોગવૃદ્ધિર્ભવેન્નૃણામ્

કૃત્તિકા ગુરુવારે, બ્રહ્માની પૂજા અને મધ, સોનુ, ઘીનું દાન કરવાથી ભોગ-વૃદ્ધિ થાય છે.

ગંધપુષ્પાન્નદાનેન ભોગ્યવૃદ્ધિર્ભવેન્નૃણામ્

સુગંધ, ફૂલ અને ભોજનનું દાન કરવાથી ભોગ-વૃદ્ધિ થાય છે.

વંધ્યા સુપુત્રં લભતે સ્વર્ણરૌપ્યાદિદાનતઃ કૃત્તિકાશનિવારેષુ દિક્પાલાનાં ચ વંદનમ્

સ્વર્ણ, ચાંદી વગેરેનું દાન કરવાથી નિસંતાન સ્ત્રીને સારો પુત્ર મળે છે; કૃત્તિકા શનિવારે દિક્પાલોની પૂજા કરવી જોઈએ.

દિગ્ગજાનાં ચ નાગાનાં સેતુપાનાં ચ પૂજનમ્ ત્ર્યંબકસ્ય ચ રુદ્રસ્ય વિષ્ણોઃ પાપહરસ્ય ચ

દિશાના હાથીઓ, સાપો, પુલો અને ત્ર્યંબક, રુદ્ર, વિષ્ણુ અને પાપહરણારની પૂજા કરવી જોઈએ.

જ્ઞાનદં બ્રહ્મણશ્ચૈવ ધન્વંતર્યશ્વિનોસ્તથા રોગાપમૃત્યુહરણં તત્કાલવ્યાધિશાંતિદમ્

જ્ઞાન આપનાર બ્રહ્મા, ધન્વંતરી અને અશ્વિનીકુમારોની પૂજાથી રોગ, અકાલમૃત્યુ અને તાત્કાલિક બીમારીઓ દૂર થાય છે.

લવણાયસતૈલાનાં માષાદીનાં ચ દાનતઃ ત્રિકટુફલગંધાનાં જલાદીનાં ચ દાનતઃ

મીઠું, લોખંડ, તેલ, મગ અને તીખા ફળો, સુગંધ, પાણી વગેરેનું દાન કરવું જોઈએ.

દ્રવાણાં કઠિનાનાં ચ પ્રસ્થેન પલમાનતઃ સ્વર્ગપ્રાપ્તિર્ધનુર્માસે હ્યુષઃકાલે ચ પૂજનમ્

દ્રવ અને ઘન વસ્તુઓ પ્રમાણથી દાન કરવાથી સ્વર્ગ મળે છે; તેમજ માર્ગશીર્ષ માસે વહેલી સવારે પૂજા કરવી જોઈએ.

શિવાદીનાં ચ સર્વેષાં ક્રમાદ્વૈ સર્વસિદ્ધયે શાલ્યન્નસ્ય હવિષ્યસ્ય નૈવેદ્યં શસ્તમુચ્યતે

શિવાદિ સર્વે દેવતાઓની ક્રમવાર પૂજાથી સર્વે સિદ્ધિ મળે છે; શાકભાત અને હવિષ્યનું નૈવેદ્ય શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

વિવિધાન્નસ્ય નૈવેદ્યં ધનુર્માસે વિશિષ્યતે માર્ગશીર્ષે ઽન્નદસ્યૈવ સર્વમિષ્ટફલં ભવેત્

માર્ગશીર્ષમાં વિવિધ ભોજનનું નૈવેદ્ય વિશેષ પ્રશંસનીય છે; આ માસે અન્નદાનથી સર્વે ઇચ્છિત ફળ મળે છે.