શિવપુરાણમ્

તથાપ્યુદ્દેશતો વક્ષ્યે કર્મણઃ સિદ્ધિમુત્તમમ્ અપિ શત્રુભિરાક્રાંતો વ્યાધિભિર્વાપ્યનેકશઃ

છતાં પણ, હું ટૂંકમાં આ કર્મની શ્રેષ્ઠ સિદ્ધિ સમજાવું છું—even જો દુશ્મનો ઘેરી લે કે અનેક રોગોથી પીડાય, તો પણ.

મૃત્યોરાસ્યગતશ્ચાપિ મુચ્યતે નિરપાયતઃ પૂજાયતે ઽતિકૃપણો રિક્તો વૈશ્રવણાયતે

મૃત્યુના દ્વારે પહોંચેલો પણ નિર્વિઘ્ને છુટકારો પામે છે; અત્યંત ગરીબ માન્ય બન્યો જાય છે, ખાલી હાથ હોય તો પણ કુબેર જેવો ધનિક બની જાય છે.

કામાયતે વિરૂપો ઽપિ વૃદ્ધો ઽપિ તરુણાયતે શત્રુર્મિત્રાયતે સદ્યો વિરોધી કિંકરાયતે

કુરુપ હોય તો પણ સૌ તેને ઇચ્છે છે, વૃદ્ધ પણ યુવાન બની જાય છે; દુશ્મન તરત જ મિત્ર બની જાય છે, અને વિરોધી સેવક બની જાય છે.

વિષાયતે યદમૃતં વિષમપ્યમૃતાયતે સ્થલાયતે સમુદ્રો ઽપિ સ્થલમપ્યર્ણવાયતે

મરણ પણ અમરત્વમાં ફેરવાઈ જાય છે, ઝેર પણ અમૃત બની જાય છે; સમુદ્ર જમીન બની જાય છે, અને જમીન સમુદ્ર બની જાય છે.

મહીધરાયતે શ્વભ્રં સ ચ શ્વભ્રાયતે ગિરિઃ પદ્માકરાયતે વહ્નિઃ સરો વૈશ્વાનરાયતે

ખાડો પણ પર્વત બની જાય છે, અને પર્વત ખાડો બની જાય છે; કમળનું તળાવ અગ્નિ બની જાય છે, અને અગ્નિ વૈશ્વાનરનું તળાવ બની જાય છે.

વનાયતે યદુદ્યાનં તદુદ્યાનાયતે વનમ્ સિંહાયતે મૃગઃ ક્ષુદ્રઃ સિંહઃ ક્રીડામૃગાયતે

જંગલ બગીચું બની જાય છે, અને બગીચું જંગલ બની જાય છે; નબળો હરણ સિંહ બની જાય છે, અને સિંહ હરણ માટે રમકડું બની જાય છે.

સ્ત્રિયો ઽભિસારિકાયન્તે લક્ષ્મીઃ સુચરિતાયતે સ્વૈરપ્રેષ્યાયતે વાણી કીર્તિસ્તુ ગણિકાયતે

સ્ત્રીઓ આતુર પ્રેમિકા બની જાય છે, લક્ષ્મી સારા આચરણમાં ફેરવાઈ જાય છે, વાણી સ્વેચ્છાએ સેવા કરે છે, અને કીર્તિ પણ નૃત્યગણા જેવી બની જાય છે.

સ્વૈરાચારાયતે મેધા વજ્રસૂચીયતે મનઃ મહાવાતાયતે શક્તિર્બલં મત્તગજાયતે

બુદ્ધિ સ્વેચ્છાચારી બની જાય છે, મન વજ્ર જેવું અડગ બની જાય છે, શક્તિ મહાવાત જેવી બની જાય છે, અને બળ ઉગ્ર ગજ જેવું બની જાય છે.

સ્તમ્ભાયતે સમુદ્યોગૈઃ શત્રુપક્ષે સ્થિતા ક્રિયા શત્રુપક્ષાયતે ઽરીણાં સર્વ એવ સુહૃજ્જનઃ

મજબૂત પ્રયાસથી દુશ્મન પક્ષની ક્રિયાઓ નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે; બધા દુશ્મન મિત્રો બની જાય છે.

શત્રવઃ કુણપાયન્તે જીવન્તોપિ સબાંધવાઃ આપન્નો ઽપિ ગતારિષ્ટઃ સ્વયં ખલ્વમૃતાયતે

દુશ્મનો જીવતા હોય તો પણ મૃતદેહ સમાન થઈ જાય છે—even પોતાના પરિવાર સાથે; પોતે મુશ્કેલીમાં હોવા છતાં પણ દુર્ભાગ્ય ટળી જાય છે અને પોતે અમર બની જાય છે.

રસાય નાયતે નિત્યમપથ્યમપિ સેવિતમ્ અનિશં ક્રિયમાણાપિ રતિસ્ત્વભિનવાયતે

દૈનિક અપયોગી વસ્તુ પણ પોષક બની જાય છે, અને સતત ભોગવતા પણ આનંદ હમેશા નવો લાગે છે.

અનાગતાદિકં સર્વં કરસ્થામલકાયતે યાદૃચ્છિકફલાયન્તે સિદ્ધયો ઽપ્યણિમાદયઃ

ભૂતકાળ, ભવિષ્ય અને વર્તમાન—બધું હાથમાં રાખેલા ફળ જેટલું સ્પષ્ટ દેખાય છે; અણિમાદિક સિદ્ધિઓ પણ સહેજે પ્રાપ્ત થઈ જાય છે.

બહુનાત્ર કિમુક્તેન સર્વકામાર્થસિદ્ધિષુ અસ્મિન્કર્મણિ નિર્વૃત્તે ત્વનવાપ્યં ન વિદ્યતે

હવે વધુ શું કહું? સર્વ ઇચ્છા અને ધ્યેયની સિદ્ધિમાં, આ કર્મ પૂર્ણ થાય ત્યારે કંઈ અપ્રાપ્ય રહેતું નથી.

અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ કેવલામુષ્મિકં વિધિમ્ નૈતેન સદૃશં કિંચિત્કર્માસ્તિ ભુવનત્રયે

હવે હું શુદ્ધ પરલૌકિક વિધિ સમજાવું છું; ત્રણેય લોકમાં આવું બીજું કોઈ કર્મ નથી.

પુણ્યાતિશયસંયુક્તઃ સર્વૈર્દેવૈરનુષ્ઠિતઃ બ્રહ્મણા વિષ્ણુના ચૈવ રુદ્રેણ ચ વિશેષતઃ

આ વિધિ અતિપુણ્યથી યુક્ત છે, બધા દેવતાઓએ આચર્યું છે—બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને ખાસ કરીને રુદ્રે પણ.

ઇંદ્રાદિલોકપારૈશ્ચ સૂર્યાદ્યૈર્નવભિર્ગ્રહૈઃ વિશ્વામિત્રવસિષ્ઠાદ્યૈર્બ્રહ્મવિદ્ભિર્મહર્ષિભિઃ

ઇન્દ્ર અને અન્ય લોકપાલોએ, સૂર્ય વગેરે નવ ગ્રહોએ, વિશ્વામિત્ર, વસિષ્ઠ જેવા બ્રહ્મજ્ઞાની મહર્ષિઓએ પણ આ વિધિ કરી છે.

શ્વેતાગસ્ત્યદધીચાદ્યૈરસ્માભિશ્ચ શિવાશ્રિતૈઃ નંદીશ્વરમહાકાલભૃંગીશાદ્યૈર્ગણેશ્વરૈઃ

શ્વેતાશ્વતર, અગસ્ત્ય, દધીચિ અને અન્યોએ, અમને જે શિવભક્ત છીએ, અને નંદીશ્વર, મહાકાળ, ભૃંગી જેવા ગણપતિઓએ પણ આ વિધિ કરી છે.

પાતાલવાસિભિર્દૈત્યૈઃ શેષાદ્યૈશ્ચ મહોરગૈઃ સિદ્ધૈર્યક્ષૈશ્ચ ગંધર્વૈ રક્ષોભૂતપિશાચકૈઃ

પાતાળમાં રહેતા દૈત્યોએ, શેષ જેવા મહાન સાપોએ, સિદ્ધો, યક્ષો, ગંધર્વો અને રાક્ષસો, ભૂતો અને પિશાચોએ,

સ્વંસ્વં પદમનુપ્રાપ્તં સર્વૈરયમનુષ્ઠિતઃ અનેન વિધિના સર્વે દેવા દેવત્વમાગતાઃ

દરેકે પોતપોતાનું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું; સૌએ આ વિધિ કરી. આ રીતે બધા દેવતાઓએ પોતાનું દેવત્વ મેળવ્યું.

બ્રહ્મા બ્રહ્મત્વમાપન્નો વિષ્ણુર્વિષ્ણુત્વમાગતઃ રુદ્રો રુદ્રત્વમાપન્ન ઇંદ્રશ્ચેન્દ્રત્વમાગતઃ

બ્રહ્માએ બ્રહ્માનું સ્થાન મેળવ્યું, વિષ્ણુએ વિષ્ણુનું, રુદ્રે રુદ્રનું અને ઇન્દ્રે ઇન્દ્રનું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું.

ગણેશશ્ચ ગણેશત્વમનેન વિધિના ગતઃ સિતચંદનતોયેન લિંગં સ્નાપ્ય શિવં શિવામ્ શ્વેતૈર્વિકસિતૈઃ પદ્મૈઃ સંપૂજ્ય પ્રણિપત્ય ચ

અને એ જ રીતે ગણેશજીયે પણ આ વિધિથી પોતાનું ગણેશત્વ મેળવ્યું: ઠંડા ચંદનના જળથી શિવલિંગને સ્નાન કરાવ્યું, સફેદ અને ફૂલેલા કમળોથી પૂજા કરી અને નમસ્કાર કર્યો.

તત્ર પદ્માસનં રમ્યં કૃત્વા લક્ષણસંયુતમ્ વિભવે સતિ હેમાદ્યૈ રત્નાદ્યૈર્વા સ્વશક્તિતઃ

ત્યાં સુંદર કમળના આસન તૈયાર કરવું, શુભ ચિહ્નોથી શોભિત કરવું અને શક્તિ પ્રમાણે સોનાં કે રત્નોથી, અથવા પોતાની શક્તિ પ્રમાણે બનાવવું.

મધ્યે કેસરજાલાસ્ય સ્થાપ્ય લિંગં કનીયસમ્ અંગુષ્ઠપ્રતિમં રમ્યં સર્વગન્ધમયં શુભમ્

કમળના મધ્યમાં, રેશમના તંતુઓ વચ્ચે, અંગૂઠા જેટલું નાનું, સૌંદર્યપૂર્ણ અને સુગંધિત પદાર્થોથી બનેલું શુભ લિંગ સ્થાપવું.

દક્ષિણે સ્થાપયિત્વા તુ બિલ્વપત્રૈઃ સમર્ચયેત્ અગુરું દક્ષિણે પાર્શ્વે પશ્ચિમે તુ મનઃશિલામ્

દક્ષિણ બાજુ લિંગ રાખીને, બિલ્વપત્રોથી પૂજા કરવી; દક્ષિણ બાજુએ અગરુ મૂકવું અને પશ્ચિમ બાજુએ મન:શિલા મૂકવી.

ઉત્તરે ચંદનં દદ્યાદ્ધરિતાલં તુ પૂર્વતઃ સુગન્ધૈઃ કુસુમૈ રમ્યૈર્વિચિત્રૈશ્ચાપિ પૂજયેત્

ઉત્તર બાજુએ ચંદન ચડાવવું અને પૂર્વ બાજુએ હરિતાળ. સુગંધિત, સુંદર અને વિવિધ ફૂલો વડે પૂજા કરવી.

ધૂપં કૃષ્ણાગુરું દદ્યાત્સર્વતશ્ચ સગુગ્ગુલમ્ વાસાંસિ ચાતિસૂક્ષ્માણિ વિકાશાનિ નિવેદયેત્

કાળા અગરુનું ધૂપ અને ગુગ્ગળ સર્વત્ર અર્પણ કરવું. અતિ સૂક્ષ્મ અને તેજસ્વી વસ્ત્રો ચડાવાં.

પાયસં ઘૃતસંમિશ્રં ઘૃતદીપાંશ્ચ દાપયેત્ સર્વં નિવેદ્ય મન્ત્રેણ તતો ગચ્છેત્પ્રદક્ષિણામ્

ઘી સાથે મિશ્રિત પાયસ અને ઘીથી દીવો અર્પણ કરવો. બધું જ મંત્રથી અર્પણ કરીને પછી પ્રદક્ષિણ કરવી.

પ્રણમ્ય ભક્ત્યા દેવેશં સ્તુત્વા ચાન્તે ક્ષમાપયેત્ સર્વોપહારસંમિશ્રં તતો લિંગં નિવેદયેત્

ભક્તિપૂર્વક દેવોના સ્વામી શિવને નમન કરીને સ્તુતિ કરવી, અંતે ક્ષમા માંગવી અને પછી બધા ઉપહાર સાથે લિંગ અર્પણ કરવું.

શિવાય શિવમન્ત્રેણ દક્ષિણામૂર્તિમાશ્રિતઃ એવં યો ઽર્ચયતે નિત્યં પઞ્ચગન્ધમયં શુભમ્

શિવમંત્રથી દક્ષિણમૂર્તિને આશ્રય કરીને, જે વ્યક્તિ રોજ પાંચ સુગંધિત પદાર્થોથી બનેલું શુભ લિંગ પૂજે છે,