શિવપુરાણમ્

શાંતિકં પૌષ્ટિકં વાપિ સપ્તભિઃ સમિદાદિભિઃ દ્રવ્યૈર્વિશેષતો હોમે વશ્યમાકર્ષણં તથા

શાંતિ કે પુષ્ટિ માટે સાત પ્રકારની સમિદ અને અન્ય દ્રવ્યો હોમમાં ખાસ કરીને ઉપયોગ કરવા, તેમજ વશીકરણ અને આકર્ષણ માટે પણ.

વશ્યમાકર્ષણં ચૈવ શ્રીપદં ચ વિશેષતઃ બિલ્વપત્રૈસ્તુ હવનં શત્રોર્વિજયદં તથા

બિલ્વપત્રથી હવન કરવાથી વિશેષ કરીને વશીકરણ, આકર્ષણ અને વૈભવ પ્રાપ્ત થાય છે અને દુશ્મન પર વિજય પણ મળે છે.

સમિધઃ શાંતિકાર્યેષુ પાલાશખદિરાદિકાઃ કરવીરાર્કજાઃ ક્રૌર્યે કણ્ટકિન્યશ્ચ વિગ્રહે

શાંતિ માટેના કાર્યોમાં સમિધ તરીકે પાલાશ, ખખરા અને એવા જ લાકડાં વાપરવા, અને ક્રૂર કાર્યોમાં કરવીર, આર્ક અને કાંટાવાળા લાકડાં વિગ્રહ સમયે વાપરવા.

પ્રશાંતઃ શાંતિકં કુર્યાત્પૌષ્ટિકં ચ વિશેષતઃ નિર્ઘૃણઃ ક્રુદ્ધચિત્તસ્તુ પ્રકુર્યાદાભિચારિકમ્

શાંત મનવાળો વ્યક્તિ શાંતિ અને ખાસ કરીને પોષણ માટેના વિધિ કરે, પણ નિર્દય અને ક્રોધિત મનવાળો દુષ્કર્મ કરે.

અતીવદુરવસ્થાયાં પ્રતીકારાંતરં ન ચેત્ આતતાયિનમુદ્દિશ્ય પ્રકુર્યાદાભિચારિકમ્

અતિ વિકટ સ્થિતિમાં બીજું કોઈ ઉપાય ન હોય તો માત્ર હુમલાખોર સામે દુષ્કર્મ કરી શકાય.

સ્વરાષ્ટ્રપતિમુદ્દિશ્ય ન કુર્યાદાભિચારિકમ્ યદ્યાસ્તિકસ્સુધર્મિષ્ઠો માન્યો વા યો ઽપિ કોપિ વા

પોતાના રાજ્યના રાજા કે જે કોઈ શ્રદ્ધાળુ, ધર્મનિષ્ઠ કે માન્ય વ્યક્તિ હોય, તેમના પર દુષ્કર્મ ક્યારેય ન કરવું.

તમુદ્દિશ્યાપિ નો કુર્યાદાતતાયિનમપ્યુત મનસા કર્મણા વાચા યો ઽપિ કોપિ શિવાશ્રિતઃ

જે કોઈ પણ મન, કર્મ કે વાણીથી શિવને આશ્રયે હોય, એવાં હુમલાખોર સામે પણ દુષ્કર્મ ન કરવું.

સ્વરાષ્ટ્રપતિમુદ્દિશ્ય શિવા શ્રિતમથાપિ વા કૃત્વાભિચારિકં કર્મ સદ્યો વિનિપતેન્નરઃ

પોતાના રાજ્યના રાજા કે શિવભક્ત સામે દુષ્કર્મ કરનાર મનુષ્ય તરત જ પતન પામે છે.

સ્વરાષ્ટ્રપાલકં તસ્માચ્છિવભક્તં ચ કઞ્ચન ન હિંસ્યાદભિચારાદ્યૈર્યદીચ્છેત્સુખમાત્મનઃ

તેથી, પોતાને સુખ ઇચ્છતા હોય તો રાજ્યના રક્ષક કે કોઈ પણ શિવભક્તને દુષ્કર્મથી હાનિ ન કરવી.

અન્યં કમપિ ચોદ્દિશ્ય કૃત્વા વૈ મારણાદિકમ્ પશ્ચાત્તાપેન સંયુક્તઃ પ્રાયશ્ચિત્તં સમાચરેત્

બીજા કોઈ પણ વ્યક્તિ સામે મારણ વગેરે કર્યે પછી, પસ્તાવો થાય તો પ્રાયશ્ચિત કરવું જોઈએ.

બાણલિંગે ઽપિ વા કુર્યાન્નિર્ધનો ધનવાનપિ સ્વયંભૂતે ઽથ વા લિંગે આર્ષકે વૈદિકે ઽપિ વા

પથ્થરના લિંગ પર પણ, ગરીબ કે ધનવાન હોય, સ્વયંભૂ, ઋષિ સ્થાપિત કે વૈદિક લિંગ પર પણ વિધિ કરી શકાય.

અભાવે હેમરત્નાનામશક્તૌ ચ તદર્જને મનસૈવાચરેદેતદ્દ્રવ્યૈર્વા પ્રતિરૂપકૈઃ

સોનાં કે રત્નો ન મળે અથવા મેળવવાની શક્તિ ન હોય તો મનથી અથવા અન્ય સામગ્રીથી વિધિ કરવી.

ક્વચિદંશે તુ યઃ શક્તસ્ત્વશક્તઃ ક્વચિદંશકે સો ઽપિ શક્ત્યનુસારેણ કુર્વંશ્ચેત્ફલમૃચ્છતિ

કોઈ વ્યક્તિ વિધિનો એક ભાગ કરી શકે અને બીજો ભાગ ન કરી શકે, તો પોતાની શક્તિ પ્રમાણે કરવાથી પણ ફળ મળે છે.

કર્મણ્યનુષ્ઠિતે ઽપ્યસ્મિન્ફલં યત્ર ન દૃશ્યતે દ્વિસ્ત્રિર્વાવર્તયેત્તત્ર સર્વથા દૃશ્યતે ફલમ્

વિધિ કર્યા પછી જો ફળ ન મળે તો બે કે ત્રણ વાર પુનઃ કરવું, દરેક વખતે ફળ અવશ્ય મળે છે.

પૂજોપયુક્તં યદ્દ્રવ્યં હેમરત્નાદ્યનુત્તમમ્ તત્સર્વં ગુરવે દદ્યાદ્દક્ષિણાં ચ તતઃ પૃથક્

પૂજામાં વપરાયેલ શ્રેષ્ઠ સામગ્રી જેમ કે સોનું, રત્ન વગેરે બધું ગુરુને આપવું અને અલગથી દક્ષિણા પણ આપવી.

સ ચેન્નેચ્છતિ તત્સર્વં શિવાય વિનિવેદયેત્ અથવા શિવભક્તેભ્યો નાન્યેભ્યસ્તુ પ્રદીયતે

જો ગુરુ એ બધું સ્વીકારતા ન હોય તો શિવને અર્પણ કરવું, અથવા શિવભક્તોને આપવું, બીજાને ક્યારેય ન આપવું.

યઃ સ્વયં સાધયેચ્છક્ત્યા ગુર્વાદિનિરપેક્ષયા સો ઽપ્યેવમાચરેદત્ર ન ગૃહ્ણીયાત્સ્વયં પુનઃ

જે પોતાની શક્તિથી, ગુરુ કે બીજાની મદદ વિના વિધિ કરે, એ પણ આવું જ આચરણ કરે અને પોતે offerings પાછાં ન લે.

સ્વયં ગૃહ્ણાતિ યો લોભાત્પૂજાંગદ્રવ્યમુત્તમમ્ કાંક્ષિતં ન લભેન્મૂઢો નાત્ર કાર્યા વિચારણા

જે લોભથી પૂજામાં વપરાયેલ શ્રેષ્ઠ સામગ્રી પોતે રાખે છે, એ મૂર્ખને ઇચ્છિત ફળ ક્યારેય મળતું નથી—આમાં શંકા નથી.

અર્ચિતં યત્તુ તલ્લિંગં ગૃહ્ણીયાદ્વા નવા સ્વયમ્ ગૃહ્ણીયાદ્યદિ તન્નિત્યં સ્વયં વાન્યો ઽપિ વાર્ચયેત્

પૂજિત લિંગ હોય કે નવી લિંગ હોય, જો કોઈ તેને લે અને નિયમિત પૂજા કરે, તો પોતે કે બીજું કોઈ પણ પૂજા કરી શકે.

યથોક્તમેવ કર્મૈતદાચરેદ્યો ઽનપાયતઃ ફલં વ્યભિચરેન્નૈવમિત્યતઃ કિં પ્રરોચકમ્

જેમ પહેલાં કહ્યું છે, એ કર્મ મનથી કદી ન વિખૂટે એ રીતે કરવું જોઈએ; જો ફળ કદી બદલાતું જ નથી, તો પછી વધુ પ્રોત્સાહન શા માટે જોઈએ?

તથાપ્યુદ્દેશતો વક્ષ્યે કર્મણઃ સિદ્ધિમુત્તમમ્ અપિ શત્રુભિરાક્રાંતો વ્યાધિભિર્વાપ્યનેકશઃ

છતાં પણ, હું ટૂંકમાં આ કર્મની શ્રેષ્ઠ સિદ્ધિ સમજાવું છું—even જો દુશ્મનો ઘેરી લે કે અનેક રોગોથી પીડાય, તો પણ.

મૃત્યોરાસ્યગતશ્ચાપિ મુચ્યતે નિરપાયતઃ પૂજાયતે ઽતિકૃપણો રિક્તો વૈશ્રવણાયતે

મૃત્યુના દ્વારે પહોંચેલો પણ નિર્વિઘ્ને છુટકારો પામે છે; અત્યંત ગરીબ માન્ય બન્યો જાય છે, ખાલી હાથ હોય તો પણ કુબેર જેવો ધનિક બની જાય છે.

કામાયતે વિરૂપો ઽપિ વૃદ્ધો ઽપિ તરુણાયતે શત્રુર્મિત્રાયતે સદ્યો વિરોધી કિંકરાયતે

કુરુપ હોય તો પણ સૌ તેને ઇચ્છે છે, વૃદ્ધ પણ યુવાન બની જાય છે; દુશ્મન તરત જ મિત્ર બની જાય છે, અને વિરોધી સેવક બની જાય છે.

વિષાયતે યદમૃતં વિષમપ્યમૃતાયતે સ્થલાયતે સમુદ્રો ઽપિ સ્થલમપ્યર્ણવાયતે

મરણ પણ અમરત્વમાં ફેરવાઈ જાય છે, ઝેર પણ અમૃત બની જાય છે; સમુદ્ર જમીન બની જાય છે, અને જમીન સમુદ્ર બની જાય છે.

મહીધરાયતે શ્વભ્રં સ ચ શ્વભ્રાયતે ગિરિઃ પદ્માકરાયતે વહ્નિઃ સરો વૈશ્વાનરાયતે

ખાડો પણ પર્વત બની જાય છે, અને પર્વત ખાડો બની જાય છે; કમળનું તળાવ અગ્નિ બની જાય છે, અને અગ્નિ વૈશ્વાનરનું તળાવ બની જાય છે.

વનાયતે યદુદ્યાનં તદુદ્યાનાયતે વનમ્ સિંહાયતે મૃગઃ ક્ષુદ્રઃ સિંહઃ ક્રીડામૃગાયતે

જંગલ બગીચું બની જાય છે, અને બગીચું જંગલ બની જાય છે; નબળો હરણ સિંહ બની જાય છે, અને સિંહ હરણ માટે રમકડું બની જાય છે.

સ્ત્રિયો ઽભિસારિકાયન્તે લક્ષ્મીઃ સુચરિતાયતે સ્વૈરપ્રેષ્યાયતે વાણી કીર્તિસ્તુ ગણિકાયતે

સ્ત્રીઓ આતુર પ્રેમિકા બની જાય છે, લક્ષ્મી સારા આચરણમાં ફેરવાઈ જાય છે, વાણી સ્વેચ્છાએ સેવા કરે છે, અને કીર્તિ પણ નૃત્યગણા જેવી બની જાય છે.

સ્વૈરાચારાયતે મેધા વજ્રસૂચીયતે મનઃ મહાવાતાયતે શક્તિર્બલં મત્તગજાયતે

બુદ્ધિ સ્વેચ્છાચારી બની જાય છે, મન વજ્ર જેવું અડગ બની જાય છે, શક્તિ મહાવાત જેવી બની જાય છે, અને બળ ઉગ્ર ગજ જેવું બની જાય છે.

સ્તમ્ભાયતે સમુદ્યોગૈઃ શત્રુપક્ષે સ્થિતા ક્રિયા શત્રુપક્ષાયતે ઽરીણાં સર્વ એવ સુહૃજ્જનઃ

મજબૂત પ્રયાસથી દુશ્મન પક્ષની ક્રિયાઓ નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે; બધા દુશ્મન મિત્રો બની જાય છે.