શિવપુરાણમ્

શૈવાઃ સિદ્ધાંતમાર્ગસ્થાઃ શૈવાઃ પાશુપતાસ્તથા શૈવા મહાવ્રતધરાઃ શૈવાઃ કાપાલિકાઃ પરે

શૈવ, જે સિદ્ધાંતના માર્ગે ચાલે છે, શૈવ, જે પાશુપત છે, મહાવ્રત ધારણ કરનારા શૈવ, અને કાપાલિક શૈવ—આ બધા શ્રેષ્ઠ છે.

શિવાજ્ઞાપાલકાઃ પૂજ્યા મમાપિ શિવશાસનાત્ સર્વે મમાનુગૃહ્ણંતુ શંસંતુ સફલક્રિયામ્

જે શિવજીના આદેશનું પાલન કરે છે, એવાં લોકો પૂજનીય છે—even મારા માટે પણ, કેમ કે એ શિવજીની આજ્ઞાથી છે. એ બધા મને કૃપા કરે અને મારા કાર્યોને સફળતા આપે એવી આશા છે.

દક્ષિણજ્ઞાનનિષ્ઠાશ્ચ દક્ષિણોત્તરમાર્ગગાઃ અવિરોધેન વર્તંતાં મંત્રશ્રેયો ઽર્થિનો મમ

દક્ષિણ જ્ઞાનમાં સ્થિર રહેનારા, દક્ષિણ અને ઉત્તર માર્ગે ચાલનારા, અને શ્રેષ્ઠ મંત્રની ઇચ્છા રાખનારા, એ બધા વિઘ્ન વિના આગળ વધે.

નાસ્તિકાશ્ચ શઠાશ્ચૈવ કૃતઘ્નાશ્ચૈવ તામસાઃ પાષંડાશ્ચાતિપાપાશ્ચ વર્તંતાં દૂરતો મમ

નાસ્તિક, કપટી, કૃતઘ્ન, તામસી, પાષંડ અને અત્યંત પાપી લોકો મારા પાસેથી દૂર રહે.

બહુભિઃ કિં સ્તુતૈરત્ર યે ઽપિ કે ઽપિચિદાસ્તિકાઃ સર્વે મામનુગૃહ્ણંતુ સંતઃ શંસંતુ મંગલમ્

અહીં અનેક સ્તુતિઓથી શું લાભ? થોડું પણ શ્રદ્ધાવાન હોય એવા બધા લોકો મને કૃપા કરે અને સજ્જન લોકો મારા માટે શુભકામના કરે.

નમશ્શિવાય સાંબાય સસુતાયાદિહેતવે પઞ્ચાવરણરૂપેણ પ્રપઞ્ચેનાવૃતાય તે

શિવજીને, શાંભુને, પુત્રવાળા અને સર્વકારણ સ્વરૂપ ભગવાનને, જે પાંચ આવરણ રૂપે સમગ્ર જગતથી ઢંકાયેલા છે, તેમને વંદન છે.

ઇત્યુક્ત્વા દંડવદ્ભૂમૌ પ્રણિપત્ય શિવં શિવામ્ જપેત્પઞ્ચાક્ષરીં વિદ્યામષ્ટોત્તરશતાવરામ્

આ રીતે બોલ્યા પછી, જમીન પર દંડવત્ પ્રણામ કરીને, શિવજીની પાંચ અક્ષરી મંત્રરૂપ વિદ્યા, જે એકસો આઠ અક્ષરવાળી છે, તેનું જાપ કરવું.

તથૈવ શક્તિવિદ્યાં ચ જપિત્વા તત્સમર્પણમ્ કૃત્વા તં ક્ષમયિત્વેશં પૂજાશેષં સમાપયેત્

એ જ રીતે શક્તિવિદ્યાનું પણ જાપ કરીને, તેને અર્પણ કરવું અને ભગવાનને ક્ષમા માંગીને બાકી રહેલી પૂજા પૂર્ણ કરવી.

એતત્પુણ્યતમં સ્તોત્રં શિવયોર્હૃદયંગમમ્ સર્વાભીષ્ટપ્રદં સાક્ષાદ્ભુક્તિમુક્ત્યૈકસાધનમ્

આ સર્વથી પવિત્ર સ્તોત્ર, જે શિવ અને પાર્વતીના હૃદયમાં પ્રવેશે છે, સર્વ ઇચ્છાઓ પૂરી કરે છે અને ભોગ તથા મુક્તિનું એકમાત્ર સાધન છે.

ય ઇદં કીર્તયેન્નિત્યં શૃણુયાદ્વા સમાહિતઃ સ વિધૂયાશુ પાપાનિ શિવસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

જે વ્યક્તિ આ સ્તોત્રને રોજ પઠન કરે છે અથવા ધ્યાનપૂર્વક સાંભળે છે, તે ઝડપથી પાપોનો નાશ કરીને શિવજી સાથે એકરૂપતા પ્રાપ્ત કરે છે.

ગોઘ્નશ્ચૈવ કૃતઘ્નશ્ચ વીરહા ભ્રૂણહાપિ વા શરણાગતઘાતી ચ મિત્રવિશ્રંભઘાતકઃ

ગાયહત્યાર, કૃતઘ્ન, વીરહત્યાર, ભ્રૂણહત્યાર, શરણાગતનો ઘાતક અથવા મિત્રનો વિશ્વાસઘાતક—even આવા લોકો પણ—

દુષ્ટપાપસમાચારો માતૃહા પિતૃહાપિ વા સ્તવેનાનેન જપ્તેન તત્તત્પાપાત્પ્રમુચ્યતે

જે દુષ્ટ અને પાપી વર્તન કરે છે, માતા કે પિતાની હત્યા કરે છે—even એ વ્યક્તિ પણ આ સ્તોત્રના જાપથી તે તે પાપોથી મુક્ત થાય છે.

દુઃસ્વપ્નાદિમહાનર્થસૂચકેષુ ભયેષુ ચ યદિ સંકીર્તયેદેતન્ન તતો નાર્થભાગ્ભવેત્

અશુભ સ્વપ્ન, મહાન આપત્તિ કે ભયના સમયે જો આ સ્તોત્રનું સંકીર્તન કરે, તો એને ક્યારેય કોઈ નુકસાન થતું નથી.

આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં યચ્ચાન્યદપિ વાઞ્છિતમ્ સ્તોત્રસ્યાસ્ય જપે તિષ્ઠંસ્તત્સર્વં લભતે નરઃ

દીર્ઘ આયુષ્ય, આરોગ્ય, ધન અને બીજી જે કંઈ ઇચ્છા હોય—આ બધું આ સ્તોત્રના જાપથી મનુષ્યને પ્રાપ્ત થાય છે.

અસંપૂજ્ય શિવસ્તોત્રં જપાત્ફલમુદાહૃતમ્ સંપૂજ્ય ચ જપે તસ્ય ફલં વક્તું ન શક્યતે

પૂજા વિના શિવસ્તોત્રના જાપથી જે ફળ મળે છે તે જણાવાયું છે; પણ પૂજા કરીને જાપ કરવાથી જે ફળ મળે છે, તેનું વર્ણન શક્ય નથી.

આસ્તામિયં ફલાવાપ્તિરસ્મિન્સંકીર્તિતે સતિ સાર્ધમંબિકયા દેવઃ શ્રુત્યૈવં દિવિ તિષ્ઠતિ

આ ફળપ્રાપ્તિ એવી જ રહે; જ્યારે આ સ્તોત્રનું સંકીર્તન થાય છે, ત્યારે અંબિકા સાથે ભગવાન સ્વર્ગમાં, શાસ્ત્રોમાં જણાવ્યા પ્રમાણે, નિવાસ કરે છે.

તસ્માન્નભસિ સંપૂજ્ય દેવં દેવં સહોમયા કૃતાંજલિપુટસ્તિષ્ઠંસ્તોત્રમેતદુદીરયેત્

આથી, આકાશમાં અંબિકા સાથે ભગવાનની પૂજા કરીને, હાથ જોડીને ઊભા રહીને આ સ્તોત્રનું પઠન કરવું.

એતત્તે કથિતં કૃષ્ણ કર્મેહામુત્ર સિદ્ધિદમ્ ક્રિયાતપોજપધ્યાનસમુચ્ચયમયં પરમ્

હે કૃષ્ણ, હું તને જે સમજાવ્યું છે તે શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે, જેમાં વિધિ, તપ, જપ અને ધ્યાનનું મિલન થાય છે. આ માર્ગથી અહીં અને પરલોકમાં સફળતા મળે છે.

અથ વક્ષ્યામિ શૈવાનામિહૈવ ફલદં નૃણામ્ પૂજાહોમજપધ્યાનતપોદાનમયં મહત્

હવે હું શૈવ લોકો માટેનો મહાન ઉપાય કહું છું, જે પૂજા, હોમ், જપ, ધ્યાન, તપ અને દાનથી બનેલો છે અને અહીં જ મનુષ્યને ફળ આપે છે.

તત્ર સંસાધયેત્પૂર્વં મન્ત્રં મન્ત્રાર્થવિત્તમઃ દૃષ્ટસિદ્ધિકરં કર્મ નાન્યથા ફલદં યતઃ

તેમાં મંત્રનો અર્થ જાણનારો પહેલા મંત્રને સિદ્ધ કરે, કારણ કે જે કર્મ માન્ય મંત્રથી થાય છે એ જ ફળ આપે છે, બીજું કંઈ નહીં.

સિદ્ધમન્ત્રો ઽપ્યદૃષ્ટેન પ્રબલેન તુ કેનચિત્ પ્રતિબન્ધફલં કર્મ ન કુર્યાત્સહસા બુધઃ

મંત્ર સિદ્ધ થયો હોય છતાં જો કોઈ અજાણ્યા અને પ્રબળ અવરોધ હોય તો વિદ્વાન વ્યક્તિએ ઉતાવળમાં કર્મ ન કરવું, નહિતર ફળમાં અવરોધ આવે છે.

તસ્ય તુ પ્રતિબન્ધસ્ય કર્તું શક્યેહ નિષ્કૃતિઃ પરીક્ષ્ય શકુનાદ્યૈસ્તદાદૌ નિષ્કૃતિમાચરેત્

એવો અવરોધ હોય તો તેનો ઉપાય અહીં શક્ય છે; શકુન વગેરે જોઈને પહેલા ઉપાય કરવો જોઈએ.

યો ઽન્યથા કુરુતે મોહાત્કર્મૈહિકફલં નરઃ ન તેન ફલભાક્સ સ્યાત્પ્રાપ્નુયાચ્ચોપહાસ્યતામ્

જે મનુષ્ય મોહવશ વિધિ વિરુદ્ધ કર્મ કરે છે અને ઇહલોકના ફળની ઈચ્છા રાખે છે, તેને ફળ મળતું નથી અને તે હાસ્યપાત્ર બને છે.

અબિસ્રબ્ધો ન કુર્વીત કર્મ દૃષ્ટફલં ક્વચિત્ સ ખલ્વશ્રદ્ધધાનઃ સ્યાન્નાશ્રદ્ધઃ ફલમૃચ્છતિ

કોઈએ પણ કદી શ્રદ્ધા વિના દેખાતા ફળ માટે કર્મ ન કરવું જોઈએ; આવો માણસ ખરેખર શ્રદ્ધાવાન નથી અને શ્રદ્ધા વિના ફળ મળતું નથી.

નાપરાધોસ્તિ દેવસ્ય કર્મણ્યપિ તુ નિષ્ફલે યથોક્તકારિણાં પુંસામિહૈવ ફલદર્શનાત્

દેવતાની તરફથી કોઈ દોષ નથી, ભલે કર્મ નિષ્ફળ જાય; કારણ કે જે મનુષ્ય વિધિ પ્રમાણે કરે છે તેને અહીં જ ફળ દેખાય છે.

સાધકઃ સિદ્ધમંત્રશ્ચ નિરસ્તપ્રતિબંધકઃ વિશ્વસ્તઃ શ્રદ્ધધાનશ્ચ કુર્વન્નાપ્નોતિ તત્ફલમ્

જે સાધક મંત્ર સિદ્ધ કરે છે, અવરોધ દૂર કરે છે, વિશ્વાસ અને શ્રદ્ધા ધરાવે છે, તે ફળ મેળવવામાં કદી નિષ્ફળ થતો નથી.

અથવા તત્ફલાવાપ્ત્યૈ બ્રહ્મચર્યરતો ભવેત્ રાત્રૌ હવિષ્યમશ્નીયાત્પાયસં વા ફલાનિ વા

અથવા, એ ફળ મેળવવા માટે બ્રહ્મચર્ય પાળવું જોઈએ અને રાત્રે હવન માટેનું અન્ન, પાયસ અથવા ફળ ખાવા જોઈએ.

હિંસાદિ યન્નિષિદ્ધં સ્યાન્ન કુર્યાન્મનસાપિ તત્ સદા ભસ્માનુલિપ્તાં ગસ્સુવેષશ્ચ શુચિર્ભવેત્

હિંસા વગેરે જે મનથી પણ નિષિદ્ધ છે, તે કદી ન કરવું; હંમેશા ભસ્મ લગાવવું, સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરવું અને શુદ્ધ રહેવું.

ઇત્થમાચારવાન્ભૂત્વા સ્વાનુકૂલે શુભે ઽહનિ પૂર્વોક્તલક્ષણે દેશે પુષ્પદામાદ્યલંકૃતે

આ રીતે આચાર રાખીને, પોતાને અનુકૂળ શુભ દિવસે, અગાઉ વર્ણવેલા ગુણવત્તાવાળા સ્થાનમાં, પુષ્પમાળાથી શોભિત જગ્યા પર—