શિવપુરાણમ્

નારદાદ્યાશ્ચ મુનયો દિવ્યા દેવૈશ્ચ પૂજિતાઃ સાધ્યા માગાશ્ચ યે દેવા જનલોકનિવાસિનઃ

નારદ વગેરે મુનિ, દેવો દ્વારા પૂજિત દિવ્ય મુનિ, તથા સાધ્ય, માગ અને માનવલોકમાં વસતા દેવતાઓ—

વિનિવૃત્તાધિકારાશ્ચ મહર્લોકનિવાસિનઃ સપ્તર્ષયસ્તથાન્યે વૈ વૈમાનિકગુણૈસ્સહ

મહર્લોકના રહેવાસીઓ, જેમની અધિકારીતા હવે રહી નથી, સાત ઋષિઓ અને બીજા બધા પણ, તેમના સ્વર્ગીય ગુણો સાથે—

સર્વે શિવાર્ચનરતાઃ શિવાજ્ઞાવશવર્તિનઃ

આ બધા શિવની પૂજામાં તત્પર છે અને શિવની આજ્ઞા મુજબ જ વર્તે છે.

ગંધર્વાદ્યાઃ પિશાચાંતાશ્ચતસ્રો દેવયોનયઃ સિદ્ધા વિદ્યાધરાદ્યાશ્ચ યે ઽપિ ચાન્યે નભશ્ચરાઃ

ગંધર્વો અને એમના પછી પિશાચો સુધીના ચાર દેવયોનિ, સિદ્ધો, વિદ્યા ધરાવનારાઓ અને બીજા બધા આકાશમાં વિહરતા જીવ—

અસુરા રાક્ષસાશ્ચૈવ પાતાલતલવાસિનઃ અનંતાદ્યાશ્ચ નાગેન્દ્રા વૈનતેયાદયો દ્વિજાઃ

પાતાળમાં રહેતા અસુરો અને રાક્ષસો, અનંત જેવા નાગરાજાઓ, વિનતાપુત્ર ગરુડ જેવા પંખીદેવતાઓ અને બીજા દ્વિજ—

કૂષ્માંડાઃ પ્રેતવેતાલા ગ્રહા ભૂતગણાઃ પરે ડાકિન્યશ્ચાપિ યોગિન્યઃ શાકિન્યશ્ચાપિ તાદૃશાઃ

કૂસ્માંડ, પ્રેત, વેતાળ, ગ્રહો, ભૂતગણ અને બીજા, તેમજ ડાકિનીઓ, યોગિનીઓ અને શાકિનીઓ પણ—

ક્ષેત્રારામગૃહાદીનિ તીર્થાન્યાયતનાનિ ચ દ્વીપાઃ સમુદ્રા નદ્યશ્ચ નદાશ્ચાન્યે સરાંસિ ચ

ખેતરો, બાગો, ઘરો અને એવાં બીજા સ્થળો; તીર્થો અને મંદિરો; દ્વીપો, સમુદ્રો, નદીઓ, બીજા પ્રવાહ અને સરોવર—

ગિરયશ્ચ સુમેર્વાદ્યાઃ કનનાનિ સમંતતઃ પશવઃ પક્ષિણો વૃક્ષાઃ કૃમિકીટાદયો મૃગાઃ

સુમેરુથી શરૂ થતા પર્વતો, ચારેબાજુના જંગલો, પશુઓ, પક્ષીઓ, વૃક્ષો, જીવાતો, કીડાઓ અને બીજા પ્રાણી—

ભુવનાન્યપિ સર્વાણિ ભુવનાનામધીશ્વરઃ અણ્ડાન્યાવરણૈસ્સાર્ધં માસાશ્ચ દશ દિગ્ગજાઃ

બધી દુનિયાઓ અને તેમના સ્વામી, બ્રહ્માંડ અને તેના આવરણો, દશ દિશાઓ અને દિશાઓના હાથીઓ—

વર્ણાઃ પદાનિ મંત્રાશ્ચ તત્ત્વાન્યપિ સહાધિપૈઃ બ્રહ્માંડધારકા રુદ્રા રુદ્રાશ્ચાન્યે સશક્તિકાઃ

અક્ષરો, શબ્દો, મંત્રો અને તત્ત્વો તેમના અધિપતિઓ સાથે; બ્રહ્માંડને ધારણ કરનારા રુદ્રો અને શક્તિયુક્ત બીજા રુદ્રો—

યચ્ચ કિંચિજ્જગત્યસ્મિન્દૃષ્ટં ચાનુમિતં શ્રુતમ્ સર્વે કામં પ્રયચ્છન્તુ શિવયોરેવ શાસનાત્

આ જગતમાં જે કંઈ દેખાય છે, અનુમાનવામાં આવે છે કે સાંભળવામાં આવે છે—આ બધું શિવના આદેશથી ઈચ્છિત ફળ આપે.

અથ વિદ્યા પરા શૈવી પશુપાશવિમોચિની પઞ્ચાર્થસંજ્ઞિતા દિવ્યા પશુવિદ્યાબહિષ્કૃતા

હવે, પરમ શૈવ વિદ્યા, જે આત્માને બંધનમાંથી મુક્ત કરે છે, પાંચ અર્થ તરીકે જાણીતી છે, એ દિવ્ય છે અને બંધાયેલા આત્માની વિદ્યા તેમાં સમાવિષ્ટ નથી.

શાસ્ત્રં ચ શિવધર્માખ્યં ધર્માખ્યં ચ તદુત્તરમ્ શૈવાખ્યં શિવધર્માખ્યં પુરાણં શ્રુતિસંમિતમ્

અને શિવધર્મ નામનું શાસ્ત્ર, અને તેના પછીનું ધર્મશાસ્ત્ર; શૈવ શાસ્ત્ર, શિવધર્મ પુરાણ, જે વેદ સાથે મેળ ખાય છે—

શૈવાગમાશ્ચ યે ચાન્યે કામિકાદ્યાશ્ચતુર્વિધાઃ શિવાભ્યામવિશેષેણ સત્કૃત્યેહ સમર્ચિતાઃ

અને શૈવ આગમો, જેમાં કામિક વગેરે ચાર પ્રકારના શામેલ છે, એ બધાં અહીં શિવ અને પાર્વતી દ્વારા યોગ્ય રીતે સન્માનિત અને પૂજાય છે.

તાભ્યામેવ સમાજ્ઞાતા મમાભિપ્રેતસિદ્ધયે કર્મેદમનુમન્યંતાં સફલં સાધ્વનુષ્ઠિતમ્

મારા ઇચ્છિત કાર્યની સિદ્ધિ માટે, એ બંને દ્વારા જ આ બધું માન્ય છે; એ કાર્ય તેમને માન્ય હોય, ફળદાયી અને યોગ્ય રીતે કરવામાં આવ્યું હોય.

શ્વેતાદ્યા નકુલીશાંતાઃ સશિષ્યાશ્ચાપિ દેશિકાઃ તત્સંતતીયા ગુરવો વિશેષાદ્ગુરવો મમ

શ્વેતાશ્વતર અને નકુલિશથી શરૂ થતા ગુરુઓ, તેમના શિષ્યો અને તેમની પરંપરા—આ બધા ખાસ કરીને મારા ગુરુ છે.

શૈવા માહેશ્વરાશ્ચૈવ જ્ઞાનકર્મપરાયણાઃ કર્મેદમનુમન્યંતાં સફલં સાધ્વનુષ્ઠિતમ્

શૈવ અને મહેશ્વર, જ્ઞાન અને કર્મમાં તત્પર, એ બધા આ કાર્યને માન્ય કરે, તે ફળદાયી અને યોગ્ય રીતે કરવામાં આવ્યું હોય.

લૌકિકા બ્રાહ્મણાસ્સર્વે ક્ષત્રિયાશ્ચ વિશઃ ક્રમાત્ વેદવેદાંગતત્ત્વજ્ઞાઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદાઃ

દરેક લોકિક બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને વૈશ્ય, જેમને વેદ અને તેના અંગોનું જ્ઞાન છે, અને બધા શાસ્ત્રોમાં નિષ્ણાત છે—

સાંખ્યા વૈશેષિકાશ્ચૈવ યૌગા નૈયાયિકા નરાઃ સૌરા બ્રહ્માસ્તથા રૌદ્રા વૈષ્ણવાશ્ચાપરે નરાઃ

સાંખ્ય, વૈશેષિક, યોગી, ન્યાયી, અને સૂર્ય, બ્રહ્મા, રુદ્ર તથા વિષ્ણુને સમર્પિત બીજા ભક્તો—

શિષ્ટાઃ સર્વે વિશિષ્ટા ચ શિવશાસનયંત્રિતાઃ કર્મેદમનુમન્યંતાં મમાભિપ્રેતસાધકમ્

બધા શ્રેષ્ઠ અને શિવજીના આદેશથી નિયંત્રિત થયેલા, મારા મનગમતા કાર્યને પૂર્ણ કરે છે, તેથી એ બધા એ કાર્યને મંજૂરી આપે.

શૈવાઃ સિદ્ધાંતમાર્ગસ્થાઃ શૈવાઃ પાશુપતાસ્તથા શૈવા મહાવ્રતધરાઃ શૈવાઃ કાપાલિકાઃ પરે

શૈવ, જે સિદ્ધાંતના માર્ગે ચાલે છે, શૈવ, જે પાશુપત છે, મહાવ્રત ધારણ કરનારા શૈવ, અને કાપાલિક શૈવ—આ બધા શ્રેષ્ઠ છે.

શિવાજ્ઞાપાલકાઃ પૂજ્યા મમાપિ શિવશાસનાત્ સર્વે મમાનુગૃહ્ણંતુ શંસંતુ સફલક્રિયામ્

જે શિવજીના આદેશનું પાલન કરે છે, એવાં લોકો પૂજનીય છે—even મારા માટે પણ, કેમ કે એ શિવજીની આજ્ઞાથી છે. એ બધા મને કૃપા કરે અને મારા કાર્યોને સફળતા આપે એવી આશા છે.

દક્ષિણજ્ઞાનનિષ્ઠાશ્ચ દક્ષિણોત્તરમાર્ગગાઃ અવિરોધેન વર્તંતાં મંત્રશ્રેયો ઽર્થિનો મમ

દક્ષિણ જ્ઞાનમાં સ્થિર રહેનારા, દક્ષિણ અને ઉત્તર માર્ગે ચાલનારા, અને શ્રેષ્ઠ મંત્રની ઇચ્છા રાખનારા, એ બધા વિઘ્ન વિના આગળ વધે.

નાસ્તિકાશ્ચ શઠાશ્ચૈવ કૃતઘ્નાશ્ચૈવ તામસાઃ પાષંડાશ્ચાતિપાપાશ્ચ વર્તંતાં દૂરતો મમ

નાસ્તિક, કપટી, કૃતઘ્ન, તામસી, પાષંડ અને અત્યંત પાપી લોકો મારા પાસેથી દૂર રહે.

બહુભિઃ કિં સ્તુતૈરત્ર યે ઽપિ કે ઽપિચિદાસ્તિકાઃ સર્વે મામનુગૃહ્ણંતુ સંતઃ શંસંતુ મંગલમ્

અહીં અનેક સ્તુતિઓથી શું લાભ? થોડું પણ શ્રદ્ધાવાન હોય એવા બધા લોકો મને કૃપા કરે અને સજ્જન લોકો મારા માટે શુભકામના કરે.

નમશ્શિવાય સાંબાય સસુતાયાદિહેતવે પઞ્ચાવરણરૂપેણ પ્રપઞ્ચેનાવૃતાય તે

શિવજીને, શાંભુને, પુત્રવાળા અને સર્વકારણ સ્વરૂપ ભગવાનને, જે પાંચ આવરણ રૂપે સમગ્ર જગતથી ઢંકાયેલા છે, તેમને વંદન છે.

ઇત્યુક્ત્વા દંડવદ્ભૂમૌ પ્રણિપત્ય શિવં શિવામ્ જપેત્પઞ્ચાક્ષરીં વિદ્યામષ્ટોત્તરશતાવરામ્

આ રીતે બોલ્યા પછી, જમીન પર દંડવત્ પ્રણામ કરીને, શિવજીની પાંચ અક્ષરી મંત્રરૂપ વિદ્યા, જે એકસો આઠ અક્ષરવાળી છે, તેનું જાપ કરવું.

તથૈવ શક્તિવિદ્યાં ચ જપિત્વા તત્સમર્પણમ્ કૃત્વા તં ક્ષમયિત્વેશં પૂજાશેષં સમાપયેત્

એ જ રીતે શક્તિવિદ્યાનું પણ જાપ કરીને, તેને અર્પણ કરવું અને ભગવાનને ક્ષમા માંગીને બાકી રહેલી પૂજા પૂર્ણ કરવી.

એતત્પુણ્યતમં સ્તોત્રં શિવયોર્હૃદયંગમમ્ સર્વાભીષ્ટપ્રદં સાક્ષાદ્ભુક્તિમુક્ત્યૈકસાધનમ્

આ સર્વથી પવિત્ર સ્તોત્ર, જે શિવ અને પાર્વતીના હૃદયમાં પ્રવેશે છે, સર્વ ઇચ્છાઓ પૂરી કરે છે અને ભોગ તથા મુક્તિનું એકમાત્ર સાધન છે.