શિવપુરાણમ્

વાહનત્વમનુપ્રાપ્તસ્તપસા પરમેશયોઃ તયોરાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય સ મે કામં પ્રયચ્છતુ

પરમેશ્વર અને પરમેશ્વરી માટે તપ કરીને વાહનપદ પ્રાપ્ત કરનાર, તેમની આજ્ઞાને શ્રેષ્ઠ માની, મારા ઇચ્છિત ફળ આપે.

નંદા સુનંદા સુરભિઃ સુશીલા સુમનાસ્તથા પઞ્ચગોમાતરસ્ત્વેતાશ્શિવલોકે વ્યવસ્થિતાઃ

નંદા, સુનંદા, સૌરભી, સુશીલા અને સુમના—આ પાંચ ગોમાતાઓ શિવલોકમાં સ્થિર છે.

શિવભક્તિપરા નિત્યં શિવાર્ચનપરાયણાઃ શિવયોઃ શાસનાદેવ દિશંતુ મમ વાંછિતમ્

શિવભક્તિમાં સદા તત્પર અને શિવની આરાધનામાં નિષ્ઠાવાન, શિવ અને દેવીની આજ્ઞાથી, મારી ઇચ્છા પૂર્ણ કરે.

ક્ષેત્રપાલો મહાતેજા નીલ જીમૂતસન્નિભઃ દંષ્ટ્રાકરાલવદનઃ સ્ફુરદ્રક્તાધરોજ્જ્વલઃ

ક્ષેત્રપાલ, મહાતેજસ્વી, મેઘ જેવા શ્યામ, ભયાનક દાંતવાળા અને લાલ લલાટવાળા—

રક્તોર્ધ્વમૂર્ધજઃ શ્રીમાન્ભ્રુકુટીકુટિલેક્ષણઃ રક્તવૃત્તત્રિનયનઃ શશિપન્નગભૂષણઃ

લાલ ઊંચા વાળ, તેજસ્વી, ભ્રૂકુટિ વાળીને ત્રિનયન, લાલ ગોળ આંખો, ચંદ્ર અને સાપોથી શોભાયમાન—

નગ્નસ્ત્રિશૂલપાશાસિકપાલોદ્યતપાણિકઃ ભૈરવો ભૈરવૈઃ સિદ્ધૈર્યોગિનીભિશ્ચ સંવૃતઃ

નગ્ન, હાથમાં ત્રિશૂલ, ફાંસ, તલવાર અને ખોપરી ધારણ કરનાર, ભૈરવ, અન્ય સિદ્ધ ભૈરવો અને યોગિનીઓથી ઘેરાયેલા—

ક્ષેત્રેક્ષેત્રે સમાસીનઃ સ્થિતો યો રક્ષકસ્સતામ્ શિવપ્રણામપરમઃ શિવસદ્ભાવભાવિતઃ

દરેક પવિત્ર સ્થળે બેઠેલા, ત્યાંના રક્ષક તરીકે સ્થિર, શિવપ્રણામમાં પરમ અને શિવના સચ્ચિંતનમાં લીન—

શિવશ્રિતાન્વિશેષેણ રક્ષન્પુત્રાનિવૌરસાન્ સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે દિશતુ મઙ્ગલમ્

શિવને આશ્રય લેનારને, પિતા પોતાના પુત્રોને જેમ રક્ષે તેમ વિશેષ રક્ષણ આપનાર, શિવ અને દેવીની આજ્ઞા પામીને મને શુભતા આપે.

તાલજઙ્ઘાદયસ્તસ્ય પ્રથમાવરણેર્ચિતાઃ સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં ચત્વારઃ સમવન્તુ મામ્

તાલજંઘ અને અન્ય, પ્રથમ વળયમાં પૂજિત, શિવ અને દેવીની આજ્ઞા પામીને, એ ચારેય મને આશ્રય આપે.

ભૈરવાદ્યાશ્ચ યે ચાન્યે સમંતાત્તસ્ય વેષ્ટિતાઃ તે ઽપિ મામનુગૃહ્ણંતુ શિવશાસનગૌરવાત્

અને ભૈરવથી આરંભી જે અન્ય દેવતાઓ ચારે બાજુથી તેમને ઘેરીને છે, એ પણ શિવની આજ્ઞાનો માન રાખીને મને કૃપા કરે.

નારદાદ્યાશ્ચ મુનયો દિવ્યા દેવૈશ્ચ પૂજિતાઃ સાધ્યા માગાશ્ચ યે દેવા જનલોકનિવાસિનઃ

નારદ વગેરે મુનિ, દેવો દ્વારા પૂજિત દિવ્ય મુનિ, તથા સાધ્ય, માગ અને માનવલોકમાં વસતા દેવતાઓ—

વિનિવૃત્તાધિકારાશ્ચ મહર્લોકનિવાસિનઃ સપ્તર્ષયસ્તથાન્યે વૈ વૈમાનિકગુણૈસ્સહ

મહર્લોકના રહેવાસીઓ, જેમની અધિકારીતા હવે રહી નથી, સાત ઋષિઓ અને બીજા બધા પણ, તેમના સ્વર્ગીય ગુણો સાથે—

સર્વે શિવાર્ચનરતાઃ શિવાજ્ઞાવશવર્તિનઃ

આ બધા શિવની પૂજામાં તત્પર છે અને શિવની આજ્ઞા મુજબ જ વર્તે છે.

ગંધર્વાદ્યાઃ પિશાચાંતાશ્ચતસ્રો દેવયોનયઃ સિદ્ધા વિદ્યાધરાદ્યાશ્ચ યે ઽપિ ચાન્યે નભશ્ચરાઃ

ગંધર્વો અને એમના પછી પિશાચો સુધીના ચાર દેવયોનિ, સિદ્ધો, વિદ્યા ધરાવનારાઓ અને બીજા બધા આકાશમાં વિહરતા જીવ—

અસુરા રાક્ષસાશ્ચૈવ પાતાલતલવાસિનઃ અનંતાદ્યાશ્ચ નાગેન્દ્રા વૈનતેયાદયો દ્વિજાઃ

પાતાળમાં રહેતા અસુરો અને રાક્ષસો, અનંત જેવા નાગરાજાઓ, વિનતાપુત્ર ગરુડ જેવા પંખીદેવતાઓ અને બીજા દ્વિજ—

કૂષ્માંડાઃ પ્રેતવેતાલા ગ્રહા ભૂતગણાઃ પરે ડાકિન્યશ્ચાપિ યોગિન્યઃ શાકિન્યશ્ચાપિ તાદૃશાઃ

કૂસ્માંડ, પ્રેત, વેતાળ, ગ્રહો, ભૂતગણ અને બીજા, તેમજ ડાકિનીઓ, યોગિનીઓ અને શાકિનીઓ પણ—

ક્ષેત્રારામગૃહાદીનિ તીર્થાન્યાયતનાનિ ચ દ્વીપાઃ સમુદ્રા નદ્યશ્ચ નદાશ્ચાન્યે સરાંસિ ચ

ખેતરો, બાગો, ઘરો અને એવાં બીજા સ્થળો; તીર્થો અને મંદિરો; દ્વીપો, સમુદ્રો, નદીઓ, બીજા પ્રવાહ અને સરોવર—

ગિરયશ્ચ સુમેર્વાદ્યાઃ કનનાનિ સમંતતઃ પશવઃ પક્ષિણો વૃક્ષાઃ કૃમિકીટાદયો મૃગાઃ

સુમેરુથી શરૂ થતા પર્વતો, ચારેબાજુના જંગલો, પશુઓ, પક્ષીઓ, વૃક્ષો, જીવાતો, કીડાઓ અને બીજા પ્રાણી—

ભુવનાન્યપિ સર્વાણિ ભુવનાનામધીશ્વરઃ અણ્ડાન્યાવરણૈસ્સાર્ધં માસાશ્ચ દશ દિગ્ગજાઃ

બધી દુનિયાઓ અને તેમના સ્વામી, બ્રહ્માંડ અને તેના આવરણો, દશ દિશાઓ અને દિશાઓના હાથીઓ—

વર્ણાઃ પદાનિ મંત્રાશ્ચ તત્ત્વાન્યપિ સહાધિપૈઃ બ્રહ્માંડધારકા રુદ્રા રુદ્રાશ્ચાન્યે સશક્તિકાઃ

અક્ષરો, શબ્દો, મંત્રો અને તત્ત્વો તેમના અધિપતિઓ સાથે; બ્રહ્માંડને ધારણ કરનારા રુદ્રો અને શક્તિયુક્ત બીજા રુદ્રો—

યચ્ચ કિંચિજ્જગત્યસ્મિન્દૃષ્ટં ચાનુમિતં શ્રુતમ્ સર્વે કામં પ્રયચ્છન્તુ શિવયોરેવ શાસનાત્

આ જગતમાં જે કંઈ દેખાય છે, અનુમાનવામાં આવે છે કે સાંભળવામાં આવે છે—આ બધું શિવના આદેશથી ઈચ્છિત ફળ આપે.

અથ વિદ્યા પરા શૈવી પશુપાશવિમોચિની પઞ્ચાર્થસંજ્ઞિતા દિવ્યા પશુવિદ્યાબહિષ્કૃતા

હવે, પરમ શૈવ વિદ્યા, જે આત્માને બંધનમાંથી મુક્ત કરે છે, પાંચ અર્થ તરીકે જાણીતી છે, એ દિવ્ય છે અને બંધાયેલા આત્માની વિદ્યા તેમાં સમાવિષ્ટ નથી.

શાસ્ત્રં ચ શિવધર્માખ્યં ધર્માખ્યં ચ તદુત્તરમ્ શૈવાખ્યં શિવધર્માખ્યં પુરાણં શ્રુતિસંમિતમ્

અને શિવધર્મ નામનું શાસ્ત્ર, અને તેના પછીનું ધર્મશાસ્ત્ર; શૈવ શાસ્ત્ર, શિવધર્મ પુરાણ, જે વેદ સાથે મેળ ખાય છે—

શૈવાગમાશ્ચ યે ચાન્યે કામિકાદ્યાશ્ચતુર્વિધાઃ શિવાભ્યામવિશેષેણ સત્કૃત્યેહ સમર્ચિતાઃ

અને શૈવ આગમો, જેમાં કામિક વગેરે ચાર પ્રકારના શામેલ છે, એ બધાં અહીં શિવ અને પાર્વતી દ્વારા યોગ્ય રીતે સન્માનિત અને પૂજાય છે.

તાભ્યામેવ સમાજ્ઞાતા મમાભિપ્રેતસિદ્ધયે કર્મેદમનુમન્યંતાં સફલં સાધ્વનુષ્ઠિતમ્

મારા ઇચ્છિત કાર્યની સિદ્ધિ માટે, એ બંને દ્વારા જ આ બધું માન્ય છે; એ કાર્ય તેમને માન્ય હોય, ફળદાયી અને યોગ્ય રીતે કરવામાં આવ્યું હોય.

શ્વેતાદ્યા નકુલીશાંતાઃ સશિષ્યાશ્ચાપિ દેશિકાઃ તત્સંતતીયા ગુરવો વિશેષાદ્ગુરવો મમ

શ્વેતાશ્વતર અને નકુલિશથી શરૂ થતા ગુરુઓ, તેમના શિષ્યો અને તેમની પરંપરા—આ બધા ખાસ કરીને મારા ગુરુ છે.

શૈવા માહેશ્વરાશ્ચૈવ જ્ઞાનકર્મપરાયણાઃ કર્મેદમનુમન્યંતાં સફલં સાધ્વનુષ્ઠિતમ્

શૈવ અને મહેશ્વર, જ્ઞાન અને કર્મમાં તત્પર, એ બધા આ કાર્યને માન્ય કરે, તે ફળદાયી અને યોગ્ય રીતે કરવામાં આવ્યું હોય.

લૌકિકા બ્રાહ્મણાસ્સર્વે ક્ષત્રિયાશ્ચ વિશઃ ક્રમાત્ વેદવેદાંગતત્ત્વજ્ઞાઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદાઃ

દરેક લોકિક બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને વૈશ્ય, જેમને વેદ અને તેના અંગોનું જ્ઞાન છે, અને બધા શાસ્ત્રોમાં નિષ્ણાત છે—

સાંખ્યા વૈશેષિકાશ્ચૈવ યૌગા નૈયાયિકા નરાઃ સૌરા બ્રહ્માસ્તથા રૌદ્રા વૈષ્ણવાશ્ચાપરે નરાઃ

સાંખ્ય, વૈશેષિક, યોગી, ન્યાયી, અને સૂર્ય, બ્રહ્મા, રુદ્ર તથા વિષ્ણુને સમર્પિત બીજા ભક્તો—