શિવપુરાણમ્

શિવપ્રિયઃ શિવાસક્તઃ શિવપાદાર્ચને રતઃ શિવસ્યાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય સ મે દિશતુ મંગલમ્

તેઓ શિવપ્રિય છે, શિવમાં આસક્ત છે અને શિવના ચરણોની પૂજામાં રત છે; શિવજીની આજ્ઞાને પ્રથમ રાખી, તેઓ મને શુભતા આપે.

વાસુદેવો ઽનિરુદ્ધશ્ચ પ્રદ્યુમ્નશ્ચ તતઃ પરઃ સંકર્ષણસ્સમાખ્યાતાશ્ચતસ્રો મૂર્તયો હરેઃ

વાસુદેવ, અનિરુદ્ધ, પ્રદ્યુમ્ન અને પછી સંકર્ષણ—આ ચારે હરિના સ્વરૂપો છે.

મત્સ્યઃ કૂર્મો વરાહશ્ચ નારસિંહો ઽથ વામનઃ રામત્રયં તથા કૃષ્ણો વિષ્ણુસ્તુરગવક્ત્રકઃ

મત્સ્ય, કૂર્મ, વરાહ, નરસિંહ અને વામન; ત્રણ રામ, કૃષ્ણ અને ઘોડાના મુખવાળો વિષ્ણુ.

ચક્રં નારાયણસ્યાસ્ત્રં પાંચજન્યં ચ શાર્ઙ્ગકમ્ સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં મંગલં પ્રદિશંતુ મે

નારાયણનું ચક્ર, પાંજજ્ય શંખ અને શારંગ ધનુષ, શિવ અને દેવીની આજ્ઞા પામીને, મને શુભતા આપે એવી મારી પ્રાર્થના છે.

પ્રભા સરસ્વતી ગૌરી લક્ષ્મીશ્ચ શિવભાવિતા શિવયોઃ શાસનાદેતા મંગલં પ્રદિશંતુ મે

પ્રભા, સરસ્વતી, ગૌરી અને લક્ષ્મી, જે શિવભક્તિમાં લીન છે, શિવ અને દેવીની આજ્ઞાથી મને શુભતા આપે.

ઇન્દ્રો ઽગ્નિશ્ચ યમશ્ચૈવ નિરૃતિર્વરુણસ્તથા વાયુઃ સોમઃ કુબેરશ્ચ તથેશાનસ્ત્રિશૂલધૃક્

ઇન્દ્ર, અગ્નિ, યમ, નિૃતિ, વરુણ, વાયુ, સોમ, કુબેર અને ત્રિશૂલધારી ઈશાન—

સર્વે શિવાર્ચનરતાઃ શિવસદ્ભાવભાવિતાઃ સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં મંગલં પ્રદિશંતુ મે

આ બધા જ શિવની આરાધનામાં તત્પર અને શિવના સચ્ચિંતનમાં લીન છે, શિવ અને દેવીની આજ્ઞા પામીને, મને શુભતા આપે.

ત્રિશૂલમથ વજ્રં ચ તથા પરશુસાયકૌ ખડ્ગપાશાંકુશાશ્ચૈવ પિનાકશ્ચાયુધોત્તમઃ

ત્રિશૂલ, વજ્ર, કુહાડો, બાણ, તલવાર, ફાંસ, અંકુશ અને શ્રેષ્ઠ પિનાક ધનુષ—

દિવ્યાયુધાનિ દેવસ્ય દેવ્યાશ્ચૈતાનિ નિત્યશઃ સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં રક્ષાં કુર્વંતુ મે સદા

આ બધા દેવ અને દેવીના દિવ્ય શસ્ત્રો, શિવ અને દેવીની આજ્ઞા પામીને, હંમેશા મારી રક્ષા કરે.

વૃષરૂપધરો દેવઃ સૌરભેયો મહાબલઃ વડવાખ્યાનલસ્પર્ધાં પઞ્ચગોમાતૃભિર્વૃતઃ

વૃષરૂપ ધારણ કરનાર દેવ, સૌરભીના શક્તિશાળી પુત્ર, અગ્નિ જેવી તેજસ્વી જ્યોત અને પાંચ ગોમાતાઓથી ઘેરાયેલા—

વાહનત્વમનુપ્રાપ્તસ્તપસા પરમેશયોઃ તયોરાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય સ મે કામં પ્રયચ્છતુ

પરમેશ્વર અને પરમેશ્વરી માટે તપ કરીને વાહનપદ પ્રાપ્ત કરનાર, તેમની આજ્ઞાને શ્રેષ્ઠ માની, મારા ઇચ્છિત ફળ આપે.

નંદા સુનંદા સુરભિઃ સુશીલા સુમનાસ્તથા પઞ્ચગોમાતરસ્ત્વેતાશ્શિવલોકે વ્યવસ્થિતાઃ

નંદા, સુનંદા, સૌરભી, સુશીલા અને સુમના—આ પાંચ ગોમાતાઓ શિવલોકમાં સ્થિર છે.

શિવભક્તિપરા નિત્યં શિવાર્ચનપરાયણાઃ શિવયોઃ શાસનાદેવ દિશંતુ મમ વાંછિતમ્

શિવભક્તિમાં સદા તત્પર અને શિવની આરાધનામાં નિષ્ઠાવાન, શિવ અને દેવીની આજ્ઞાથી, મારી ઇચ્છા પૂર્ણ કરે.

ક્ષેત્રપાલો મહાતેજા નીલ જીમૂતસન્નિભઃ દંષ્ટ્રાકરાલવદનઃ સ્ફુરદ્રક્તાધરોજ્જ્વલઃ

ક્ષેત્રપાલ, મહાતેજસ્વી, મેઘ જેવા શ્યામ, ભયાનક દાંતવાળા અને લાલ લલાટવાળા—

રક્તોર્ધ્વમૂર્ધજઃ શ્રીમાન્ભ્રુકુટીકુટિલેક્ષણઃ રક્તવૃત્તત્રિનયનઃ શશિપન્નગભૂષણઃ

લાલ ઊંચા વાળ, તેજસ્વી, ભ્રૂકુટિ વાળીને ત્રિનયન, લાલ ગોળ આંખો, ચંદ્ર અને સાપોથી શોભાયમાન—

નગ્નસ્ત્રિશૂલપાશાસિકપાલોદ્યતપાણિકઃ ભૈરવો ભૈરવૈઃ સિદ્ધૈર્યોગિનીભિશ્ચ સંવૃતઃ

નગ્ન, હાથમાં ત્રિશૂલ, ફાંસ, તલવાર અને ખોપરી ધારણ કરનાર, ભૈરવ, અન્ય સિદ્ધ ભૈરવો અને યોગિનીઓથી ઘેરાયેલા—

ક્ષેત્રેક્ષેત્રે સમાસીનઃ સ્થિતો યો રક્ષકસ્સતામ્ શિવપ્રણામપરમઃ શિવસદ્ભાવભાવિતઃ

દરેક પવિત્ર સ્થળે બેઠેલા, ત્યાંના રક્ષક તરીકે સ્થિર, શિવપ્રણામમાં પરમ અને શિવના સચ્ચિંતનમાં લીન—

શિવશ્રિતાન્વિશેષેણ રક્ષન્પુત્રાનિવૌરસાન્ સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં સ મે દિશતુ મઙ્ગલમ્

શિવને આશ્રય લેનારને, પિતા પોતાના પુત્રોને જેમ રક્ષે તેમ વિશેષ રક્ષણ આપનાર, શિવ અને દેવીની આજ્ઞા પામીને મને શુભતા આપે.

તાલજઙ્ઘાદયસ્તસ્ય પ્રથમાવરણેર્ચિતાઃ સત્કૃત્ય શિવયોરાજ્ઞાં ચત્વારઃ સમવન્તુ મામ્

તાલજંઘ અને અન્ય, પ્રથમ વળયમાં પૂજિત, શિવ અને દેવીની આજ્ઞા પામીને, એ ચારેય મને આશ્રય આપે.

ભૈરવાદ્યાશ્ચ યે ચાન્યે સમંતાત્તસ્ય વેષ્ટિતાઃ તે ઽપિ મામનુગૃહ્ણંતુ શિવશાસનગૌરવાત્

અને ભૈરવથી આરંભી જે અન્ય દેવતાઓ ચારે બાજુથી તેમને ઘેરીને છે, એ પણ શિવની આજ્ઞાનો માન રાખીને મને કૃપા કરે.

નારદાદ્યાશ્ચ મુનયો દિવ્યા દેવૈશ્ચ પૂજિતાઃ સાધ્યા માગાશ્ચ યે દેવા જનલોકનિવાસિનઃ

નારદ વગેરે મુનિ, દેવો દ્વારા પૂજિત દિવ્ય મુનિ, તથા સાધ્ય, માગ અને માનવલોકમાં વસતા દેવતાઓ—

વિનિવૃત્તાધિકારાશ્ચ મહર્લોકનિવાસિનઃ સપ્તર્ષયસ્તથાન્યે વૈ વૈમાનિકગુણૈસ્સહ

મહર્લોકના રહેવાસીઓ, જેમની અધિકારીતા હવે રહી નથી, સાત ઋષિઓ અને બીજા બધા પણ, તેમના સ્વર્ગીય ગુણો સાથે—

સર્વે શિવાર્ચનરતાઃ શિવાજ્ઞાવશવર્તિનઃ

આ બધા શિવની પૂજામાં તત્પર છે અને શિવની આજ્ઞા મુજબ જ વર્તે છે.

ગંધર્વાદ્યાઃ પિશાચાંતાશ્ચતસ્રો દેવયોનયઃ સિદ્ધા વિદ્યાધરાદ્યાશ્ચ યે ઽપિ ચાન્યે નભશ્ચરાઃ

ગંધર્વો અને એમના પછી પિશાચો સુધીના ચાર દેવયોનિ, સિદ્ધો, વિદ્યા ધરાવનારાઓ અને બીજા બધા આકાશમાં વિહરતા જીવ—

અસુરા રાક્ષસાશ્ચૈવ પાતાલતલવાસિનઃ અનંતાદ્યાશ્ચ નાગેન્દ્રા વૈનતેયાદયો દ્વિજાઃ

પાતાળમાં રહેતા અસુરો અને રાક્ષસો, અનંત જેવા નાગરાજાઓ, વિનતાપુત્ર ગરુડ જેવા પંખીદેવતાઓ અને બીજા દ્વિજ—

કૂષ્માંડાઃ પ્રેતવેતાલા ગ્રહા ભૂતગણાઃ પરે ડાકિન્યશ્ચાપિ યોગિન્યઃ શાકિન્યશ્ચાપિ તાદૃશાઃ

કૂસ્માંડ, પ્રેત, વેતાળ, ગ્રહો, ભૂતગણ અને બીજા, તેમજ ડાકિનીઓ, યોગિનીઓ અને શાકિનીઓ પણ—

ક્ષેત્રારામગૃહાદીનિ તીર્થાન્યાયતનાનિ ચ દ્વીપાઃ સમુદ્રા નદ્યશ્ચ નદાશ્ચાન્યે સરાંસિ ચ

ખેતરો, બાગો, ઘરો અને એવાં બીજા સ્થળો; તીર્થો અને મંદિરો; દ્વીપો, સમુદ્રો, નદીઓ, બીજા પ્રવાહ અને સરોવર—

ગિરયશ્ચ સુમેર્વાદ્યાઃ કનનાનિ સમંતતઃ પશવઃ પક્ષિણો વૃક્ષાઃ કૃમિકીટાદયો મૃગાઃ

સુમેરુથી શરૂ થતા પર્વતો, ચારેબાજુના જંગલો, પશુઓ, પક્ષીઓ, વૃક્ષો, જીવાતો, કીડાઓ અને બીજા પ્રાણી—

ભુવનાન્યપિ સર્વાણિ ભુવનાનામધીશ્વરઃ અણ્ડાન્યાવરણૈસ્સાર્ધં માસાશ્ચ દશ દિગ્ગજાઃ

બધી દુનિયાઓ અને તેમના સ્વામી, બ્રહ્માંડ અને તેના આવરણો, દશ દિશાઓ અને દિશાઓના હાથીઓ—