શિવપુરાણમ્

રક્તચન્દનપુષ્પાઢ્યં પાનીયં ચાતિશીતલમ્ મૃદુ એલારસાક્તં ચ ખણ્ડં પૂગફલસ્ય ચ

લાલ ચંદન અને ફૂલો વડે શોભિત, ખૂબ ઠંડું પાણી, નરમ અને એલચીથી સુગંધિત, તથા પોગફળનો ટુકડો આપવો.

દલાનિ નાગવલ્લ્યાશ્ચ યુક્તાનિ ખદિરાદિભિઃ ગૌરાણિ સ્વર્ણવર્ણાનિ વિહિતાનિ શિવાનિ ચ શૈલમેવ સિતં ચૂર્ણં નાતિરૂક્ષં ન દૂષિતમ્

નાગવેલના પાન, ખખરા અને અન્ય પદાર્થો સાથે મિશ્ર, સફેદ અને સોનાની જેમ રંગીન, યોગ્ય રીતે તૈયાર કરેલા, શુભ; પર્વત જેવું સફેદ પાવડર, બહુ કરકસ કે અશુદ્ધ ન હોય.

કર્પૂરં ચાથ કંકોલં જાત્યાદિ ચ નવં શુભમ્ આલેપનં ચન્દનં સ્યાન્મૂલકાષ્ઠંરજોમયમ્

કપૂર, કંકોળ, તાજું અને શુભ જાફળ વગેરે; લપસવું ચંદનનું હોવું જોઈએ, જે મૂળ, લાકડાં અથવા ચૂર્ણમાંથી બનેલું હોય.

કસ્તૂરિકા કુંકુમં ચ રસો મૃગમદાત્મકઃ પુષ્પાણિ સુરભીણ્યેવ પવિત્રાણિ શુભાનિ ચ

કસ્તૂરી, કુંકુમ અને મૃગમદનો રસ; સુગંધિત, પવિત્ર અને શુભ ફૂલો.

નિર્ગંધાન્યુગ્રગંધાનિ દૂષિતાન્યુષિતાનિ ચ સ્વયમેવ વિશીર્ણાનિ ન દેયાનિ શિવાર્ચને

ગંધ વગરનાં, દુર્ગંધયુક્ત, બગડેલા, વાસી અથવા આપમેળે પડેલા ફૂલો શિવની પૂજામાં આપવું નહીં.

વાસાંસિ ચ મૃદૂન્યેવ તપનીયમયાનિ ચ વિદ્યુદ્વલયકલ્પાનિ ભૂષણાનિ વિશેષતઃ

કપડાં બહુ નરમ છે, અને કેટલાક શુદ્ધ સોનાથી બનેલા છે; ખાસ કરીને આભૂષણો વીજળીના વલય જેવા ચમકતા લાગે છે.

સર્વાણ્યેતાનિ કર્પૂરનિર્યાસાગુરુચન્દનૈઃ આધૂપિતાનિ પુષ્પૌઘૈર્વાસિતાનિ સમંતતઃ

આ બધું જ કપૂર, રેઝિન, અગર અને ચંદનથી સુગંધિત છે અને દરેક જગ્યાએ ફૂલોની ગંધથી મહેકતું છે.

ચન્દનાગુરુકર્પૂરકાષ્ઠગુગ્ગુલુચૂર્ણિકૈઃ ઘૃતેન મધુના ચૈવ સિદ્ધો ધૂપઃ પ્રશસ્યતે

ચંદન, અગર, કપૂર, લાકડું, ગુગ્ગળનો ચૂર્ણ, ઘી અને મધથી બનેલો ધૂપ ખૂબ પ્રશંસનીય છે.

કપિલાસમ્ભવેનૈવ ઘૃતેનાતિસુગન્ધિના નિત્યં પ્રદીપિતા દીપાઃ શસ્તાઃ કર્પૂરસંયુતાઃ

કપિલા ગાયના સુગંધિત ઘી અને કપૂર સાથે રોજ પ્રગટાવેલા દીવા ઉત્તમ ગણાય છે.

પઞ્ચગવ્યં ચ મધુરં પયો દધિ ઘૃતં તથા કપિલાસમ્ભવં શમ્ભોરિષ્ટં સ્નાને ચ પાનકે

પાંચ ગૌઉત્પન્ન વસ્તુઓ, મીઠું દૂધ, દહીં અને ઘી — બધું જ કપિલા ગાયનું — શંભુને સ્નાન અને પીવા માટે પ્રિય છે.

આસનાનિ ચ ભદ્રાણિ ગજદંતમયાનિ ચ સુવર્ણરત્નયુક્તાનિ ચિત્રાણ્યાસ્તરણાનિ ચ

હાથીદાંતના શુભ આસન, સોનાં અને રત્નોથી શોભિત, અને રંગબેરંગી સુંદર ઓઢણીઓ પાથરવી જોઈએ.

મૃદૂપધાનયુક્તાનિ સૂક્ષ્મતૂલમયાનિ ચ ઉચ્ચાવચાનિ રમ્યાણિ શયનાનિ સુખાનિ ચ

નરમ તકિયાંવાળા, સુંદર સૂક્ષ્મ કપાસના, ઊંચા-નીચા, આનંદદાયક અને આરામદાયક પથારો ગોઠવવા જોઈએ.

નદ્યસ્સમુદ્રગામિન્યા નટાદ્વામ્ભઃ સમાહૃતમ્ શીતઞ્ચ વસ્ત્રપૂતં તદ્વિશિષ્ટં સ્નાનપાનયોઃ

સમુદ્ર તરફ વહેતી નદીઓનું કે તળાવનું પાણી, ઠંડું અને કપડાંથી ગાળેલું, સ્નાન અને પીવા માટે શ્રેષ્ઠ છે.

છત્રં શશિનિભં ચારુ મુક્તાદામવિરાજિતમ્ નવરત્નચિતં દિવ્યં હેમદણ્ડમનોહરમ્

ચાંદની જેવું તેજસ્વી, મુક્તાની માળાઓથી શોભિત, નવ રત્નોથી જડિત, દિવ્ય અને સોનાની ડાંડીવાળું મનોહર છત્ર આપવું જોઈએ.

ચામરે ચ સિતે સૂક્ષ્મે ચામીકરપરિષ્કૃતે રાજહંસદ્વયાકારે રત્નદંડોપશોભિતે

સફેદ, બારીક, સોનાથી શોભિત, રાજહંસના જોડા જેવા આકારવાળા અને રત્નના ડાંડીવાળા ચામર પણ ગોઠવવા જોઈએ.

દર્પણં ચાપિ સુસ્નિગ્ધં દિવ્યગન્ધાનુલેપનમ્ સમંતાદ્રત્નસઞ્છન્નં સ્રગ્વૈરૈશ્ચાપિ ભૂષિતમ્

ખૂબ સ્પષ્ટ અને દિવ્ય સુગંધથી લિપ્ત દર્પણ, ચારેય બાજુ રત્નોથી ઢંકાયેલું અને હારોથી શોભિત હોવું જોઈએ.

ગમ્ભીરનિનદઃ શંખો હંસકુંદેન્દુસન્નિભઃ આસ્વપૃષ્ઠાદિદેશેષુ રત્નચામીકરાચિતઃ

ગંભીર અવાજવાળો શંખ, હંસ, કુંદ અથવા ચંદ્ર જેવો દેખાતો, પીઠ અને અન્ય ભાગોમાં રત્ન અને સોનાથી શોભિત હોવો જોઈએ.

કાહલાનિ ચ રમ્યાણિ નાનાનાદકરાણિ ચ સુવર્ણનિર્મિતાન્યેવ મૌક્તિકાલંકૃતાનિ ચ

સુંદર કાંસાના ઢોલ, વિવિધ અવાજ કરતા, સોનાથી બનેલા અને મુક્તાથી શોભિત હોવા જોઈએ.

ભેરીમૃદંગમુરજતિમિચ્છપટહાદયઃ સમુદ્રકલ્પસન્નાદાઃ કલ્પનીયાઃ પ્રયત્નતઃ

ઢોલ, મૃદંગ, નાના ઝાંઝ અને પટહા, સમુદ્ર જેવો ગુંજાવટવાળા, ખાસ કાળજીપૂર્વક ગોઠવવા જોઈએ.

ભાંડાન્યપિ ચ રમ્યાણિ પત્રાણ્યપિ ચ કૃત્સ્નશઃ

સુંદર વાસણો અને થાળીઓ પણ પૂરી રીતે ગોઠવવી જોઈએ.

આલયં ચ મહેશસ્ય શિવસ્ય પરમાત્મનઃ રાજાવસથવત્કલ્પ્યં શિલ્પશાસ્ત્રોક્તલક્ષણમ્

મહેશ, શિવ, પરમાત્માનું આવાસ રાજમહેલ જેવું, શિલ્પશાસ્ત્રમાં વર્ણવેલા લક્ષણો મુજબ બનાવવું જોઈએ.

ઉચ્ચપ્રાકારસંભિન્નં ભૂધરાકારગોપુરમ્ અનેકરત્નસંચ્છન્નં હેમદ્વારકપાટકમ્

ઊંચી દિવાલો, પર્વત જેવું દ્વાર, અનેક રત્નોથી ઢંકાયેલું અને સોનાની પાટાવાળું દરવાજું હોવું જોઈએ.

તપ્તજાંબૂનદમયં રત્નસ્તમ્ભશતાવૃતમ્ મુક્તાદામવિતાનાઢ્યં વિદ્રુમદ્વારતોરણમ્

શુદ્ધ જાંબુનદ સોનાથી બનેલું, સૈંકડો રત્નસ્તંભોથી ઘેરાયેલું, મુક્તાની માળાના છત્રથી શોભિત અને પ્રવાળના દ્વાર તથા તોરણવાળું હોવું જોઈએ.

ચામીકરમયૈર્દિવ્યૈર્મુકુટૈઃ કુમ્ભલક્ષણૈઃ

સોનાથી બનેલા દિવ્ય મુગટો, જેમાં ઘડાની આકારની અળંકારિત છાપો હતાં,

રાજન્યાર્હનિવાસૈશ્ચ રાજવીથ્યાદિશોભિતૈઃ પ્રોચ્છ્રિતપ્રાંશુશિખરૈઃ પ્રાસાદૈશ્ચ સમંતતઃ

રાજાઓને યોગ્ય એવા મહેલો, રાજમાર્ગો અને બીજી સુંદરતાઓથી શોભિત, અને ચારે બાજુ ઊંચા અને ભવ્ય મહેલો,

આસ્થાનસ્થાનવર્યૈશ્ચ સ્થિતૈર્દિક્ષુ વિદિક્ષુ ચ અત્યન્તાલંકૃતપ્રાંતમંતરાવરણૈરિવ

દિશાઓ અને મધ્યસ્થ સ્થાનોએ ઉત્તમ બેઠકો અને સ્થાનોથી સુશોભિત, જાણે અંદરના ભાગમાં ખૂબ જ સુંદર શોભાવાળા પડદા હોય,

ઉત્તમસ્ત્રીસહસ્રૈશ્ચ નૃત્યગેયવિશારદૈઃ વેણુવીણાવિદગ્ધૈશ્ચ પુરુષૈર્બહુભિર્યુતમ્

હજારો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ, જે નૃત્ય અને ગીતમાં નિપુણ છે, અને અનેક પુરુષો, જે વાંસળી અને વીણા વગાડવામાં કુશળ છે, એમની સાથે,

રક્ષિતં રક્ષિભિર્વીરૈર્ગજવાજિરથાન્વિતૈઃ અનેકપુષ્પવાટીભિરનેકૈશ્ચ સરોવરૈઃ

વીર રક્ષકો દ્વારા રક્ષિત, હાથી, ઘોડા અને રથ સાથે, અનેક ફૂલબાગો અને અનેક સરોવરો સાથે,

દીર્ઘિકાભિરનેકાભિર્દિગ્વિદિક્ષુ વિરાજિતમ્ વેદવેદાંતતત્ત્વજ્ઞૈશ્શિવશાસ્ત્રપરાયણૈઃ

દિશા-વિદિશામાં અનેક લાંબા તળાવોથી શોભાયમાન, અને જે લોકો વેદ, વેદાંત અને શિવશાસ્ત્રના તત્વ જાણે છે, એવા ભક્તો સાથે,