શિવપુરાણમ્

સ્નાનોદકે સુગન્ધાદિ પાનીયે ચ વિશેષતઃ શીતલાનિ મનોજ્ઞાની કુસુમાદીનિ નિક્ષિપેત્

સ્નાન માટેના જળમાં અને ખાસ કરીને પીવાના જળમાં ઠંડક અને આનંદ આપતી વસ્તુઓ જેમ કે ફૂલો વગેરે મૂકો.

ઉશીરં ચન્દનં ચૈવ પાદ્યે તુ પરિકલ્પયેત્ જાતિકંકોલકર્પૂરબહુમૂલતમાલકાન્

પગ ધોવા માટેના જળમાં ઉશીર, ચંદન, જાસુદ, કોલા, કપૂર, બહુમૂલ અને તમાલા મૂકો.

ક્ષિપેદાચમનીયે ચ ચૂર્ણયિત્વા વિશેષતઃ એલાં પાત્રેષુ સર્વેષુ કર્પૂરં ચન્દનં તથા

આમચન માટેના વાસણમાં ખાસ કરીને પીસીને એલચી, કપૂર અને ચંદન બધાં વાસણોમાં ભરો.

કુશાગ્રાણ્યક્ષતાંશ્ચૈવ યવવ્રીહિતિલાનપિ આજ્યસિદ્ધાર્થપુષ્પાણિ ભસિતઞ્ચાર્ઘ્યપાત્રકે

અર્જ માટેના વાસણમાં કુશ ઘાસના ટોચ, અક્ષત, જૌ, તલ, ઘી, રાય, ફૂલો અને ભસ્મ મૂકો.

કુશપુષ્પયવવ્રીહિબહુમૂલતમાલકાન્ પ્રક્ષિપેત્પ્રોક્ષણીપાત્રે ભસિતં ચ યથાક્રમમ્

છાંટણી માટેના વાસણમાં કુશના ફૂલો, જૌ, બહુમૂલ, તમાલા અને ભસ્મ યોગ્ય ક્રમમાં મૂકો.

સર્વત્ર મન્ત્રં વિન્યસ્ય વર્મણાવેષ્ટ્ય બાહ્યતઃ પશ્ચાદસ્ત્રેણ સંરક્ષ્ય ધેનુમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્

દરેક જગ્યાએ મંત્ર સ્થાપો, બહારથી કવચ વડે ઢાંકો, પછી અસ્ત્રથી રક્ષા કરો અને ગાયની મુદ્રા દર્શાવો.

પૂજાદ્રવ્યાણિ સર્વાણિ પ્રોક્ષણીપાત્રવારિણા સમ્પ્રોક્ષ્ય મૂલમંત્રેણ શોધયેદ્વિધિવત્તતઃ

બધી પૂજાની સામગ્રી છાંટણીના વાસણના જળથી છાંટો, મૂળ મંત્રથી શુદ્ધ કરો અને વિધિ પ્રમાણે કરો.

પાત્રાણાં પ્રોક્ષણીમેકામલાભે સર્વકર્મસુ સાધયેદર્ઘ્યમદ્ભિસ્તત્સામાન્યં સાધકોત્તમઃ

જો બધા કાર્યો માટે એક જ છાંટણીનું વાસણ હોય, તો શ્રેષ્ઠ સાધક એમાં જ અર્જનું જળ તૈયાર કરે, જેમ નિયમ છે.

તતો વિનાયકં દેવં ભક્ષ્યભોજ્યાદિભિઃ ક્રમાત્ પૂજયિત્વા વિધાનેન દ્વારપાર્શ્વે ઽથ દક્ષિણે

પછી વિનાયક દેવની યોગ્ય રીતે ભોજન વગેરેથી પૂજા કરો અને પ્રવેશદ્વારના દક્ષિણ બાજુએ તેમને સ્થાપો.

અન્તઃપુરાધિપં સાક્ષાન્નન્દિનં સમ્યગર્ચયેત્ ચામીકરાચલપ્રખ્યં સર્વાભરણભૂષિતમ્

પછી અંદરના મહેલના અધિપતિ નંદીને, બધા આભૂષણોથી સજ્જ અને સોનાની પર્વત જેવાં તેજસ્વી છે, તેમને યોગ્ય રીતે પૂજો.

બાલેન્દુમુકુટં સૌમ્યં ત્રિનેત્રં ચ ચતુર્ભુજમ્ દીપ્તશૂલમૃગીટંકતિગ્મવેત્રધરં પ્રભુમ્

તેઓ શાંત સ્વભાવના, માથા પર અર્ધચંદ્ર છે, ત્રણ આંખો અને ચાર હાથ ધરાવે છે, તેજસ્વી ત્રિશૂલ, હરણ અને તીક્ષ્ણ દંડ પકડે છે અને સ્વામી છે.

ચન્દ્રબિમ્બાભવદનં હરિવક્ત્રમથાપિ વા ઉત્તરે દ્વારપાર્શ્વસ્ય ભાર્યાં ચ મરુતાં સુતામ્

તેમનું ચહેરું ચાંદની જેમ તેજસ્વી છે, અથવા હરિ જેવા છે; પ્રવેશદ્વારની ઉત્તર બાજુએ તેમની પત્ની, પવનપુત્રીની પૂજા કરો.

સુયશાં સુવ્રતામમ્બાં પાદમણ્ડનતત્પરામ્ પૂજયિત્વા પ્રવિશ્યાન્તર્ભવનં પરમેષ્ઠિનઃ

સુયશા, સારા વ્રત ધરાવતી અને પદમંડન માટે તત્પર એવી માતાની પૂજા કરીને, પછી પરમેશ્વરના આંતરિક ગૃહમાં પ્રવેશો.

સંપૂજ્ય લિઙ્ગં તૈર્દ્રવ્યૈર્નિર્માલ્યમપનોદયેત્ પ્રક્ષાલ્ય પુષ્પં શિરસિ ન્યસેત્તસ્ય વિશુદ્ધયે

આ પવિત્ર વસ્તુઓથી લિંગનું પૂજન કર્યા પછી, ઉપયોગમાં લીધેલા ફૂલ અને અન્ય ચઢાવેલા દ્રવ્ય દૂર કરવું, લિંગને ધોઈને તેના શિર્ષ પર એક ફૂલ મૂકી તેના શુદ્ધિ માટે અર્પણ કરવું.

પુષ્પહસ્તો જપેચ્છક્ત્યા મન્ત્રં મન્ત્રવિશુદ્ધયે ઐશાન્યાં ચણ્દમારાધ્ય નિર્માલ્યં તસ્ય દાપયેત્

હાથમાં ફૂલ લઈને, મંત્રની શુદ્ધિ માટે શક્તિપૂર્વક મંત્રનો જાપ કરવો. ઉત્તરપૂર્વ દિશામાં ચંડનું પૂજન કરીને, ઉપયોગમાં આવેલાં દ્રવ્ય દૂર કરાવાં.

કલ્પયેદાસનં પશ્ચાદાધારાદિ યથાક્રમમ્ આધારશક્તિં કલ્યાણીં શ્યામાં ધ્યાયેદધો ભુવિ

પછી આસન ગોઠવવું અને ક્રમશઃ આધાર વગેરેનું આયોજન કરવું. પૃથ્વીના નીચે, શુભ અને શ્યામવર્ણ આધારશક્તિનું ધ્યાન કરવું.

તસ્યાઃ પુરસ્તાદુત્કંઠમનંતં કુણ્ડલાકૃતિમ્ ધવલં પઞ્ચફણિનં લેલિહાનમિવામ્બરમ્

તે આધારશક્તિના આગળ, અનંત અને વળાંકદાર, સફેદ રંગના, પાંચ ફણાવાળાં, આકાશને ચાટતાં હોય તેમ દેખાતા રૂપનું ધ્યાન કરવું.

તસ્યોપર્યાસનં ભદ્રં કણ્ઠીરવચતુષ્પદમ્ ધર્મો જ્ઞાનં ચ વૈરાગ્યમૈશ્વર્યઞ્ચ પદાનિ વૈ

તેના ઉપર, ચાર પગવાળું, કાંઠીરસમાન શુભ આસન છે. તેના ચાર આધાર ધર્મ, જ્ઞાન, વૈરાગ્ય અને ઐશ્વર્ય છે.

આગ્નેયાદિશ્વેતરક્તપીતશ્યામાનિ વર્ણતઃ અધર્માદીનિ પૂર્વાદીન્યુત્તરાંતાન્યનુક્રમાત્

આ આધાર ક્રમશઃ દક્ષિણપૂર્વથી સફેદ, લાલ, પીળો અને શ્યામ રંગના છે. અધર્મ વગેરે પૂર્વથી ઉત્તર સુધી ક્રમમાં ગોઠવેલા છે.

રાજાવર્તમણિપ્રખ્યાન્ન્યસ્ય ગાત્રાણિ ભાવયેત્ અસ્યોર્ધ્વચ્છાદનં પદ્મમાસનં વિમલં સિતમ્

તેના અંગો રાજાવર્તમણિ જેવા તેજસ્વી કલ્પવા. તેના ઉપર શુદ્ધ અને સફેદ કમળના આસનનું આવરણ છે.

અષ્ટપત્રાણિ તસ્યાહુરણિમાદિગુણાષ્ટકમ્ કેસરાણિ ચ વામાદ્યા રુદ્રાવામાદિશક્તિભિઃ

કહે છે કે તેમાં આઠ પાંખડીઓ છે, જે અણિમા વગેરે આઠ શક્તિઓનું રૂપ છે. ડાંડીઓ ડાબી તરફથી શરૂ થતા રુદ્ર અને ડાબી બાજુની શક્તિઓ છે.

બીજાન્યપિ ચ તા એવ શક્તયોંતર્મનોન્મનીઃ કર્ણિકાપરવૈરાગ્યં નાલં જ્ઞાનં શિવાત્મકમ્

બીજ પણ એ જ શક્તિઓ છે, અંદર મનથી લઈને ઉન્મની સુધી. કર્ણિકા સર્વોચ્ચ વૈરાગ્ય છે, દંડ જ્ઞાનરૂપ અને શિવસ્વરૂપ છે.

કન્દશ્ચ શિવધર્માત્મા કર્ણિકાન્તે ત્રિમણ્ડલે ત્રિમણ્ડલોપર્યાત્માદિ તત્ત્વત્રિતયમાસનમ્

કંદ, જે શિવ અને ધર્મસ્વરૂપ છે, કર્ણિકાના અંતે ત્રણ મંડલમાં છે. ત્રણ મંડલના ઉપર આત્મા વગેરે ત્રણ તત્વો આસનરૂપ છે.

સર્વાસનોપરિ સુખં વિચિત્રાસ્તરણાસ્તૃતમ્ આસનં કલ્પયેદ્દિવ્યં શુદ્ધવિદ્યાસમુજ્જ્વલમ્

બધા આસનોના ઉપર વિવિધ ઓઢણથી સુશોભિત આરામદાયક આસન ગોઠવવું, જે દિવ્ય અને શુદ્ધ જ્ઞાનથી પ્રકાશિત છે.

આવાહનં સ્થાપનં ચ સન્નિરોધં નિરીક્ષણમ્ નમસ્કારં ચ કુર્વીત બધ્વા મુદ્રાઃ પૃથક્પૃથક્

આવાહન, સ્થાપન, સંનિરૂદ્ધ અને નિરીક્ષણ તથા નમસ્કાર કરવો, અને દરેક મુદ્રા અલગથી બાંધવી.

પાદ્યમાચમનં ચાર્ઘ્યં ગંધં પુષ્પં તતઃ પરમ્ ધૂપં દીપં ચ તાંબૂલં દત્ત્વાથ સ્વાપયેચ્છિવૌ

પછી પાદ્ય, આચમન, અર્ઘ્ય, સુગંધ અને ફૂલ અર્પણ કરવું; પછી ધૂપ, દીવો અને તાંબુલ આપી, શિવને આરામ આપવો.

અથવા પરિકલ્પ્યૈવમાસનં મૂર્તિમેવ ચ સકલીકૃત્ય મૂલેન બ્રહ્માભિશ્ચાપરૈસ્તથા

અથવા, આવું આસન અને મૂર્તિ ગોઠવી, મૂળમંત્ર અને અન્ય બ્રહ્મા મંત્રોથી તેને સંપૂર્ણ બનાવવું.

આવાહયેત્તતો દેવ્યા શિવં પરમકારણમ્ શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશં દેવં નિશ્ચલમક્ષરમ્

પછી દેવી સાથે પરમ કારણ સ્વરૂપ શિવનું આવાહન કરવું, જે શુદ્ધ સ્ફટિક જેવા તેજસ્વી, અચળ અને અક્ષય છે.

કારણં સર્વલોકાનાં સર્વલોકમયં પરમ્

તે બધા લોકોનાં કારણ છે, અને સર્વલોકમય પરમેશ્વર છે.