શિવપુરાણમ્

અથ પઞ્ચાક્ષરં નિત્યં જપેદયુતમાદરાત્ સંધ્યયોશ્ચ સહસ્રં વા જ્ઞેયં શિવપદપ્રદમ્

પછી, પાંચ અક્ષરનું મંત્ર હંમેશા દસ હજાર વાર ભક્તિપૂર્વક જપ કરવું; અથવા સંધ્યાએ હજાર વાર, એ શિવપદ આપે છે.

પ્રણવેનાદિસંયુક્તં બ્રાહ્મણાનાં વિશિષ્યતે દીક્ષાયુક્તં ગુરોર્ગ્રાહ્યં મંત્રં હ્યથ ફલાપ્તયે

પ્રણવથી શરૂ થતો મંત્ર ખાસ બ્રાહ્મણો માટે છે; દીક્ષા સાથે ગુરુ પાસેથી ફળ મેળવવા માટે ગ્રહણ કરવો.

કુંભસ્નાનં મંત્રદીક્ષાં માતૃકાન્યાસમેવ ચ બ્રાહ્મણઃ સત્યપૂતાત્મા ગુરુર્જ્ઞાની વિશિષ્યતે

કુંભસ્નાન, મંત્રદીક્ષા અને માતૃકાન્યાસ—બ્રાહ્મણોમાં સત્ય અને શુદ્ધ મનવાળા, જ્ઞાની ગુરુ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.

દ્વિજાનાં ચ નમઃપૂર્વમન્યેષાં ચ નમોન્તકમ્ સ્ત્રીણાં ચ ક્વચિદિચ્છંતિ નમો તં ચ યથાવિધિ

દ્વિજોને 'નમઃ' આરંભે, બીજાને અંતે, સ્ત્રીઓ ક્યારેક ઇચ્છે ત્યારે યોગ્ય રીતે 'નમઃ' ઉમેરવું.

વિપ્રસ્ત્રીણાં નમઃ પૂર્વમિદમિચ્છંતિ કેચન પઞ્ચકોટિજપં કૃત્વા સદા શિવસમો ભવેત્

કેટલાક બ્રાહ્મણ સ્ત્રીઓ માટે પણ 'નમઃ' આરંભે ઇચ્છે છે; પાંચ કરોડ જપ કર્યા પછી હંમેશા શિવ સમાન થાય છે.

એકદ્વિત્રિચતુઃકોટ્યાબ્રહ્માદીનાં પદં વ્રજેત્ જપેદક્ષરલક્ષંવા અક્ષરાણાં પૃથક્પૃથક્

એક લાખ અક્ષરોનું જાપ કરે અથવા દરેક અક્ષર અલગથી જાપે, તો એક, બે, ત્રણ કે ચાર કરોડ બ્રહ્માદિક દેવતાઓનું સ્થાન પ્રાપ્ત થાય છે.

અથવાક્ષરલક્ષં વા જ્ઞેયં શિવપદપ્રદમ્ સહસ્રં તુ સહસ્રાણાં સહસ્રેણ દિનેન હિ

અથવા, એક લાખ અક્ષરોનું જાપ શિવપદ આપે છે એવું જાણવું. હજારમાં હજાર અને એમાં પણ હજાર, એક જ દિવસે કરવું.

જપેન્મંત્રાદિષ્ટસિદ્ધિર્નિત્યં બ્રાહ્મણભોજનાત્ અષ્ટોત્તરસહસ્રં વૈ ગાયત્રીં પ્રાતરેવ હિ

મંત્રનું નિયમિત જાપ કરવાથી સિદ્ધિ મળે છે; રોજ બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું અને સવારે ગાયત્રી મંત્ર આઠ હજાર આઠ વખત જાપવો.

બ્રાહ્મણસ્તુ જપેન્નિત્યં ક્રમાચ્છિવપદપ્રદાન્ વેદમંત્રાંસ્તુ સૂક્તાનિ જપેન્નિયમમાસ્થિતઃ

બ્રાહ્મણે રોજ ક્રમશઃ શિવપદ આપતા મંત્રોનું જાપ કરવું, અને નિયમ પાળીને વેદમંત્રો તથા સુક્તોનું પણ જાપ કરવું.

એકં દશાર્ણં મંત્રં ચ શતોનં ચ તદૂર્ધ્વકમ્ અયુતં ચ સહસ્રં ચ શતમેકં વિના ભવેત્

એક, દસ, સો અને એથી ઉપર હજાર, દસ હજાર અને એક લાખ—સો સિવાય—મંત્રજાપ માટે આ સંખ્યાઓ માનવામાં આવે છે.

વેદપારાયણં ચૈવ જ્ઞેયં શિવપદપ્રદમ્ અન્યાન્બહુતરાન્મંત્રાઞ્જપેદક્ષરલક્ષતઃ

વેદના પાઠને પણ શિવપદ આપનાર માનવું જોઈએ; અનેક અન્ય મંત્રોનું પણ, દરેકમાં એક લાખ અક્ષર જાપવું.

એકાક્ષરાંસ્તથા મંત્રાઞ્જપેદક્ષરકોટિતઃ તતઃ પરં જપેચ્ચૈવ સહસ્રં ભક્તિપૂર્વકમ્

એક અક્ષરવાળા મંત્રોનું પણ કરોડ અક્ષર સુધી જાપ કરવું અને પછી ભક્તિપૂર્વક વધુ એક હજાર વાર જાપવું.

એવં કુર્યાદ્યથાશક્તિ ક્રમાચ્છિવ પદં લભેત્ નિત્યં રુચિકરં ત્વેકં મંત્રમામરણાંતિકમ્

આ રીતે, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે ક્રમશઃ આચરણ કરવું અને શિવપદ મેળવવું; રોજ મનગમતો એક મંત્ર અંત સુધી જાપવો.

જપેત્સહસ્રમોમિતિ સર્વાભીષ્ટં શિવાજ્ઞયા પુષ્પારામાદિકં વાપિ તથા સંમાર્જનાદિકમ્

શિવની આજ્ઞાથી 'ૐ' નો હજાર વખત જાપ કરીને સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે, અથવા પુષ્પવાટિકા વગેરેની સેવા કે સફાઈ પણ કરી શકાય.

શિવાય શિવકાર્યાથે કૃત્વા શિવપદં લભેત્ શિવક્ષેત્રે તથા વાસં નિત્યં કુર્યાચ્ચ ભક્તિતઃ

શિવ માટે કે શિવના કાર્ય માટે આવી સેવા કરીને શિવપદ પ્રાપ્ત થાય છે; શિવક્ષેત્રમાં સદા ભક્તિપૂર્વક નિવાસ કરવો.

જડાનામજડાનાં ચ સર્વેષાં ભુક્તિમુક્તિદમ્ તસ્માદ્વાસં શિવક્ષેત્રે કુર્યદામરણં બુધઃ

મંદબુદ્ધિ હોય કે બુદ્ધિશાળી, સૌને ભોગ અને મોક્ષ મળે છે; તેથી બુદ્ધિમાન વ્યક્તિએ મૃત્યુ સુધી શિવક્ષેત્રમાં રહેવું જોઈએ.

લિંગાદ્ધસ્તશતં પુણ્યં ક્ષેત્રે માનુષકે વિદુઃ સહસ્રારત્નિમાત્રં તુ પુણ્યક્ષેત્રે તથાર્ષકે

લિંગમાંથી માનવ બનાવેલા ક્ષેત્રમાં સો ગણું પુણ્ય મળે છે; પવિત્ર અથવા પ્રાચીન ક્ષેત્રમાં હજારો સોનાના મુદ્રા જેટલું પુણ્ય મળે છે.

દૈવલિંગે તથા જ્ઞેયં સહસ્રારત્નિમાનતઃ ધનુષ્પ્રમાણસાહસ્રં પુણ્યં ક્ષેત્રે સ્વયં ભુવિ

દૈવી લિંગમાં પણ હજારો સોનાના મુદ્રા જેટલું પુણ્ય મળે છે; સ્વયંભૂ ક્ષેત્રમાં ધનુષ્ય જેટલી માપની હજાર ગણું પુણ્ય મળે છે.

પુણ્યક્ષેત્રે સ્થિતા વાપી કૂપાદ્યપુષ્કરાણિ ચ શિવગંગેતિ વિજ્ઞેયં શિવસ્ય વચનં યથા

પવિત્ર ક્ષેત્રમાં રહેલી વાપી, કૂવા અને તળાવ વગેરેને શિવગંગા તરીકે ઓળખવું, જેમ શિવે કહ્યું છે.

તત્ર સ્નાત્વા તથા દત્ત્વા જપિત્વા હિ શિવં વ્રજેત્ શિવક્ષેત્રં સમાશ્રિત્ય વસેદામરણં તથા

ત્યાં સ્નાન, દાન અને જાપ કરીને શિવ પ્રાપ્ત થાય છે; શિવક્ષેત્રમાં આશ્રય લઈને ત્યાં મૃત્યુ સુધી રહેવું જોઈએ.

દાહં દશાહં માસ્યં વા સપિંડીકરણં તુ વા આબ્દિકં વા શિવક્ષેત્રે ક્ષેત્રે પિંડમથાપિ વા

દાહક્રિયા, દશાંહ, માસિક કે વાર્ષિક શ્રાદ્ધ, અથવા પિંડદાન—આ બધું શિવક્ષેત્રમાં કરવું શ્રેયસ્કર છે.

સર્વપાપ વિનિર્મુક્તઃ સદ્યઃ શિવપદં લભેત્ અથવા સપ્તરાત્રં વા વસેદ્વા પઞ્ચરાત્રકમ્

બધા પાપોથી મુક્ત થઈ તરત જ શિવપદ મળે છે; અથવા સાત રાત કે પાંચ રાત ત્યાં રહીને પણ એ પ્રાપ્ત થાય છે.

ત્રિરાત્રમેકરાત્રં વા ક્રમાચ્છિવપદં લભેત્ સ્વવર્ણાનુગુણં લોકે સ્વાચારાત્પ્રાપ્નુતે નરઃ

ત્રણ રાત કે એક રાત રહીને પણ ક્રમશઃ શિવપદ મળે છે; દરેકને પોતાના વર્ણ અને આચરણ પ્રમાણે ફળ મળે છે.

વર્ણોદ્ધારેણ ભક્ત્યા ચ તત્ફલાતિશયં નરઃ સર્વં કૃતં કામનયા સદ્યઃ ફલમવાપ્નુયાત્

જે મનુષ્ય શ્રદ્ધા અને ભક્તિપૂર્વક નામોનું ઉચ્ચારણ કરે છે, તેને તુરંત જ ઇચ્છિત ફળ મળે છે, અને એ ફળ બધાં વિધિપૂર્વકના કર્મો કરતા પણ વધારે મળે છે.

સર્વં કૃતમકામેન સાક્ષાચ્છિવપદપ્રદમ્ પ્રાતર્મધ્યાહ્નસાયાહ્નમહસ્ત્રિષ્વેકતઃ ક્રમાત્

જે કર્મો નિરિચ્છા કરીને કરવામાં આવે છે, એ સીધા શિવપદ આપે છે; સવારે, બપોરે કે સાંજે—આ ત્રણ પૈકી કોઈ એક સમયે નિયમિત રીતે કરવું જોઈએ.

પ્રાતર્વિધિકરં જ્ઞેયં મધ્યાહ્નં કામિકં તથા સાયાહ્નં શાંતિકં જ્ઞેયં રાત્રાવપિ તથૈવ હિ

સવારનું વિધિ કરવું એ કર્તવ્યપૂર્ણ માનવું, બપોરનું ઇચ્છાપૂર્તિ માટે અને સાંજનું શાંતિ માટે માનવું; રાત્રે પણ એ જ રીતે કરવું.

કાલો નિશીથો વૈ પ્રોક્તોમધ્યયામદ્વયં નિશિ શિવપૂજા વિશેષેણ તત્કાલે ઽભીષ્ટસિદ્ધિદા

રાત્રિના મધ્યભાગને નિશીથ કહેવામાં આવે છે; એ સમયે ખાસ કરીને શિવની પૂજા કરવાથી મનગમતું ફળ મળે છે.

એવં જ્ઞાત્વા નરઃ કુર્વન્યથોક્તફલભાગ્ભવેત્ કલૌ યુગે વિશેષેણ ફલસિદ્ધિસ્તુ કર્મણા

આ રીતે જાણીને જે મનુષ્ય આ પ્રમાણે કરે છે, તેને જે ફળ કહેવાયું છે એ મળે છે; ખાસ કરીને કળિયુગમાં તો કર્મનું ફળ ઝડપથી મળે છે.

ઉક્તેન કેનચિદ્વાપિ અધિકારવિભેદતઃ સદ્વૃત્તિઃ પાપભીરુશ્ચેત્તતત્ફલમવાપ્નુયાત્

જે કોઈ પણ પોતાની યોગ્યતા પ્રમાણે, થોડું પણ, સારા વર્તન અને પાપથી ડરતા, નિયમ પ્રમાણે કરે છે—તેને એ ફળ મળે છે.